«Η Αμερική χάνει αίγλη, όχι θρόνο»: προειδοποιεί κορυφαίος Κινέζος αναλυτής

Μια ασυνήθιστη προειδοποίηση ήρθε από το Πεκίνο. Ένας κορυφαίος Κινέζος ακαδημαϊκός μίλησε για τις ΗΠΑ. Δηλαδή, κάλεσε τους δικούς του να μην πανηγυρίζουν. Μάλιστα, χαρακτήρισε την υποτίμηση της Αμερικής «μοιραίο λάθος». Όμως το μήνυμα σπάει το κυρίαρχο αφήγημα. Έτσι, μια κινεζική φωνή βάζει φρένο στην αισιοδοξία.

σχετικά άρθρα

Το «δώρο» των 300 δισεκατομμυρίων: γιατί η κινεζική πρόταση για το εμπόριο κρύβει θέση ισχύος

«Η Κίνα λέει ότι το Fujian είναι “πρώτο στον κόσμο” — οι ΗΠΑ ετοιμάζουν ήδη το ίδιο»

Η αυλή που έγινε δοκιμασία: πώς η Κίνα προκαλεί την Αμερική στην ίδια της τη γειτονιά

Ποιος το είπε

Ας δούμε πρώτα ποιος μιλάει, γιατί έχει σημασία. Δεν είναι ένας τυχαίος σχολιαστής. Πρώτον, ο Ζενγκ Γιονγκνιάν είναι κορυφαίος πολιτικός επιστήμονας. Δηλαδή, κοσμήτορας σε μεγάλο κινεζικό πανεπιστήμιο. Μάλιστα, θεωρείται σύμβουλος κοντά στην κινεζική ηγεσία. Επιπλέον, σπούδασε σε Πεκίνο και Πρίνστον. Όμως ακριβώς γι’ αυτό το μήνυμά του βαραίνει. Γι’ αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί δυτικόφιλη φωνή.

Τι ακριβώς υποστηρίζει

Το επιχείρημά του είναι λεπτό αλλά καθαρό. Ξεχωρίζει δύο έννοιες που συχνά μπερδεύονται. Πρώτον, παραδέχεται ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε παρακμή. Δηλαδή, σε μια σχετική, όχι απόλυτη, εξασθένηση. Μάλιστα, τονίζει ότι παραμένουν ηγεμονία. Επιπλέον, εξηγεί ότι καμία δύναμη δεν μπορεί να τις αντικαταστήσει. Όμως ανάμεσα στην παρακμή και την πτώση υπάρχει «μεγάλο χάσμα». Γι’ αυτό μιλά για υπόθεση, όχι για πραγματικότητα.

Παρακμή δεν σημαίνει πτώση

Ας το εξηγήσουμε καθαρά, γιατί εδώ κρύβεται η ουσία. Δύο πράγματα δεν είναι το ίδιο. Πρώτον, μια δύναμη μπορεί να αδυνατίζει σχετικά με τους άλλους. Δηλαδή, να χάνει μερίδιο ισχύος με τον χρόνο. Μάλιστα, αυτό δεν σημαίνει ότι χάνει την πρωτοκαθεδρία. Επιπλέον, χρειάζεται κάποιος άλλος ικανός να πάρει τη θέση της. Όμως τέτοιος αντικαταστάτης δεν υπάρχει ακόμη. Γι’ αυτό η παρακμή δεν οδηγεί αυτόματα σε πτώση.

Τα τρία στηρίγματα

Και εδώ ο Ζενγκ γίνεται συγκεκριμένος. Στηρίζει το επιχείρημά του σε τρεις πυλώνες. Πρώτον, το δολάριο παραμένει το κυρίαρχο αποθεματικό νόμισμα. Δηλαδή, το θεμέλιο του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Μάλιστα, ο αμερικανικός στρατός δεν έχει αντίπαλο σε παγκόσμια κλίμακα. Επιπλέον, οι ΗΠΑ κρατούν προβάδισμα στις νέες τεχνολογίες. Όμως και οι τρεις τομείς μένουν αναντικατάστατοι. Γι’ αυτό η αμερικανική ηγεμονία παραμένει όρθια.

