Η ΕΕ έκλεισε κεφάλαιο με τον Ράμα τη μέρα που τα Τίρανα πήραν φωτιά
Η ΕΕ έκλεισε με τα Τίρανα το τέταρτο ενταξιακό κεφάλαιο, ενώ διαδηλωτές εισέβαλαν σε υπουργεία και ζητούσαν την παραίτηση του Έντι Ράμα. Η Αθήνα έδωσε την υπογραφή της, παρότι κρατά ανοιχτούς λογαριασμούς για τη μειονότητα και τη θάλασσα.
Βρυξέλλες και Αθήνα κρατούν ζωντανό το χρονοδιάγραμμα του 2027, ενώ η «Επανάσταση των Φλαμίνγκο» συμπληρώνει πέντε μήνες στους δρόμους
σχετικά άρθρα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έκλεισε ενταξιακό κεφάλαιο με τον Έντι Ράμα τη μέρα που διαδηλωτές εισέβαλαν σε υπουργεία στα Τίρανα. Το Συμβούλιο ανακοίνωσε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου το προσωρινό κλείσιμο του Κεφαλαίου 20, για επιχειρηματική και βιομηχανική πολιτική. Την ίδια νύχτα, φοιτητές μπήκαν στο υπουργείο Παιδείας και έβαλαν φωτιά, σύμφωνα με την αλβανική αστυνομία. Έτσι, η Αλβανία φτάνει τα τέσσερα κλειστά κεφάλαια από τα 33, ενώ 29 παραμένουν ανοιχτά.
Ο Ράμα αρνείται να παραιτηθεί
Οι συγκρούσεις μπήκαν την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου στην τρίτη συνεχόμενη μέρα, όπως μετέδωσε το AFP. Μάλιστα, η αναταραχή πέρασε από τα Τίρανα στη Σκόδρα, στο Ελμπασάν και στην Κορυτσά. Σύμφωνα με το Al Jazeera, οι διαδηλωτές έβαλαν φωτιά σε κτίρια, ανάμεσά τους το γραφείο του πρωθυπουργού και υποκαταστήματα τραπεζών.
Η αστυνομία συνέλαβε 65 ανθρώπους για τα επεισόδια της Τετάρτης, με κατηγορίες για επιθέσεις σε αστυνομικούς και περιουσίες. Επιπλέον, ο αρχηγός της αστυνομίας Σκεντέρ Χίτα μέτρησε 71 τραυματίες αστυνομικούς, ορισμένους σοβαρά. Παράλληλα, το υπουργείο Υγείας κατέγραψε 89 ανθρώπους στα νοσοκομεία των Τιράνων, ανάμεσά τους 61 αστυνομικούς.
Ωστόσο, οι διαδηλωτές δεν υποχωρούν. Οι συλλογικότητές τους έδωσαν στον Ράμα τελεσίγραφο να παραιτηθεί έως τις 13:00 της Πέμπτης. Όμως, ο πρωθυπουργός απάντησε στο Reuters με μία φράση: «Πέρυσι κάναμε εκλογές, όχι επανάσταση».
Σε βίντεο στο Facebook, ο Ράμα έδειξε καμένο γραφείο σε πανεπιστήμιο των Τιράνων. Εκεί, μίλησε για «χέρια που δεν ανήκουν και δεν θα μπορούσαν να ανήκουν σε φοιτητές». Ταυτόχρονα, χρέωσε το χάος στην αντιπολίτευση. Παράλληλα, σύμφωνα με το Bloomberg, πρότεινε συνάντηση με τους διαδηλωτές. Η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Αλμπάνα Κότσιου έγραψε ότι η διαμαρτυρία είναι νόμιμο δικαίωμα, αλλά όχι άλλοθι για βία.
Το προηγούμενο του 2018 βαραίνει. Τότε, οι φοιτητικές κινητοποιήσεις για τα δίδακτρα ανάγκασαν τον Ράμα να απομακρύνει οκτώ υπουργούς. Ωστόσο, ο λέκτορας Σοκόλ Λέσι εκτιμά στο Al Jazeera ότι η κινητοποίηση δεν αντιγράφει το κίνημα του Δεκεμβρίου 2018. Επιπλέον, το ίδιο δίκτυο εντάσσει την αναταραχή σε ευρύτερο κύμα νεανικών κινητοποιήσεων στην Ευρώπη, με τη Γαλλία ως πρόσφατο παράδειγμα.
Πέντε μήνες «Επανάσταση των Φλαμίνγκο»
Οι φοιτητές δεν ξεκίνησαν από το μηδέν. Ο συντάκτης του BIRN Μπεσάρ Λικμέτα θυμίζει στο Al Jazeera τέσσερις μήνες καθημερινών συγκεντρώσεων στην πρωτεύουσα. Το κίνημα ξεκίνησε στις 16 Μαΐου στην περιοχή του Ζβέρνετς, στην Αυλώνα. Αφορμή έδωσε ένα πολυτελές θέρετρο της Affinity Partners, της εταιρείας του Τζάρεντ Κούσνερ.
Το σχέδιο καλύπτει το νησί Σάζαν και εκατοντάδες εκτάρια της προστατευόμενης ζώνης Βιόσα-Νάρτα. Μάλιστα, η κυβέρνηση έδωσε στο Σάζαν καθεστώς στρατηγικής επένδυσης στις 30 Δεκεμβρίου 2025, για 565 εκτάρια. Τον Ιούνιο, διεθνή μέσα μέτρησαν 100.000 έως 200.000 διαδηλωτές στα Τίρανα.
