Το μεγαλύτερο σερί από το 2007: γιατί το 5% στα αμερικανικά ομόλογα ακριβαίνει τον κόσμο όλο
Τα 30ετή ομόλογα των ΗΠΑ μένουν πάνω από το 5% για το μεγαλύτερο διάστημα εδώ και σχεδόν είκοσι χρόνια. Πίσω από τον αριθμό κρύβονται το χρέος, ο πόλεμος του Ιράν — και ένας λογαριασμός που φτάνει ως την Ευρώπη.
Το κτίριο του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών στην Ουάσιγκτον· τα 30ετή ομόλογα μένουν πάνω από το 5% για το μεγαλύτερο σερί από το 2007.
Τα αμερικανικά 30ετή ομόλογα έσπασαν ένα ανησυχητικό ρεκόρ. Η απόδοσή τους μένει πάνω από το 5% για δέκατη τρίτη συνεχόμενη συνεδρίαση. Δηλαδή, για το μεγαλύτερο σερί από το 2007, τις παραμονές της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Μάλιστα, μέσα στο 2026 το όριο έχει σπάσει σε 27 συνολικά συνεδριάσεις. Ωστόσο, το φαινόμενο δεν αφορά μόνο τη Wall Street. Έτσι, ο «πάτος» του παγκόσμιου κόστους δανεισμού ανεβαίνει για όλους.
σχετικά άρθρα
Τι δείχνουν οι αριθμοί
Ας δούμε πρώτα τα μεγέθη με ακρίβεια. Η εικόνα είναι σαφής. Πρώτον, η απόδοση κορυφώθηκε τον Μάιο στο 5,197%, υψηλό από το καλοκαίρι του 2007. Δεύτερον, κινείται τώρα γύρω στο 5,14%, με σταθερή ανοδική πίεση. Μάλιστα, το πραγματικό επιτόκιο, μετά τον πληθωρισμό, πλησιάζει το 3%. Επιπλέον, τέτοιο επίπεδο είχε να εμφανιστεί από το 2008. Ωστόσο, οι δημοπρασίες συνεχίζουν να καλύπτονται, με ισχυρή ξένη συμμετοχή. Γι’ αυτό οι αναλυτές μιλούν για ακριβή, όχι για χαμένη, εμπιστοσύνη.
Το καμπανάκι της σύγκρισης με το 2007
Και εδώ βρίσκεται η πιο ανησυχητική λεπτομέρεια. Την αναδεικνύουν τα στοιχεία του Bloomberg. Καταρχάς, το 2007 το σερί πάνω από το 5% κράτησε πενήντα μέρες. Έπειτα, όμως, υπάρχει μια κρίσιμη διαφορά με το σήμερα. Συγκεκριμένα, το βασικό επιτόκιο της Fed είναι τώρα 150 μονάδες βάσης χαμηλότερο. Με άλλα λόγια, οι επενδυτές απαιτούν μεγαλύτερη αποζημίωση από τότε για να δανείσουν το αμερικανικό Δημόσιο. Ωστόσο, τότε ακολούθησε η κρίση των subprime. Γι’ αυτό η σύγκριση λειτουργεί ως καμπανάκι, όχι ως ιστορική περιέργεια.
Γιατί ανεβαίνουν οι αποδόσεις
Οι αιτίες είναι πολλές και αλληλένδετες. Ας τις δούμε με τη σειρά. Πρώτον, τα αμερικανικά ελλείμματα ξεπερνούν τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Δεύτερον, το συνολικό χρέος πλησιάζει τα 40 τρισεκατομμύρια. Μάλιστα, οι αγορές μιλούν ξανά για την επιστροφή των «τιμωρών των ομολόγων». Επιπλέον, θρυλικοί επενδυτές των μακροπρόθεσμων τίτλων εγκαταλείπουν πλέον τις θέσεις τους. Ωστόσο, ακόμη και ο επικεφαλής της JPMorgan χαρακτηρίζει τη σχέση κινδύνου-απόδοσης μη ελκυστική. Γι’ αυτό η πίεση στο μακρύ άκρο της καμπύλης επιμένει.
Ο πόλεμος που πληρώνεται με τόκους
Υπάρχει όμως και ένας παράγοντας που δένει τα πάντα. Αφορά τον πόλεμο με το Ιράν. Πρώτον, η σύγκρουση κρατά τις τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα. Δεύτερον, το ακριβό πετρέλαιο συντηρεί τον πληθωρισμό. Μάλιστα, ο επίμονος πληθωρισμός εμποδίζει τη Fed να μειώσει τα επιτόκια. Επιπλέον, τα υψηλά επιτόκια κρατούν τις αποδόσεις των ομολόγων ψηλά. Ωστόσο, τον πόλεμο αυτόν τον διεξάγουν ενεργά οι ίδιες οι ΗΠΑ. Γι’ αυτό η Ουάσιγκτον πληρώνει, κυριολεκτικά, τον δικό της πόλεμο με ακριβότερο δανεισμό.
