Δέκα χρόνια μετά το Brexit, η μεγαλύτερη απειλή για την ΕΕ βρίσκεται πλέον στο εσωτερικό της
Οι Ευρωπαίοι στηρίζουν όσο ποτέ την Ευρωπαϊκή Ένωση, όμως τα ευρωσκεπτικιστικά κόμματα αλλάζουν στρατηγική και επιχειρούν να επηρεάσουν τις αποφάσεις των Βρυξελλών εκ των έσω.
Δέκα χρόνια μετά το Brexit, η Ευρωπαϊκή Ένωση διατηρεί ισχυρή λαϊκή στήριξη αλλά αντιμετωπίζει νέες εσωτερικές προκλήσεις.
Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα που οδήγησε το Ηνωμένο Βασίλειο εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι φόβοι για ένα ντόμινο αποχωρήσεων δεν επιβεβαιώθηκαν. Αντίθετα, η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση διατηρεί ισχυρή λαϊκή υποστήριξη. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές και τα τελευταία στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου, η μεγαλύτερη πρόκληση για την ΕΕ δεν βρίσκεται πλέον εκτός των συνόρων της, αλλά στο εσωτερικό της.
σχετικά άρθρα
Η εμπειρία του Brexit φαίνεται ότι λειτούργησε ως προειδοποίηση για τα κόμματα που στο παρελθόν υποστήριζαν την αποχώρηση των χωρών τους από την Ένωση. Σήμερα, τα περισσότερα από αυτά εγκαταλείπουν τα σχέδια εξόδου και επιλέγουν μια διαφορετική στρατηγική: την προσπάθεια αλλαγής της Ευρώπης από μέσα.
Το Brexit δεν έφερε το ντόμινο που φοβόταν η Ευρώπη
Το 2016 πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες ανησυχούσαν ότι η βρετανική αποχώρηση θα άνοιγε τον δρόμο για αντίστοιχα κινήματα σε ολόκληρη την ήπειρο. Δέκα χρόνια αργότερα, η εικόνα είναι διαφορετική.
Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο 105, σχεδόν το 75% των πολιτών θεωρεί ότι η χώρα του ωφελήθηκε από τη συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, το 75% δηλώνει ότι αισθάνεται Ευρωπαίος πολίτης, ενώ το 73% βλέπει την ΕΕ ως παράγοντα σταθερότητας σε ένα διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικές κρίσεις, πολέμους και οικονομικές αναταράξεις.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι το 81% των Ευρωπαίων στηρίζει την κοινή ευρωπαϊκή πολιτική άμυνας και ασφάλειας, το υψηλότερο ποσοστό των τελευταίων δύο δεκαετιών.
Η νέα στρατηγική των ευρωσκεπτικιστών
Παρά τη στήριξη προς την Ένωση, οι πολιτικές συγκρούσεις δεν έχουν εξαφανιστεί. Αντίθετα, έχουν αλλάξει μορφή.
Στη Γαλλία, το Εθνικό Συναγερμό εγκατέλειψε το σενάριο του Frexit. Στην Ολλανδία, το Κόμμα για την Ελευθερία άφησε πίσω του την ιδέα του Nexit. Ακόμη και στη Γερμανία, η AfD δεν παρουσιάζει πλέον την αποχώρηση από την ΕΕ ως κεντρικό πολιτικό στόχο.
Αντί να ζητούν έξοδο από την Ένωση, τα κόμματα αυτά επιδιώκουν να επηρεάσουν τις ευρωπαϊκές πολιτικές από το εσωτερικό των θεσμών. Στόχος τους είναι να περιορίσουν ή να αναδιαμορφώσουν πρωτοβουλίες που αφορούν τη μετανάστευση, την πράσινη μετάβαση, την εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και τη μεταφορά περισσότερων αρμοδιοτήτων στις Βρυξέλλες.
Η πραγματική πρόκληση είναι η αποτελεσματικότητα
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η βασική απειλή για την ΕΕ δεν είναι πλέον η διάλυση, αλλά η δυσκολία λήψης αποφάσεων.
Η συχνή χρήση του δικαιώματος βέτο από ορισμένα κράτη-μέλη, οι πολιτικές αντιπαραθέσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οι διαφορετικές εθνικές προτεραιότητες επιβραδύνουν πολλές φορές τη λήψη κρίσιμων αποφάσεων.
Το πρόβλημα γίνεται ιδιαίτερα εμφανές σε ζητήματα όπως η κοινή άμυνα, η ενεργειακή πολιτική, η μετανάστευση και η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.
Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η συζήτηση έχει ιδιαίτερη σημασία. Η χώρα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, στις κοινές πολιτικές ασφάλειας και στην ενιαία αγορά.
Μια Ευρωπαϊκή Ένωση που δυσκολεύεται να λαμβάνει αποφάσεις μπορεί να καθυστερήσει σημαντικές επενδύσεις, κοινά αμυντικά προγράμματα και πρωτοβουλίες που επηρεάζουν άμεσα την οικονομία και τη γεωπολιτική θέση της χώρας.
Δέκα χρόνια μετά το Brexit, η μεγάλη μάχη για το μέλλον της Ευρώπης δεν αφορά πλέον το αν οι χώρες θα αποχωρήσουν από την Ένωση. Αφορά το κατά πόσο η ΕΕ θα μπορέσει να παραμείνει αποτελεσματική, ενωμένη και ικανή να ανταποκριθεί στις προκλήσεις μιας ολοένα πιο ασταθούς διεθνούς πραγματικότητας.