Στις 22 Ιουνίου, το κίνημα κατέθεσε πέντε αιτήματα. Ανάμεσά τους ήταν η παραίτηση της κυβέρνησης και μια τεχνοκρατική μεταβατική κυβέρνηση για 12 μήνες. Έκτοτε, η ατζέντα μεγάλωσε, καθώς πρόσθεσε τη διαφθορά, τα δίδακτρα, τις εστίες και την ανεργία των αποφοίτων.
Η ΕΕ κρατά ζωντανό το 2027
Στις Βρυξέλλες, πάντως, το χρονοδιάγραμμα δεν αλλάζει. Η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος στηρίζει δημόσια τον στόχο των Τιράνων. Ο στόχος είναι η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων έως το τέλος του 2027. Επιπλέον, σύμφωνα με το European Western Balkans, ο Ράμα στοχεύει σε τουλάχιστον διπλάσια κλειστά κεφάλαια έως το τέλος του 2026.
Το χρονολόγιο κρύβει και μια σκληρή λεπτομέρεια. Τον Ιούλιο, η ΕΕ έκλεισε προσωρινά το Κεφάλαιο 26, για την εκπαίδευση και τον πολιτισμό. Τρεις μήνες αργότερα, φοιτητές έβαλαν φωτιά στο υπουργείο Παιδείας.
Ταυτόχρονα, η αντιπροσωπεία της ΕΕ στα Τίρανα καταδίκασε «την κλιμάκωση της βίας». Ωστόσο, ζήτησε και έρευνα για τις καταγγελίες υπερβολικής αστυνομικής βίας. Πάντως, κανένα κλείσιμο δεν είναι οριστικό πριν από τη συνολική συμφωνία σε όλα τα κεφάλαια.
Η ελληνική υπογραφή στο Κεφάλαιο 20
Κάθε κλείσιμο κεφαλαίου απαιτεί ομοφωνία των 27. Έτσι, η κοινή θέση για το Κεφάλαιο 20 πέρασε από την Επιτροπή Μονίμων Αντιπροσώπων (Coreper). Η ημερήσια διάταξη της 7ης και 9ης Οκτωβρίου την περιλαμβάνει ρητά προς έγκριση. Συνεπώς, η ελληνική Μόνιμη Αντιπροσωπεία έδωσε το πράσινο φως, όπως και οι άλλες 26.
Η Αθήνα, όμως, δεν έχει κλείσει τους λογαριασμούς της με τα Τίρανα. Στις 17 Ιουνίου, ο Γιώργος Γεραπετρίτης μίλησε στη Βουλή για σημαντικές επιφυλάξεις της Αθήνας. Αφορμή έδωσε επίκαιρη ερώτηση του ανεξάρτητου βουλευτή Μιχάλη Χουρδάκη. Η ερώτηση ήρθε μετά από βίαιη επίθεση σε ομογενή στο Ζβέρνετς, εκεί όπου ξεκίνησε το κίνημα των Φλαμίνγκο.
Ο υπουργός, σύμφωνα με τη National Herald, έθεσε τρεις άξονες: κράτος δικαίου, περιουσίες της ελληνικής μειονότητας και Δίκαιο της Θάλασσας. Κατά τον Γεραπετρίτη, το Δίκαιο της Θάλασσας αποτελεί πλήρη προϋπόθεση για πρόοδο. Επίσης, θύμισε ότι τα Κεφάλαια 23 και 24 ανοίγουν πρώτα και κλείνουν τελευταία.
Ακόμη, τον Ιούνιο το Ευρωκοινοβούλιο ψήφισε με 483 υπέρ την έκθεση για την Αλβανία. Για πρώτη φορά, το κείμενο αναφέρει ρητά την ιστορική παρουσία της ελληνικής μειονότητας στον Νότο. Επιπλέον, ζητά αποφασιστική πρόοδο στην πρώτη καταγραφή περιουσιών.
Τι σημαίνει η κρίση στα Τίρανα για την Ελλάδα
Η Αθήνα κρατά το ισχυρότερο χαρτί της για τα Κεφάλαια 23 και 24. Σε αυτά ανήκουν η μειονότητα, οι περιουσίες και το κράτος δικαίου. Αντίθετα, τεχνικά κεφάλαια όπως το 20 πέρασαν χωρίς ελληνικές αντιρρήσεις.
Όμως, η καταγραφή περιουσιών που ζητά η Αθήνα προϋποθέτει σταθερή κυβέρνηση και λειτουργικό κτηματολόγιο στα Τίρανα. Σήμερα, η κυβέρνηση Ράμα αντιμετωπίζει τον πέμπτο μήνα κινητοποιήσεων και ένα φοιτητικό τελεσίγραφο. Επομένως, η αστάθεια στα Τίρανα αγγίζει άμεσα τους όρους που έχει θέσει η Αθήνα.
Ο Ράμα μετρά κεφάλαια ως τον Δεκέμβριο. Οι φοιτητές του έδωσαν προθεσμία ως τις 13:00 της Πέμπτης. Η προθεσμία έληξε, και ο πρωθυπουργός παραμένει στη θέση του.
