Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα: το 42% των Βρετανών νιώθει φτωχότερο λόγω Brexit
Νέα έρευνα της More in Common δείχνει ότι η πλειοψηφία θεωρεί πλέον το Brexit αποτυχία, με 59% αρνητικούς έναντι 17% θετικών. Τα φτωχότερα νοικοκυριά πληρώνουν το βαρύτερο τίμημα — και η εικόνα στέλνει μήνυμα σε όλη την Ευρώπη.
Μια νέα έρευνα ρίχνει βαρύ φως στον οικονομικό απολογισμό του Brexit. Συγκεκριμένα, το 42% των Βρετανών νιώθει σε χειρότερη οικονομική θέση λόγω της αποχώρησης. Μάλιστα, μόλις λιγότεροι από έναν στους δέκα δηλώνουν ότι κέρδισαν. Δηλαδή, η πλειοψηφία βλέπει πια το Brexit ως αποτυχία. Όμως το βάρος δεν πέφτει ισόποσα σε όλους. Έτσι, τα φτωχότερα νοικοκυριά πληρώνουν το μεγαλύτερο κόστος.
Τι δείχνει η έρευνα
Τα ευρήματα αποτυπώνουν μια καθαρά αρνητική εικόνα. Πρώτον, το 59% των ερωτηθέντων χαρακτηρίζει το Brexit αποτυχία. Δηλαδή, μόνο το 17% το θεωρεί επιτυχία. Μάλιστα, πάνω από τέσσερις στους δέκα λένε ότι έβλαψε τα οικονομικά τους. Επιπλέον, παρόμοιο ποσοστό δηλώνει ότι δεν άλλαξε κάτι. Όμως λιγότεροι από έναν στους δέκα βλέπουν βελτίωση. Γι’ αυτό η συνολική στάση κλίνει έντονα προς την απογοήτευση.
Ποιος πληρώνει το τίμημα
Η έρευνα φωτίζει και μια έντονη ταξική διάσταση. Πρώτον, τα οικονομικά ανασφαλή νοικοκυριά νιώθουν τον ισχυρότερο αντίκτυπο. Δηλαδή, περίπου έξι στους δέκα από αυτούς δηλώνουν χειρότερη θέση. Μάλιστα, τέσσερις στους δέκα μιλούν για πολύ χειρότερη κατάσταση. Όμως οι πιο εύποροι δίνουν την αντίθετη εικόνα. Συγκεκριμένα, το 36% αυτών βλέπει ακόμη και όφελος από το Brexit. Γι’ αυτό η αποχώρηση μεγέθυνε τις ήδη υπάρχουσες ανισότητες.
Γιατί έχει σημασία τώρα
Η δημοσκόπηση έρχεται σε μια κρίσιμη πολιτική συγκυρία. Πρώτον, η Βρετανία ζει χρόνια υψηλού κόστους ζωής και χαμηλής ανάπτυξης. Δηλαδή, πολλοί συνδέουν τη δυσκολία αυτή με την έξοδο από την ΕΕ. Μάλιστα, η κοινή γνώμη απομακρύνεται σταθερά από το αρχικό αφήγημα του 2016. Επιπλέον, η συζήτηση για στενότερη σχέση με την Ευρώπη επανέρχεται. Όμως μια πλήρης επιστροφή παραμένει πολιτικά δύσκολη. Γι’ αυτό το ζήτημα μένει ανοιχτό και διχαστικό.
Η άλλη ανάγνωση
Η εικόνα όμως χρειάζεται και την αναγκαία προσοχή. Πρώτον, η έρευνα καταγράφει αντιλήψεις, όχι μόνο σκληρά οικονομικά μεγέθη. Δηλαδή, ο κόσμος συχνά αποδίδει στο Brexit και άλλα προβλήματα. Μάλιστα, η πανδημία και ο πληθωρισμός βάρυναν παράλληλα την οικονομία. Επιπλέον, οι υποστηρικτές τονίζουν κυριαρχία και έλεγχο των συνόρων. Όμως ακόμη και έτσι, η οικονομική απογοήτευση παραμένει κυρίαρχη. Γι’ αυτό το πολιτικό κόστος του Brexit μένει υπαρκτό.
Γιατί αφορά την Ευρώπη και την Ελλάδα
Το μήνυμα ξεπερνά κατά πολύ τα βρετανικά σύνορα. Πρώτον, η εμπειρία του Brexit λειτουργεί ως προειδοποίηση για κάθε ευρωσκεπτικισμό. Δηλαδή, δείχνει το πραγματικό κόστος μιας εξόδου από την ΕΕ. Μάλιστα, ενισχύει το επιχείρημα υπέρ της ευρωπαϊκής ενότητας. Επιπλέον, η Ελλάδα έζησε τη δική της συζήτηση εξόδου στα χρόνια της κρίσης. Όμως τελικά επέλεξε να παραμείνει στον πυρήνα της Ένωσης. Γι’ αυτό η βρετανική εμπειρία αποκτά και ελληνικό ενδιαφέρον.
Η μεγάλη εικόνα
Η μεγάλη εικόνα δείχνει έναν δύσκολο, μακρύ απολογισμό. Πρώτον, δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα, η κοινή γνώμη έχει αλλάξει στάση. Δηλαδή, το αρχικό όραμα συγκρούεται με την καθημερινή πραγματικότητα. Όμως η Βρετανία δεν δείχνει έτοιμη για μια δραματική στροφή. Μάλιστα, η σχέση της με την ΕΕ μένει ζητούμενο. Γι’ αυτό το Brexit παραμένει ανοιχτή πληγή της βρετανικής πολιτικής. Τελικά, την επόμενη φάση την ορίζουν η οικονομία και η διάθεση των πολιτών.

