Η Κίνα αντεπιτίθεται στην Ευρώπη: «Δεν φταίμε εμείς για τη βιομηχανική σας κρίση»
Το Πεκίνο απορρίπτει το αφήγημα του «China Shock 2.0», ενώ οι εμπορικές εντάσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση κλιμακώνονται πριν από κρίσιμες αποφάσεις στις Βρυξέλλες.
Η αντιπαράθεση μεταξύ Κίνας και Ευρωπαϊκής Ένωσης εισέρχεται σε νέα φάση. Το Πεκίνο απορρίπτει πλέον ανοιχτά τις ευρωπαϊκές κατηγορίες ότι η κινεζική οικονομική άνοδος απειλεί τη βιομηχανική βάση της Ευρώπης. Αντίθετα, Κινέζοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι Βρυξέλλες επιχειρούν να μεταφέρουν τις ευθύνες για τα δικά τους διαρθρωτικά προβλήματα στην Κίνα.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι ηγέτες της ΕΕ ετοιμάζονται να εξετάσουν νέες πολιτικές απέναντι στο λεγόμενο «China Shock 2.0», δηλαδή το κύμα κινεζικών εξαγωγών υψηλής τεχνολογίας που πιέζει ευρωπαϊκούς κλάδους όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, οι μπαταρίες, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η βιομηχανική παραγωγή.
Το Πεκίνο απορρίπτει το αφήγημα του «China Shock 2.0»
Η αφορμή προήλθε από παρέμβαση ερευνητή κινεζικού think tank, ο οποίος υποστήριξε ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει λανθασμένα την οικονομική επιτυχία της Κίνας ως απειλή. Σύμφωνα με την κινεζική πλευρά, η απώλεια ανταγωνιστικότητας πολλών ευρωπαϊκών οικονομιών συνδέεται κυρίως με εσωτερικά προβλήματα, όπως η χαμηλή παραγωγικότητα, το υψηλό ενεργειακό κόστος και η αργή προσαρμογή στις νέες τεχνολογίες.
Παράλληλα, το Πεκίνο επιμένει ότι η άνοδος της κινεζικής βιομηχανίας δεν οφείλεται μόνο στις κρατικές ενισχύσεις αλλά και σε πραγματική τεχνολογική πρόοδο, έρευνα και καινοτομία.
Γιατί η Ευρώπη ανησυχεί
Η άλλη πλευρά της ιστορίας είναι εξίσου ισχυρή. Ευρωπαϊκά think tanks, οικονομολόγοι και πολιτικοί προειδοποιούν ότι η Κίνα παράγει πλέον τεράστιες ποσότητες βιομηχανικών προϊόντων σε τιμές που οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν.
Το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα ξεπερνά πλέον το 1 δισ. ευρώ ημερησίως, ενώ η Κίνα κατέγραψε εμπορικό πλεόνασμα περίπου 1,2 τρισ. δολαρίων το 2025. Πολλοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι οι κρατικές επιδοτήσεις, η βιομηχανική πολιτική του Πεκίνου και η ισχυρή εξαγωγική στρατηγική δημιουργούν συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού.
Επιπλέον, εκθέσεις από ευρωπαϊκά κέντρα μελετών προειδοποιούν ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να βιώσει μια δεύτερη εκδοχή του αρχικού «China Shock» των αρχών της δεκαετίας του 2000, όταν η μαζική είσοδος κινεζικών προϊόντων προκάλεσε απώλειες θέσεων εργασίας στη Δύση.
Οι ακυρώσεις συναντήσεων αυξάνουν την ένταση
Το κλίμα επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο από δημοσιεύματα που αναφέρουν ότι η Κίνα ακύρωσε δύο προγραμματισμένες συναντήσεις υψηλού επιπέδου με την Ευρωπαϊκή Ένωση στο Πεκίνο. Μεταξύ αυτών φέρεται να ήταν ένας ψηφιακός διάλογος σε υπουργικό επίπεδο και συνάντηση με κορυφαίο αξιωματούχο της ευρωπαϊκής διπλωματίας.
Παρότι το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι οι δύο πλευρές παραμένουν σε επικοινωνία, η χρονική συγκυρία ενισχύει τις ανησυχίες για περαιτέρω επιδείνωση των σχέσεων.
Τι πραγματικά συμβαίνει
Η ουσία βρίσκεται κάπου στη μέση. Η Ευρώπη πράγματι αντιμετωπίζει σοβαρά διαρθρωτικά προβλήματα. Η ενεργειακή κρίση μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, η χαμηλή ανάπτυξη και η γραφειοκρατία επιβάρυναν την ανταγωνιστικότητα πολλών βιομηχανιών.
Ωστόσο, είναι εξίσου αλήθεια ότι η Κίνα εφαρμόζει εδώ και χρόνια μια εξαιρετικά επιθετική βιομηχανική στρατηγική. Το Πεκίνο επενδύει τεράστια ποσά σε τεχνολογίες αιχμής, μπαταρίες, ηλεκτρικά οχήματα, τεχνητή νοημοσύνη και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ως αποτέλεσμα, κινεζικές εταιρείες κερδίζουν συνεχώς μερίδια αγοράς σε τομείς που μέχρι πρόσφατα αποτελούσαν ευρωπαϊκά προπύργια.
Η επόμενη μεγάλη σύγκρουση
Οι αποφάσεις που θα λάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση τις επόμενες εβδομάδες ενδέχεται να καθορίσουν το μέλλον των σχέσεων Βρυξελλών-Πεκίνου. Εάν η ΕΕ προχωρήσει σε αυστηρότερα εμπορικά μέτρα, νέους δασμούς ή περιορισμούς στις κινεζικές επενδύσεις, η Κίνα έχει ήδη προειδοποιήσει ότι θα απαντήσει με αντίμετρα.
Η σύγκρουση πλέον δεν αφορά μόνο το εμπόριο. Αφορά την τεχνολογία, τη βιομηχανική κυριαρχία και την οικονομική ισχύ της επόμενης δεκαετίας.