Η πλημμύρα της τεχνητής νοημοσύνης
Ένας ακόμη παράγοντας έρχεται από απρόσμενη κατεύθυνση. Από την τεχνολογία. Καταρχήν, οι κολοσσοί της τεχνητής νοημοσύνης δανείζονται μαζικά για τις υποδομές τους. Ακολούθως, η αγορά εταιρικών ομολόγων πλημμυρίζει από νέες εκδόσεις. Μάλιστα, η προσφορά αυτή ανταγωνίζεται το Δημόσιο για τα ίδια κεφάλαια. Επιπλέον, ο ανταγωνισμός ανεβάζει το κόστος χρήματος για όλους. Ωστόσο, η επένδυση στην ΤΝ δεν δείχνει σημάδια επιβράδυνσης. Γι’ αυτό η πίεση στις αποδόσεις αποκτά και διαρθρωτικό χαρακτήρα.
Οι χειροπιαστές συνέπειες
Το φαινόμενο δεν μένει στους πίνακες των αναλυτών. Αγγίζει την πραγματική οικονομία. Πρώτον, τα αμερικανικά στεγαστικά δάνεια σκαρφάλωσαν στο 6,55%, υψηλό έντεκα μηνών. Δεύτερον, οι εκκρεμείς πωλήσεις κατοικιών κατέγραψαν τον τριακοστό έκτο συνεχόμενο μήνα πτώσης. Μάλιστα, ο πήχης για τις μετοχές και τις επενδύσεις ρίσκου ανεβαίνει. Επιπλέον, τα κεφάλαια αναζητούν καταφύγιο σε βραχυπρόθεσμους τίτλους. Ωστόσο, κινεζικές αναλύσεις εκτιμούν ότι «το 5% γίνεται πλέον κανονικότητα». Γι’ αυτό η συζήτηση αφορά δομική αλλαγή, όχι προσωρινή κορυφή.
Ο λογαριασμός για την Ευρώπη
Και εδώ ο λογαριασμός περνά τον Ατλαντικό. Η στιγμή είναι κρίσιμη. Πρώτον, το αμερικανικό 30ετές λειτουργεί ως «πάτος» του παγκόσμιου κόστους δανεισμού. Δεύτερον, όταν ανεβαίνει, ακριβαίνει ο δανεισμός για όλα τα κράτη. Μάλιστα, η Ευρώπη σχεδιάζει τεράστιο δανεισμό για άμυνα και κλίμα. Επιπλέον, το ΔΝΤ προειδοποίησε ήδη για διπλασιασμό του ευρωπαϊκού χρέους ως το 2040. Ωστόσο, η προειδοποίηση εκείνη γίνεται τώρα ακόμη πιο επίκαιρη. Γι’ αυτό η επανεξόπλιση της ηπείρου κοστίζει περισσότερο από ό,τι υπολογιζόταν.
Το ελληνικό διακύβευμα
Για την Ελλάδα, η εικόνα έχει διπλή ανάγνωση. Και θετική και απαιτητική. Πρώτον, το ελληνικό χρέος μειώνεται σταθερά, σε αντίθεση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Δεύτερον, η χώρα αποτελεί την «εξαίρεση» στις προειδοποιήσεις του ΔΝΤ. Μάλιστα, τα ελληνικά ομόλογα κινούνται πλέον κοντά σε ισχυρές ευρωπαϊκές οικονομίες. Επιπλέον, όμως, το παγκόσμιο επίπεδο επιτοκίων ανεβάζει τη βάση για όλους. Ωστόσο, η καλή επίδοση σε ακριβό περιβάλλον μετρά διπλά. Γι’ αυτό η δημοσιονομική συνέπεια παραμένει το ελληνικό συγκριτικό πλεονέκτημα.
Το συμπέρασμα
Στο τέλος μένει μια εικόνα με βαθιές προεκτάσεις. Ένας αριθμός, το 5%, αλλάζει τους κανόνες. Πρώτον, οι ΗΠΑ δανείζονται ακριβότερα από κάθε άλλη φορά μετά το 2007. Ωστόσο, οι αιτίες είναι δομικές: χρέος, πόλεμος, πληθωρισμός, τεχνητή νοημοσύνη. Μάλιστα, ο λογαριασμός φτάνει ως την Ευρώπη που θέλει να επανεξοπλιστεί με δανεικά. Γι’ αυτο το ερώτημα δεν είναι αν το 5% κρατήσει, αλλά ποιος το αντέχει. Τελικά, στην εποχή των πολλαπλών κρίσεων, ακόμη και το χρήμα έχει γεωπολιτική τιμή.
Σημ: Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή.
