Fitch: Νέο ψήφο εμπιστοσύνης στις ελληνικές τράπεζες – Ανάπτυξη, νέα δάνεια και υψηλότερη κερδοφορία στο επίκεντρο
Η Fitch Ratings στέλνει ένα ακόμη ισχυρό μήνυμα εμπιστοσύνης για τις προοπτικές του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, αναβαθμίζοντας την αξιολόγηση του λειτουργικού περιβάλλοντος (Operating Environment – OE) της χώρας σε «bbb» με σταθερές προοπτικές από «bbb-» με θετικές προοπτικές. Η κίνηση αυτή δεν αποτελεί μια απλή τεχνική αναθεώρηση, αλλά αντικατοπτρίζει τη σημαντική βελτίωση των συνθηκών μέσα στις οποίες δραστηριοποιούνται οι ελληνικές τράπεζες, καθώς η οικονομία εμφανίζει ανθεκτικότητα, οι επενδύσεις αυξάνονται, η πιστωτική επέκταση επιταχύνεται και οι τράπεζες αποκτούν νέες πηγές κερδοφορίας πέρα από τα καθαρά έσοδα από τόκους.
σχετικά άρθρα
Η αναβάθμιση του λειτουργικού περιβάλλοντος αποτέλεσε βασικό παράγοντα για τις πρόσφατες αναβαθμίσεις της Εθνικής Τράπεζας και της Eurobank στην κατηγορία BBB με σταθερές προοπτικές, ενώ ενίσχυσε και τις θετικές προοπτικές της αξιολόγησης της Τράπεζας Πειραιώς, η οποία διατηρεί βαθμίδα BBB- με θετικό outlook. Σύμφωνα με τον διεθνή οίκο, οι ελληνικές τράπεζες λειτουργούν πλέον σε ένα σαφώς πιο ευνοϊκό περιβάλλον, το οποίο δημιουργεί περισσότερες επιχειρηματικές ευκαιρίες και στηρίζει τη διατήρηση υψηλής οργανικής κερδοφορίας.
Ανθεκτική οικονομία παρά τις διεθνείς κρίσεις
Η Fitch επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται με ρυθμούς υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις, τις διαταραχές στο διεθνές εμπόριο και την αυξημένη αβεβαιότητα. Την περίοδο 2023-2025 η ανάπτυξη διαμορφώθηκε λίγο πάνω από το 2%, ενώ για το 2026 προβλέπεται μικρή επιβράδυνση, κυρίως εξαιτίας των επιπτώσεων από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, ο οίκος εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να στηρίζεται από τις επενδύσεις του NextGenerationEU, καθώς το 2026 αποτελεί το τελευταίο έτος πλήρους αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων. Παράλληλα, προβλέπει ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να συγκλίνει σταδιακά με τις οικονομίες της Ευρωζώνης, με δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης περίπου 2%, χάρη στη βελτίωση των εισοδημάτων, την ενίσχυση της απασχόλησης και τη διατήρηση υψηλών επενδύσεων.
Ισχυρή πιστωτική επέκταση με κινητήριο μοχλό τις επιχειρήσεις
Η Fitch εμφανίζεται ιδιαίτερα αισιόδοξη για τις προοπτικές της πιστωτικής επέκτασης. Εκτιμά ότι οι συνολικές χορηγήσεις των ελληνικών τραπεζών θα συνεχίσουν να αυξάνονται με υψηλούς μονοψήφιους ρυθμούς κατά την περίοδο 2026-2027, μετά από αύξηση περίπου 10% το 2025.
Η ανάπτυξη αυτή θα προέλθει κυρίως από τα επιχειρηματικά δάνεια, καθώς οι ελληνικές επιχειρήσεις εμφανίζουν υγιή οικονομική εικόνα και σχετικά περιορισμένη μόχλευση. Παράλληλα, οι τράπεζες διατηρούν σημαντική έκθεση σε στρατηγικούς κλάδους της οικονομίας, όπως η ενέργεια, η ναυτιλία, η μεταποίηση, οι υπηρεσίες και ο τουρισμός, οι οποίοι συνεχίζουν να αποτελούν βασικούς μοχλούς ανάπτυξης.
Επιστρέφουν τα στεγαστικά μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει η Fitch και στη λιανική τραπεζική, επισημαίνοντας ότι το χαρτοφυλάκιο στεγαστικών δανείων αυξάνεται για πρώτη φορά από το 2008, γεγονός που σηματοδοτεί την επιστροφή της αγοράς κατοικίας σε αναπτυξιακή τροχιά.
Ο οίκος θεωρεί ότι τα πιστοδοτικά κριτήρια παραμένουν γενικά αυστηρά και στηρίζονται στα δεσμευτικά μέτρα της Τράπεζας της Ελλάδος για τον περιορισμό του κινδύνου υπερχρέωσης των νοικοκυριών. Αν και τα κριτήρια είναι κάπως πιο ευέλικτα στα κρατικά στεγαστικά προγράμματα, η Fitch εκτιμά ότι οι σχετικοί κίνδυνοι παραμένουν πλήρως διαχειρίσιμοι.
