Εξελίξεις στη Νευροανοσολογία φέρνουν ελπίδα για αυτοάνοσα
Οι εξελίξεις στον τομέα της Νευροανοσολογίας χαρακτηρίζονται ως ραγδαίες και ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς οι νέες γνώσεις σχετικά με τις ανοσολογικές και φλεγμονώδεις διεργασίες που εμπλέκονται σε νευρολογικές και νευρομυϊκές παθήσεις μετασχηματίζουν τις θεραπευτικές προσεγγίσεις.

Οι πρόσφατες ανακαλύψεις δημιουργούν σημαντικές προσδοκίες για την αντιμετώπιση σοβαρών αυτοάνοσων νευρολογικών νοσημάτων, μέσω καινοτόμων θεραπευτικών μεθόδων, όπως τα μονοκλωνικά αντισώματα και οι κυτταρικές θεραπείες CAR-T.
Τις παραπάνω διαπιστώσεις έκανε ο καθηγητής Νευρολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Νίκος Γρηγοριάδης, σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Οι δηλώσεις έγιναν στο πλαίσιο του Διεθνούς Συμποσίου για τις Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις στις Νευρολογικές Διαταραχές (ISMIND 2026), το οποίο διεξάγεται στη Θεσσαλονίκη από τις 18 έως τις 21 Ιουνίου. Το Συμπόσιο τελεί υπό την οργανωτική και επιστημονική εποπτεία της Β’ Νευρολογικής Κλινικής του ΑΠΘ, την οποία διευθύνει ο κ. Γρηγοριάδης.
Ο κ. Γρηγοριάδης επεσήμανε την εντυπωσιακή ερευνητική δραστηριότητα στον τομέα, σημειώνοντας πως η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης επιταχύνει σημαντικά τις διαδικασίες. Οι νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις περιλαμβάνουν τα νέα αντισώματα και τα CAR-T cells, τα οποία ήδη εφαρμόζονται στην ογκολογία. Τα CAR-T cells είναι τροποποιημένα Τ λεμφοκύτταρα που στοχεύουν συγκεκριμένους τύπους κυττάρων. Αυτές οι θεραπείες έχουν ήδη δοκιμαστεί σε περιπτώσεις βαριάς μυασθένειας, πολλαπλής σκλήρυνσης και στο σύνδρομο Stiff Person, μια σπάνια νευρολογική πάθηση. Αν και πολλές κλινικές μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη και δεν μπορούν να εξαχθούν ακόμα οριστικά συμπεράσματα, οι ενδείξεις είναι ιδιαιτέρως ελπιδοφόρες. Ειδικότερα, για το σύνδρομο Stiff Person, ένα σπάνιο αλλά σοβαρό αυτοάνοσο νευροανοσολογικό σύνδρομο που προκαλεί έντονη υπερτονία και επώδυνους μυϊκούς σπασμούς, δοκιμάστηκαν τα CAR-T cells και παρατηρήθηκε πλήρης ίαση σε ορισμένους ασθενείς, γεγονός που χαρακτηρίζεται ως εντυπωσιακό.
Για παθήσεις ευρέως γνωστές, όπως η πολλαπλή σκλήρυνση και η μυασθένεια, αναμένονται σύντομα νέες θεραπείες με συγκεκριμένα κριτήρια χορήγησης. Αντίστοιχες εξελίξεις παρατηρούνται και σε άλλα απομυελινωτικά νοσήματα, όπως η οπτική νευρομυελίτιδα.
Ο καθηγητής Γρηγοριάδης τόνισε ότι σήμερα διατίθενται θεραπείες ικανές να ελέγξουν πλήρως τη νόσο σε πολλές περιπτώσεις, κάτι που στο παρελθόν θεωρούνταν αδιανόητο. Ειδικότερα, για την οπτική νευρομυελίτιδα, τα μονοκλωνικά αντισώματα έναντι του συμπληρώματος ελέγχουν αποτελεσματικά την ενεργότητα της νόσου. Η πορεία της πολλαπλής σκλήρυνσης έχει αλλάξει ριζικά, προσφέροντας στους ασθενείς πολύ καλύτερη ποιότητα ζωής, χάρη στην πρόοδο της βιοτεχνολογίας και την εξέλιξη της νευροανοσολογικής έρευνας.
Διεθνής συνεργασία και νέες ερευνητικές κατευθύνσεις
Περισσότεροι από 300 κορυφαίοι επιστήμονες Νευροανοσολογίας από την Αλβανία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, τη Βουλγαρία, την Κροατία, την Ελλάδα, το Μαυροβούνιο, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Ρουμανία, τη Σερβία, τη Σλοβενία και την Τουρκία συμμετέχουν στο Συμπόσιο, παρουσιάζοντας τις πλέον πρόσφατες εξελίξεις στον επιστημονικό τους τομέα.
Οι συζητήσεις του συμποσίου επικεντρώνονται στους μηχανισμούς νευροανοσολογικών νοσημάτων, όπως η πολλαπλή σκλήρυνση, οι αυτοάνοσες πολυνευροπάθειες, η μυασθένεια και άλλα απομυελινωτικά νοσήματα του κεντρικού νευρικού συστήματος. Επίσης, εξετάζονται οι επιπλοκές που προκαλούν οι ανοσοθεραπείες της ογκολογίας στο κεντρικό και περιφερικό νευρικό σύστημα.
Ο κ. Γρηγοριάδης ανέφερε ότι έχουν αναπτυχθεί ισχυρά και αποτελεσματικά φάρμακα που ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα στην αντιμετώπιση του καρκίνου. Ωστόσο, αυτές οι θεραπείες ενδέχεται να προκαλέσουν ανοσολογικές διαταραχές στο κεντρικό και περιφερικό νευρικό σύστημα, οδηγώντας σε πολυνευροπάθειες, μυοπάθειες και άλλες παθολογίες. Το συμπόσιο περιλαμβάνει εισηγήσεις για αυτά τα ζητήματα από ομιλητές τόσο από το εξωτερικό όσο και από την Ελλάδα. Πέραν του επιστημονικού περιεχομένου, ιδιαίτερη σημασία έχει η συνάντηση επιστημόνων από χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων, με στόχο την ένωση επιστημονικών και ερευνητικών δυνάμεων για την ανάπτυξη κοινών ερευνητικών προγραμμάτων που θα αφορούν τους πληθυσμούς των χωρών αυτών.