Το δολάριο ως κλειδί

Ανάμεσα στους τρεις πυλώνες, ένας ξεχωρίζει. Το νόμισμα είναι το πιο δύσκολο να αντικατασταθεί. Πρώτον, το δολάριο κυριαρχεί στο παγκόσμιο εμπόριο. Δηλαδή, στις συναλλαγές και τα αποθεματικά των κρατών. Μάλιστα, ούτε το γουάν ούτε άλλα εγχειρήματα το απειλούν σοβαρά. Επιπλέον, η εμπιστοσύνη στο δολάριο χτίστηκε σε δεκαετίες. Όμως χωρίς εναλλακτική, η κυριαρχία του μένει. Γι’ αυτό ο Ζενγκ το ξεχωρίζει ως το πιο ανθεκτικό χαρτί.

Η Κίνα δεν μιλά με μία φωνή

Και τώρα μια αποκάλυψη που περνά συχνά απαρατήρητη. Η κινεζική διανόηση είναι διχασμένη. Πρώτον, κάποιοι σχολιαστές μιλούν για το τέλος της αμερικανικής εποχής. Δηλαδή, βλέπουν την ισχύ της Κίνας να ανεβαίνει ραγδαία. Μάλιστα, ο Ζενγκ αντιτίθεται σε αυτή την αισιοδοξία. Επιπλέον, καλεί σε ρεαλισμό και στρατηγική νηφαλιότητα. Όμως η διαφωνία δείχνει έναν ζωντανό εσωτερικό διάλογο. Γι’ αυτό η κινεζική σκέψη δεν είναι μονολιθική.

Το αντίδοτο στην αλαζονεία

Πίσω από τα λόγια κρύβεται μια στρατηγική σκοπιμότητα. Ο Ζενγκ φοβάται ένα συγκεκριμένο λάθος. Πρώτον, η υπερβολική αυτοπεποίθηση οδηγεί σε κακούς υπολογισμούς. Δηλαδή, σε βεβιασμένες κινήσεις απέναντι στην Αμερική. Μάλιστα, η ιστορία τιμωρεί όσους υποτιμούν τον αντίπαλο. Επιπλέον, μια πρόωρη σύγκρουση θα ήταν καταστροφική. Όμως η νηφαλιότητα προστατεύει από τέτοια σφάλματα. Γι’ αυτό η προειδοποίηση είναι και μάθημα στρατηγικής.

Το ευρωπαϊκό δίδαγμα

Η υπόθεση αφορά άμεσα και την Ευρώπη. Και μάλιστα σε κρίσιμη στιγμή. Πρώτον, η Ευρώπη ακούει διαρκώς ότι «η Αμερική φεύγει». Δηλαδή, χτίζει σχέδια στρατηγικής αυτονομίας. Μάλιστα, ο Ζενγκ θυμίζει ότι οι ΗΠΑ παραμένουν κυρίαρχες. Επιπλέον, η εξάρτηση από το δολάριο παραμένει βαθιά. Όμως η αυτονομία χτίζεται χωρίς αυταπάτες. Γι’ αυτό η Ευρώπη οφείλει ρεαλισμό, όχι ευσεβείς πόθους.

Το ελληνικό μέτρο

Και τώρα η δική μας οπτική. Το δίδαγμα ταιριάζει σε μια μικρή χώρα. Πρώτον, ο κόσμος γίνεται πολυπολικός και ρευστός. Δηλαδή, με πολλά κέντρα ισχύος να ανταγωνίζονται. Μάλιστα, το να στοιχηματίζεις πρόωρα στην παρακμή ενός πόλου είναι ρίσκο. Επιπλέον, η Ελλάδα κινείται ανάμεσα σε συμμαχίες και συμφέροντα. Όμως η νηφαλιότητα είναι πάντα καλός σύμβουλος. Γι’ αυτό η ανάγνωση του Ζενγκ αφορά και την Αθήνα.

Η ουσία

Στο τέλος μένει μια καθαρή προειδοποίηση. Η αμερικανική παρακμή είναι σχετική, όχι απόλυτη. Πρώτον, οι ΗΠΑ έχασαν μέρος της αίγλης τους. Όμως κρατούν το δολάριο, τον στρατό και την τεχνολογία. Μάλιστα, ακόμη και ένας Κινέζος σύμβουλος το αναγνωρίζει. Γι’ αυτό η βιασύνη να «θάψουμε» την Αμερική είναι επικίνδυνη. Τελικά, στη γεωπολιτική τα μεγάλα λάθη γεννιούνται από την αλαζονεία.