Νέα εποχή εσόδων από προμήθειες
Ένα από τα βασικά στοιχεία της ανάλυσης αφορά τη διαφοροποίηση των πηγών εσόδων των ελληνικών τραπεζών.
Η Fitch σημειώνει ότι οι τράπεζες ενισχύουν διαρκώς τη δραστηριότητά τους στη διαχείριση κεφαλαίων και στις ασφαλιστικές εργασίες μέσω εξαγορών και στρατηγικών συνεργασιών. Η μεταφορά σημαντικού μέρους των καταθέσεων σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος αυξάνει τα υπό διαχείριση κεφάλαια, ενώ παράλληλα οι τράπεζες διευρύνουν τη γκάμα των επενδυτικών προϊόντων που διαθέτουν στους πελάτες τους.
Ο οίκος εκτιμά ότι οι μεγάλες ελληνικές τράπεζες βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση για να αξιοποιήσουν αυτή τη μετάβαση και προβλέπει ότι θα διατηρήσουν δείκτη λειτουργικής κερδοφορίας προς σταθμισμένα στοιχεία ενεργητικού τουλάχιστον στο 3,5% κατά την περίοδο 2026-2027, επίπεδο ιδιαίτερα υψηλό για τα ευρωπαϊκά δεδομένα.
Οι κίνδυνοι δεν έχουν εξαλειφθεί
Παρά τη σαφή βελτίωση του λειτουργικού περιβάλλοντος, η Fitch επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαρθρωτικές προκλήσεις.
Η πρώτη αφορά τα σχετικά χαμηλά εισοδήματα των ελληνικών νοικοκυριών σε σύγκριση με τις περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης, καθώς και την ανεργία, η οποία παραμένει υψηλή παρά τη συνεχή αποκλιμάκωσή της.
Η δεύτερη αφορά το μεγάλο απόθεμα παλαιών προβληματικών δανείων που βρίσκονται πλέον εκτός τραπεζικών ισολογισμών και διαχειρίζονται οι servicers. Τα τιτλοποιημένα αυτά χαρτοφυλάκια εξακολουθούν να αντιστοιχούν περίπου στο 30% του ελληνικού ΑΕΠ, γεγονός που εξακολουθεί να αποτελεί διαρθρωτική αδυναμία του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Ωστόσο, η Fitch σημειώνει ότι η κατάσταση αυτή δεν έχει εμποδίσει την ανάκαμψη της ζήτησης για νέα δάνεια και θεωρεί ότι η αύξηση των δανείων που επανέρχονται σε κανονική εξυπηρέτηση, καθώς και πιθανές επαναγορές τέτοιων χαρτοφυλακίων από τις ίδιες τις τράπεζες, μπορούν να ενισχύσουν περαιτέρω την πιστωτική επέκταση τα επόμενα χρόνια.
Προσοχή στον νόμο Κατσέλη και στα δάνεια σε ελβετικό φράγκο
Η Fitch εντοπίζει και ορισμένους ειδικούς κινδύνους που παρακολουθεί στενά.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η πρόσφατη δικαστική απόφαση σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα δάνεια του νόμου Κατσέλη, η οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει νομικές αβεβαιότητες και να επηρεάσει αρνητικά την κουλτούρα πληρωμών.
Παράλληλα, εξακολουθούν να αποτελούν δυνητική πηγή κινδύνου οι αναδιαρθρώσεις στεγαστικών δανείων με αυξανόμενο επιτόκιο (step-up) και τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο. Παρότι αυτές οι εξελίξεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε προσωρινή αύξηση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, ο οίκος θεωρεί ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη σχηματίσει επαρκείς προβλέψεις και ότι ο συνολικός αντίκτυπος θα παραμείνει περιορισμένος.
Η συνολική εικόνα
Η Fitch καταλήγει ότι οι ελληνικές τράπεζες εισέρχονται σε μια νέα περίοδο, όπου τα ισχυρότερα κεφαλαιακά μεγέθη, η αυξημένη οργανική κερδοφορία, η δυναμική πιστωτική επέκταση και η ανάπτυξη δραστηριοτήτων υψηλής προμήθειας δημιουργούν τις προϋποθέσεις για διατηρήσιμη ανάπτυξη.
Παρά τις διαρθρωτικές προκλήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν, ο οίκος εκτιμά ότι η σημαντική βελτίωση του λειτουργικού περιβάλλοντος θα επιτρέψει στις ελληνικές τράπεζες όχι μόνο να διαχειριστούν αποτελεσματικά τους υφιστάμενους κινδύνους, αλλά και να αξιοποιήσουν τις νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες, στηρίζοντας υψηλότερη και πιο βιώσιμη κερδοφορία τα επόμενα χρόνια.
