Κέιμπριτζ: Εμβόλιο σχεδιασμένο από AI δοκιμάστηκε σε ανθρώπους
Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ ανακοίνωσαν την ανάπτυξη ενός «θεμελιωδώς νέου» τύπου εμβολίου, σχεδιασμένου με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, αυτό το εμβόλιο έχει τη δυνατότητα να παρέχει προστασία έναντι ευρέος φάσματος ιών και να συμβάλει στην αποτροπή μελλοντικών πανδημιών.
Κέιμπριτζ: Εμβόλιο σχεδιασμένο από AI δοκιμάστηκε σε ανθρώπους
σχετικά άρθρα
Όπως ανέφερε το BBC, η ερευνητική ομάδα του Κέιμπριτζ δήλωσε ότι είναι η πρώτη φορά που το βασικό συστατικό ενός εμβολίου έχει σχεδιαστεί εξ ολοκλήρου από τεχνητή νοημοσύνη και έχει ήδη δοκιμαστεί σε ανθρώπους.
Το εν λόγω εμβόλιο έχει σχεδιαστεί για να δρα κατά όλων των κοροναϊών, συμπεριλαμβανομένων των παραλλαγών της Covid-19, καθώς και ιών που προσβάλλουν επί του παρόντος ζώα και ενδέχεται να προκαλέσουν την επόμενη πανδημία.
Αν και η έρευνα βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο, οι επιστήμονες αναπτύσσουν ήδη ξεχωριστά εμβόλια για τη γρίπη και τον ιό Έμπολα.
Τα εμβόλια εκπαιδεύουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα να αναγνωρίζει μια λοίμωξη, αυξάνοντας τις πιθανότητες να την αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά. Εντούτοις, ορισμένοι ιοί μεταλλάσσονται ταχέως, αλλάζοντας την «εμφάνισή» τους, γεγονός που καθιστά τα υπάρχοντα εμβόλια λιγότερο αποτελεσματικά και απαιτεί τακτική επικαιροποίηση, όπως συμβαίνει με τα εμβόλια κατά της Covid και της εποχικής γρίπης.
Ο καθηγητής Τζόναθαν Χίνεϊ από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ δήλωσε σχετικά: «Είμαστε πάντα ένα βήμα πίσω», προσθέτοντας: «Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να προλάβουμε τις εξελίξεις», με στόχο να υπάρξει προστασία πριν από νέες επιδημίες ή πανδημίες.
Συνήθως, τα εμβόλια σχεδιάζονται βασισμένα σε ένα υφιστάμενο στέλεχος ενός ιού. Οι ερευγητές του Κέιμπριτζ συνέλεξαν γνωστούς γενετικούς κώδικες από διάφορους κοροναϊούς που είχαν καταγραφεί μέσω προγραμμάτων επιτήρησης. Η τεχνητή νοημοσύνη ανέλυσε αυτούς τους κώδικες και σχεδίασε ένα «υπεραντιγόνο» ικανό να εκπαιδεύσει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να παρέχει προστασία απέναντι σε ολόκληρες οικογένειες ιών – ακόμη κι αν αυτοί μεταλλαχθούν ή μεταπηδήσουν από τα ζώα στους ανθρώπους. Τα αντιγόνα είναι καθοριστικά συστατικά των εμβολίων, καθώς αποτελούν το στοιχείο που μαθαίνει να αναγνωρίζει και να επιτίθεται το ανοσοποιητικό σύστημα.
Ο Χίνεϊ σημείωσε ότι πρόκειται για την πρώτη φορά που ένα αντιγόνο σχεδιασμένο από τεχνητή νοημοσύνη δοκιμάζεται σε ανθρώπους, υπογραμμίζοντας ότι η τεχνολογία «μας εκπλήσσει όλους» και είναι «εντυπωσιακό το τι μπορούμε να πετύχουμε προς όφελος της ανθρωπότητας». Ο ίδιος δήλωσε στο BBC News: «Αυτό αφορά τη δημιουργία εμβολίων που μας προστατεύουν όχι μόνο από τους σημερινούς ιούς, αλλά και από εκείνους που θα μπορούσαν να προκαλέσουν την επόμενη επιδημία ή νόσο». «Πρόκειται για μια θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο που προετοιμαζόμαστε για τις πανδημίες», πρόσθεσε.
