«Ο διάλογος δεν αρκεί»: η ΕΕ ετοιμάζει μονομερή μέτρα κατά της Κίνας με έλλειμμα 1 δισ. την ημέρα
Οι Βρυξέλλες περνούν στην επίθεση. Με το εμπορικό έλλειμμα να αγγίζει το ένα δισεκατομμύριο ευρώ την ημέρα, η ΕΕ ετοιμάζει έκτακτους δασμούς πριν από την προθεσμία του Οκτωβρίου.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να σκληρύνει τη στάση της απέναντι στην Κίνα. Ανώτερος αξιωματούχος εμπορίου προανήγγειλε μονομερή μέτρα διασφάλισης. Δηλαδή, δασμούς και ποσοστώσεις κατά των κινεζικών εισαγωγών. Μάλιστα, το εμπορικό έλλειμμα άγγιξε το ένα δισεκατομμύριο ευρώ την ημέρα. Ωστόσο, το Πεκίνο απειλεί ήδη με αντίποινα. Έτσι, η εμπορική ένταση περνά σε νέα, πιο επικίνδυνη φάση.
Τι δήλωσε ο αξιωματούχος
Ας δούμε πρώτα τα λόγια που άναψαν το φιτίλι. Η δήλωση έγινε στο Ευρωκοινοβούλιο. Πρώτον, ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής Εμπορίου μίλησε στην αρμόδια επιτροπή. Δεύτερον, τόνισε ότι «ο διάλογος από μόνος του δεν θα αρκέσει». Μάλιστα, προανήγγειλε μέτρα πριν την προθεσμία του Οκτωβρίου. Επιπλέον, παραδέχτηκε ότι η ΕΕ δεν περιμένει αλλαγή του κινεζικού μοντέλου. Ωστόσο, η γλώσσα του ήταν ασυνήθιστα ευθεία. Γι’ αυτό η αγορά το εξέλαβε ως σαφή προειδοποίηση.
Το έλλειμμα του ενός δισεκατομμυρίου
Τα νούμερα εξηγούν την ευρωπαϊκή ανησυχία. Η εικόνα είναι δραματική. Πρώτον, το εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα έφτασε τα 360 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025. Δεύτερον, αυτό αντιστοιχεί περίπου σε ένα δισεκατομμύριο ευρώ την ημέρα. Μάλιστα, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς την Κίνα μειώθηκαν, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν. Επιπλέον, το χάσμα μεγαλώνει και σε όγκο εμπορευμάτων. Ωστόσο, η τάση συνεχίζεται ανοδικά και το 2026. Γι’ αυτό οι Βρυξέλλες θεωρούν την κατάσταση μη βιώσιμη.
«Βιομηχανική κυριαρχία»
Και εδώ βρίσκεται η ουσία της ευρωπαϊκής ανάλυσης. Το πρόβλημα θεωρείται πλέον δομικό. Πρώτον, ο αξιωματούχος τόνισε ότι «δεν υπάρχει τίποτα κυκλικό σε αυτό». Δεύτερον, το απέδωσε σε ένα μοντέλο που προτεραιοποιεί την παραγωγή έναντι της κατανάλωσης. Μάλιστα, το χαρακτήρισε «μορφή βιομηχανικής κυριαρχίας». Επιπλέον, αυτή η ανάγνωση επιβεβαιώνει προηγούμενη ανάλυσή μας. Ωστόσο, ο ίδιος ο Σι είχε παραδεχτεί ότι το μοντέλο χρειάζεται αναμόρφωση. Γι’ αυτό η Ευρώπη βλέπει στρατηγική, όχι απλή συγκυρία.
Τα πρώτα μέτρα
Η ΕΕ έχει ήδη κάνει τις πρώτες κινήσεις. Δεν πρόκειται μόνο για εξαγγελίες. Πρώτον, από την 1η Ιουλίου διπλασίασε τους δασμούς σε ορισμένες εισαγωγές χάλυβα. Δεύτερον, μείωσε σημαντικά τις αδασμολόγητες ποσοστώσεις. Μάλιστα, κατήργησε την ατέλεια για τα μικρά δέματα ηλεκτρονικού εμπορίου. Επιπλέον, το μέτρο αυτό στοχεύει πλατφόρμες όπως η Shein και η Temu. Ωστόσο, τα επόμενα μέτρα ίσως επεκταθούν σε χημικά και μέταλλα. Γι’ αυτό η στρατηγική περνά από μεμονωμένα προϊόντα σε ολόκληρους κλάδους.
Η κινεζική απάντηση
Δίκαιο είναι να αποδοθεί και η θέση του Πεκίνου. Η Κίνα δεν μένει αμέτοχη. Πρώτον, έχει προειδοποιήσει ανοιχτά για αντίποινα. Δεύτερον, απειλεί με μέτρα αν η ΕΕ κλείσει την αγορά της. Μάλιστα, ακόμη και κινεζικές δεξαμενές σκέψης ανησυχούν. Επιπλέον, μιλούν για ένα δεύτερο «σοκ Κίνας» που βλάπτει τη διεθνή φήμη της χώρας. Ωστόσο, το Πεκίνο επιμένει ότι το εμπόριο πρέπει να μείνει ανοιχτό. Γι’ αυτό η κλιμάκωση κρύβει κινδύνους και για τις δύο πλευρές.
