«Πρωτοφανή μέτρα» κατά του Ιράν, πλοία υπό επίθεση: το δολάριο πέφτει εν μέσω διπλής πίεσης

Το αμερικανικό δολάριο υποχώρησε τη Δευτέρα στο χαμηλότερο επίπεδό του εδώ και περίπου δέκα εβδομάδες, καθώς αδύναμα οικονομικά στοιχεία μείωσαν τις προσδοκίες της αγοράς για αύξηση επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ τον Σεπτέμβριο. Ο δείκτης του δολαρίου, ο οποίος μετρά το νόμισμα έναντι έξι σημαντικών ανταγωνιστών του, υποχώρησε κατά περίπου 0,3%, στις 99,19 μονάδες, το χαμηλότερο σημείο από τον Ιούνιο. Ειδικότερα, η απόδοση του δεκαετούς αμερικανικού ομολόγου αναφοράς μειώθηκε στο 4,68%, αντανακλώντας προσδοκίες για λιγότερο περιοριστική νομισματική πολιτική. Ωστόσο, η ίδια στιγμή που η αμερικανική οικονομία έδειχνε σημάδια κόπωσης, ο πόλεμος στο Ιράν επανήλθε δραματικά στο προσκήνιο των αγορών.

σχετικά άρθρα

Ένα ΝΑΤΟ του σουνιτικού κόσμου: Τουρκία, Σαουδική Αραβία και Πακιστάν χτίζουν νέα συμμαχία στη σκιά του Ιράν και του Ισραήλ

Δύο πετρελαιοφόρα σε μία μέρα: η κλιμάκωση Χούθι-Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα

Συντεταγμένες συμφωνήθηκαν, ο πόλεμος συνεχίζεται: τι κρύβει η νέα συμφωνία Ιράν-Ομάν για τον Ορμούζ

Η αδύναμη οικονομία

Ας δούμε πρώτα τα ίδια τα στοιχεία που προκάλεσαν αυτή την αντίδραση. Ήταν σαφώς χειρότερα των προσδοκιών. Οι λιανικές πωλήσεις και οι πωλήσεις υπηρεσιών εστίασης στις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 0,6% σε μηνιαία βάση τον Ιούλιο, αντιστρέφοντας την άνοδο 0,2% του Ιουνίου και καταγράφοντας την πρώτη πτώση από τον περασμένο Οκτώβριο. Παράλληλα, οι θέσεις εργασίας εκτός γεωργικού τομέα μειώθηκαν κατά 23.000, ενώ το ποσοστό ανεργίας διαμορφώθηκε στο 4,1%. Χαρακτηριστικά, αναλυτής της Jefferies σημείωσε ότι ένα μέρος της αδυναμίας οφείλεται σε μεμονωμένους παράγοντες, όπως η μετάθεση της εκδήλωσης Amazon Prime Day νωρίτερα μέσα στο έτος, γεγονός που επηρέασε τη σύγκριση με πέρυσι. Ωστόσο, ακόμη και λαμβάνοντας υπόψη τέτοιους παράγοντες, η συνολική καταναλωτική δαπάνη παρέμεινε αδύναμη.

Η αγορά αντέδρασε άμεσα, αναθεωρώντας τις προσδοκίες της για τη Fed. Σύμφωνα με το εργαλείο παρακολούθησης CME FedWatch, η πιθανότητα η Fed να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου ανέβηκε σε περίπου 67-70%, από μόλις 56% μία εβδομάδα νωρίτερα. Παράλληλα, η ίδια η Fed είχε ήδη διατηρήσει το βασικό της επιτόκιο αμετάβλητο στο εύρος 3,5%-3,75% στην προηγούμενη συνεδρίασή της, στα τέλη Ιουλίου. Επιπρόσθετα, οι αγορές αναμένουν τώρα τα πρακτικά εκείνης της συνεδρίασης για περαιτέρω ενδείξεις σχετικά με το πώς αξιολογούν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής τον πληθωρισμό, την απασχόληση και τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων. Χαμηλότερα αναμενόμενα επιτόκια τείνουν να μειώνουν την ελκυστικότητα περιουσιακών στοιχείων σε δολάρια, καθώς μειώνουν τις μελλοντικές τους αποδόσεις.

Το ασφάλιστρο του Ορμούζ, ξανά

Παράλληλα με αυτή την καθαρά οικονομική εικόνα, εξελισσόταν και μια δεύτερη, εξίσου σημαντική ιστορία. Αφορά ξανά το ίδιο στενό πέρασμα που παρακολουθούμε εκτενώς φέτος. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα ανακοινώσει σύντομα «πρωτοφανή οικονομικά μέτρα» κατά του Ιράν, τα οποία χαρακτήρισε ως κάτι που «δεν έχει ξαναδεί στην ιστορία της οικονομικής απομόνωσης μιας χώρας». Ειδικότερα, η δήλωση αυτή ήρθε την ίδια περίοδο που αναφορές έκαναν λόγο για ιρανική επίθεση εναντίον δύο δεξαμενόπλοιων πετρελαίου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων μέσα στο Στενό του Ορμούζ, το βράδυ της Πέμπτης. Παράλληλα, η ίδια πηγή ανέφερε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται προσωρινά να έχει εγκαταλείψει σχέδια για νέο, μεγάλης κλίμακας στρατιωτικό χτύπημα κατά του Ιράν, προτιμώντας αντ’ αυτού οικονομική πίεση.