Οι πρώτες δοκιμές, που πραγματοποιήθηκαν σε 39 άτομα, είχαν στόχο να αξιολογήσουν την ασφάλεια του εμβολίου. Μια δεύτερη μελέτη, με περίπου 200 συμμετέχοντες, θα δώσει πληρέστερη εικόνα για το πώς εκπαιδεύεται το ανοσοποιητικό σύστημα. Σύμφωνα με τη δημοσίευση στο Journal of Infection, η επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα ήταν «μέτρια», ωστόσο τα αποτελέσματα έχουν προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
Ο καθηγητής Σολ Φοστ από το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον, που συμμετείχε στις δοκιμές, χαρακτήρισε τον σχεδιασμό μέσω τεχνητής νοημοσύνης «σαφώς πολλά υποσχόμενο» και «ιδιαίτερα συναρπαστικό». Όπως ανέφερε, η τεχνολογία αυτή είναι «πολύ πιο αποτελεσματική στον σχεδιασμό εμβολίων για πιθανές πανδημίες, όταν οι ιοί μεταλλάσσονται».
Η ομάδα του Κέιμπριτζ διεξάγει ήδη πειράματα σε ζώα για την ανάπτυξη ενός καθολικού εμβολίου κατά της εποχικής γρίπης, που δεν θα χρειάζεται ετήσια προσαρμογή, καθώς και ενός εμβολίου κατά της γρίπης των πτηνών H5N1, σε περίπτωση που ο ιός αυτός μεταδοθεί στους ανθρώπους. Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία εμβολίου για ιογενείς αιμορραγικούς πυρετούς, συμπεριλαμβανομένων ειδών του ιού Έμπολα. Η τρέχουσα επιδημία στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό προκαλείται από είδος για το οποίο δεν υπάρχει ακόμη εγκεκριμένο εμβόλιο.
Ο καθηγητής Άντι Πόλαρντ, διευθυντής της Oxford Vaccine Group, που δεν συμμετείχε στη μελέτη, σημείωσε ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση παράγει «εντυπωσιακά αποτελέσματα» σε έρευνες με ζώα. «Είναι συναρπαστικά δεδομένα και κανείς δεν θα προέβλεπε ότι θα μπορούσαν να προκληθούν τέτοιες ανοσολογικές αποκρίσεις», δήλωσε στο BBC News. Ωστόσο, όπως πρόσθεσε, το πραγματικό τεστ είναι οι δοκιμές σε ανθρώπους, καθώς το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα έχει διαμορφωθεί από χρόνια εκθέσεων σε λοιμώξεις.
Ο Πόλαρντ εκτίμησε ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελέσει «καταλύτη» για την έρευνα εμβολίων, καθώς μπορεί να προβλέπει πώς θα αντιδράσει το ανοσοποιητικό σύστημα, επιταχύνοντας σημαντικά την ανάπτυξη νέων θεραπειών και «σώζοντας ζωές».
Η καθηγήτρια Μάριαν Νάιτ, επιστημονική διευθύντρια του National Institute for Health and Care Research, δήλωσε: «Η εντυπωσιακή επιτυχία αυτής της δοκιμής του AI-σχεδιασμένου ‘υπεραντιγόνου’ σηματοδοτεί ένα καθοριστικό βήμα προόδου στην ικανότητά μας να προσφέρουμε ευρεία και διαρκή ιολογική προστασία». Ο υπουργός Επιστήμης Λορντ Βάλανς τόνισε: «Πρόκειται για μια ακόμη επιτυχία της βρετανικής επιστήμης. Είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα του πώς μπορούμε να συνδυάσουμε την ερευνητική μας τεχνογνωσία με την τεχνητή νοημοσύνη για να αναπτύξουμε νέες θεραπείες». «Με τις πρώτες δοκιμές σε ανθρώπους να δείχνουν θετικά αποτελέσματα, αυτή η έρευνα θα μπορούσε να επιταχύνει τη διάθεση εμβολίων προς όφελος των ανθρώπων παγκοσμίως, μακροπρόθεσμα», κατέληξε.