Η διαιρεμένη Ευρώπη
Πίσω από τη σκληρή ρητορική, η ΕΕ δεν είναι ενωμένη. Το εσωτερικό μέτωπο είναι περίπλοκο. Πρώτον, τα μέτρα διασφάλισης απαιτούν πλειοψηφία των κρατών-μελών. Δεύτερον, πέντε χώρες πιέζουν για ταχύτερη και σκληρότερη δράση. Μάλιστα, ανάμεσά τους η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία. Επιπλέον, η Γερμανία τηρεί επιφυλακτική στάση. Ωστόσο, φοβάται αντίποινα που θα πλήξουν τις δικές της εξαγωγές αυτοκινήτων. Γι’ αυτό η ομοφωνία παραμένει δύσκολη.
Παραγωγοί εναντίον χρηστών
Η διαίρεση έχει μια βαθύτερη, οικονομική λογική. Αντανακλά διαφορετικά συμφέροντα. Πρώτον, ορισμένες χώρες έχουν εργοστάσια που απειλούνται άμεσα από τον κινεζικό ανταγωνισμό. Δεύτερον, άλλες έχουν βιομηχανίες που εξαρτώνται από φθηνά κινεζικά υλικά. Μάλιστα, ο ίδιος ο αξιωματούχος περιέγραψε τη σύγκρουση «παραγωγών» και «χρηστών». Επιπλέον, η επιλογή μέτρων ευνοεί τη μία ή την άλλη πλευρά. Ωστόσο, καμία λύση δεν ικανοποιεί όλους. Γι’ αυτό η ισορροπία συμφερόντων γίνεται πολιτικός γρίφος.
Ο διχασμός στην Κομισιόν
Το ενδιαφέρον είναι ότι η διαίρεση φτάνει ως την κορυφή. Ακόμη και η Επιτροπή δεν μιλά με μία φωνή. Πρώτον, ο τόνος του αξιωματούχου ήταν ιδιαίτερα επιθετικός. Δεύτερον, ο αρμόδιος επίτροπος κρατά πιο ήπια στάση. Μάλιστα, εκείνος συμφώνησε πρόσφατα ομάδες εργασίας με το Πεκίνο. Επιπλέον, η διαφορά τόνου δείχνει δύο διαφορετικές στρατηγικές. Ωστόσο, η σκληρή γραμμή φαίνεται να κερδίζει έδαφος. Γι’ αυτό η επόμενη κίνηση θα δείξει ποια πλευρά υπερισχύει.
Το ελληνικό δίλημμα
Και τώρα η δική μας οπτική. Η υπόθεση τοποθετεί την Ελλάδα ανάμεσα σε δύο συμφέροντα. Πρώτον, η χώρα φιλοξενεί στον Πειραιά μια βασική πύλη εισαγωγών από την Ασία. Δεύτερον, το λιμάνι κερδίζει από τον όγκο του κινεζικού εμπορίου. Μάλιστα, τυχόν περιορισμοί θα μείωναν αυτή τη διακίνηση. Επιπλέον, η ελληνική βιομηχανία χάλυβα και αλουμινίου επωφελείται από τα μέτρα. Ωστόσο, τα δύο συμφέροντα τραβούν προς αντίθετες κατευθύνσεις. Γι’ αυτό η Αθήνα καλείται να ζυγίσει προσεκτικά τη στάση της.
Το ευρωπαϊκό διακύβευμα
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το στοίχημα είναι μεγαλύτερο. Αφορά το ίδιο το μέλλον της βιομηχανίας. Πρώτον, η Ευρώπη πρέπει να προστατεύσει την παραγωγική της βάση. Δεύτερον, οφείλει ταυτόχρονα να αποφύγει έναν καταστροφικό εμπορικό πόλεμο. Μάλιστα, οι δασμοί από μόνοι τους δεν λύνουν το δομικό πρόβλημα. Επιπλέον, η πραγματική απάντηση λέγεται ανταγωνιστικότητα και καινοτομία. Ωστόσο, αυτή απαιτεί επενδύσεις και κοινή βούληση. Γι’ αυτό η εμπορική ένταση είναι και δοκιμασία ενότητας.
Το συμπέρασμα
Στο τέλος μένει μια καθαρή εικόνα. Η ΕΕ αποφασίζει επιτέλους να αντιδράσει στο τεράστιο έλλειμμα. Πρώτον, ετοιμάζει μονομερή μέτρα πριν τον Οκτώβριο. Ωστόσο, η εσωτερική της διαίρεση περιορίζει τη δύναμή της. Μάλιστα, το Πεκίνο απειλεί με αντίποινα σε κάθε κλιμάκωση. Γι’ αυτό η Ευρώπη ισορροπεί ανάμεσα στην άμυνα και τον φόβο. Τελικά, χωρίς δική της ισχυρή βιομηχανία, κάθε δασμός παραμένει προσωρινό μπάλωμα.
Σημ: Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή.

