Του Μάνου Οικονομίδη
σχετικά άρθρα
Ο μεγάλος αλεξανδρινός Κωνσταντίνος Καβάφης μάς χάρισε την αριστουργηματική αφήγηση της «Ιθάκης», ως βιωματική πινελιά επεξήγησης της ζωής, ως απάντηση στις μεγάλες απορίες, που έχουν προσωπικό αλλά και συλλογικό αποτύπωμα. Η αξία της διαδρομής λοιπόν. Υπέρτερη της ίδιας της άφιξης στο λιμάνι του προορισμού. Η διαδρομή και όσα τη χαρακτηρίζουν, όσα κερδίζουμε σε επίπεδο εμπειρίας και γνώσης, μετατοπίζουν την αξία και τη σημασία του ταξιδιού, καθιστούν τις «Ιθάκες»… φτωχικές ή πλούσιες.
Οι ευρωπαϊκοί λαοί αποφάσισαν, μετά το επώδυνο τέλος του αιματηρού Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, στα μέσα του προηγούμενου αιώνα, να παραμερίσουν τις διαφορές τους, να αναζητήσουν συμπτώσεις και κοινούς τόπους, να βρουν και να αναδείξουν τα πολλά και σημαντικά που τους ενώνουν, και να παραμερίσουν τα λίγα και ασήμαντα που θα μπορούσαν να προσφέρουν αφορμές για να μείνουν μακριά και αποξενωμένοι. Σε απόσταση.
Η ιδέα της πολιτικής ένωσης της Ευρώπης δεν υλοποιήθηκε ποτέ, η ενοποίηση ωστόσο των ευρωπαϊκών λαών, κάτω από κοινή ηγεσία και νόμισμα, διαμόρφωσε το σύνθετο μόρφωμα της Ενωμένης Ευρώπης. Της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Που ξεκίνησε τη διαδρομή για τη δική της Ιθάκη με πλεονασμό από όνειρα και προσδοκίες, με τους «πατέρες» της Ένωσης να την έχουν μπολιάσει με ιδέες που ενέπνεαν και θα μπορούσαν να παρακινήσουν τις ευρωπαϊκές κοινωνίες σε διαρκή αναζήτηση του φωτός των ιδεών τους.
Τα τελευταία πολλά χρόνια η Ευρώπη μας δεν είναι η Ευρώπη που ονειρευόμαστε. Δεν είναι η Ευρώπη που ονειρεύτηκαν οι γενιές οι οποίες προηγήθηκαν των δικών μας και μας έδωσαν τη σκυτάλη της προόδου και της δημιουργίας. Αχρείαστες, πολλαπλασιαστικές και άκριτες διευρύνσεις, με χώρες οι λαοί των οποίων δεν είχαν κουλτούρα και ταυτότητα συμβατές με τα ευρωπαϊκά ιδεώδη, απέκτησαν ζωτικό χώρο, ρόλο… κονδύλια και δικαίωμα ψήφου, που αθροιστικά «μίκρυναν», συρρίκνωσαν τη νέα κοινή πατρίδα μας, την Ευρώπη.
Η επιπόλαιη διαχείριση της ουκρανικής κρίσης, αποτελεί το πιο πρόσφατο και εξαιρετικά «ομιλών» παράδειγμα αυτοτραυματισμού της οικογένειας της Ενωμένης Ευρώπης. Οι ανάγκες των ευρωπαϊκών λαών πέρασαν σε δεύτερο πλάνο. Ατροφικές και ακατάλληλες ηγεσίες διαμορφώνουν ένα μέλλον κατώτερο των περιστάσεων. Οι λαοί απαντούν. Στις κάλπες. Και τον επώδυνο λογαριασμό τον πληρώνουμε όλοι. Μια Ευρώπη που… χάνουμε, στη διαδρομή για την Ιθάκη.
