Γεννιέται η Ανατολική Γερμανία και η οικονομία του σχεδιασμού
07 Οκτωβρίου 1949
Στις 7 Οκτωβρίου 1949 ιδρύθηκε επίσημα η Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας, η γνωστή Ανατολική Γερμανία ή DDR. Με την έναρξη ισχύος του νέου συντάγματος, η μεταπολεμική διαίρεση της Γερμανίας αποκτούσε πλέον όχι μόνο πολιτικό αλλά και σαφή οικονομικό χαρακτήρα.
Στη Δυτική Γερμανία διαμορφωνόταν ένα σύστημα κοινωνικής οικονομίας της αγοράς. Στην ανατολική πλευρά, αντίθετα, το κράτος θα προχωρούσε σταδιακά προς ένα μοντέλο κεντρικά σχεδιαζόμενης οικονομίας, με ισχυρό κρατικό έλεγχο στην παραγωγή, στις επενδύσεις και στην κατανομή των πόρων.
Ήδη πριν από την επίσημη ίδρυση της DDR είχαν τεθεί οι βάσεις του νέου συστήματος. Η Deutsche Wirtschaftskommission είχε δημιουργήσει κεντρικό μηχανισμό οικονομικής διοίκησης και το 1948 είχε παρουσιαστεί διετές οικονομικό σχέδιο. Με την ίδρυση του κράτους, οι λειτουργίες αυτού του μηχανισμού πέρασαν στην κυβέρνηση και αργότερα δημιουργήθηκε η Κρατική Επιτροπή Σχεδιασμού, που αποτέλεσε τον πυρήνα της οικονομικής πολιτικής της DDR.
Το ίδιο το σύνταγμα επέτρεπε οικονομικό σχεδιασμό, απαλλοτριώσεις και κοινωνικοποίηση επιχειρήσεων. Στα επόμενα χρόνια μεγάλα τμήματα της βιομηχανίας πέρασαν υπό κρατικό έλεγχο, ενώ τα πενταετή σχέδια όριζαν στόχους για παραγωγή, επενδύσεις και βαριά βιομηχανία.
Το ανατολικογερμανικό μοντέλο σημείωσε σημαντικές επιτυχίες σε ορισμένους βιομηχανικούς κλάδους, όμως μακροπρόθεσμα αντιμετώπισε προβλήματα χαμηλής παραγωγικότητας, περιορισμένης καινοτομίας, ελλείψεων καταναλωτικών αγαθών και αυξανόμενων επιδοτήσεων.
Η 7η Οκτωβρίου 1949 συμβολίζει επομένως κάτι μεγαλύτερο από την ίδρυση ενός κράτους. Σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη ενός τεράστιου οικονομικού πειράματος στην καρδιά της Ευρώπης: δύο γερμανικές οικονομίες, με κοινή ιστορία και ανθρώπινο κεφάλαιο, θα αναπτύσσονταν για τέσσερις δεκαετίες κάτω από δύο εντελώς διαφορετικά οικονομικά συστήματα.