Η εξέλιξη αυτή δένει άμεσα με όσα είχαμε ήδη καταγράψει σε προηγούμενο άρθρο μας, σχετικά με το πραγματικό, εσωτερικό κόστος του πολέμου για τους Αμερικανούς καταναλωτές. Χαρακτηριστικά, η μείωση της ζήτησης για ασφαλή καταφύγια, λόγω αυτής ακριβώς της μετατόπισης προς οικονομικά, όχι στρατιωτικά, μέτρα, συνέβαλε επίσης στην αποδυνάμωση του δολαρίου, καθώς οι επενδυτές θεώρησαν μειωμένο τον άμεσο κίνδυνο περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης. Ωστόσο, το ίδιο το νέο πλήγμα σε δεξαμενόπλοια υπενθυμίζει ότι ο πόλεμος παραμένει ενεργός, ακόμη κι αν η μορφή της αμερικανικής απάντησης αλλάζει. Παράλληλα, η ίδια η αβεβαιότητα γύρω από αυτά τα «πρωτοφανή» μέτρα, χωρίς ακόμη συγκεκριμένες λεπτομέρειες, κρατά τις αγορές σε επιφυλακή, εν αναμονή περαιτέρω διευκρινίσεων από την αμερικανική κυβέρνηση.

Χρυσός και ευρώ επωφελούνται

Η αδυναμία του δολαρίου, αναπόφευκτα, ωφέλησε άλλα περιουσιακά στοιχεία και νομίσματα. Ο χρυσός σημείωσε νέα άνοδο τη Δευτέρα, πλησιάζοντας τα 4.400 δολάρια την ουγγιά, κοντά στο υψηλότερο επίπεδό του από τις αρχές Ιουνίου. Ειδικότερα, η άνοδος αυτή αντανακλά διπλό παράγοντα: τόσο τις προσδοκίες για λιγότερο επιθετική Fed όσο και τους συνεχιζόμενους γεωπολιτικούς κινδύνους στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, το ευρώ ενισχύθηκε πάνω από τα 1,16 δολάρια, με την αγορά να τιμολογεί πιθανότητα 92% για αύξηση επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στη συνεδρίαση της δέκατης Σεπτεμβρίου, ποσοστό πολύ υψηλότερο από την αντίστοιχη πιθανότητα της Fed. Επιπρόσθετα, το ιαπωνικό γιεν βρήκε επίσης στήριξη, εν μέσω αναφορών ότι η κυβέρνηση της πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι τάσσεται υπέρ αύξησης επιτοκίων από την Τράπεζα της Ιαπωνίας τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο, με στόχο τη στήριξη του νομίσματος και τον περιορισμό πληθωριστικών πιέσεων από την ασθενή του πορεία.

Ο ίδιος ο δείκτης S&P 500, εν τω μεταξύ, έκλεισε την προηγούμενη εβδομάδα σε ιστορικό υψηλό, καθώς το ασθενέστερο δολάριο και οι χαμηλότερες αποδόσεις ομολόγων στήριξαν περιουσιακά στοιχεία ευαίσθητα στον κίνδυνο. Ωστόσο, αναλυτής της Jefferies προειδοποίησε ότι υπήρχαν αρκετές «ιδιορρυθμίες» στα στοιχεία ώστε η αγορά να παραμένει σε επιφυλακή για ενδεχόμενη αύξηση επιτοκίων πριν από το τέλος του έτους, με ιδιαίτερη προσοχή στις εξελίξεις γύρω από το συνέδριο Jackson Hole και τη γενικότερη πορεία στη Μέση Ανατολή.

Το ελληνικό και ευρωπαϊκό διακύβευμα

Η υπόθεση αυτή αγγίζει άμεσα και την ευρωπαϊκή οικονομία. Καταρχάς, ένα ασθενέστερο δολάριο ενισχύει σχετικά το ευρώ, κάτι που επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα ευρωπαϊκών εξαγωγών. Παράλληλα, η συνέχιση του πολέμου στο Ιράν, ακόμη και σε πιο «οικονομική» μορφή, διατηρεί αμετάβλητο τον κίνδυνο για τις τιμές ενέργειας, με άμεσο αντίκτυπο στον πληθωρισμό της ευρωζώνης. Επιπρόσθετα, οι διαφορετικές κατευθύνσεις ανάμεσα σε Fed και ΕΚΤ, με την ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα να τείνει προς αύξηση ενώ η αμερικανική προς σταθεροποίηση, δημιουργούν νέες προκλήσεις για τη σχετική ανταγωνιστικότητα των δύο οικονομιών.

Το συμπέρασμα

Στο τέλος της εξέτασης αυτής μένει μια εικόνα με δύο παράλληλες, αλληλένδετες αφηγήσεις. Μια αδύναμη αμερικανική οικονομία, ένας πόλεμος που αλλάζει μορφή αλλά όχι ένταση. Πρώτον, τα στοιχεία απασχόλησης και καταναλωτικής δαπάνης δείχνουν πραγματική κόπωση στην αμερικανική οικονομία. Ωστόσο, η μετατόπιση προς «πρωτοφανή» οικονομικά μέτρα κατά του Ιράν, εν μέσω συνεχιζόμενων επιθέσεων στον Ορμούζ, δείχνει ότι ο πόλεμος παραμένει κεντρικός παράγοντας για τις παγκόσμιες αγορές, ανεξάρτητα από τη μορφή που παίρνει η αμερικανική απάντηση. Το iaxia.gr θα συνεχίσει να παρακολουθεί τόσο τα οικονομικά στοιχεία των ΗΠΑ όσο και την εξέλιξη αυτών των νέων μέτρων κατά του Ιράν, καθώς και τα δύο θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την πορεία των αγορών τις επόμενες εβδομάδες.

Σημ: Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή.