Στην οικονομία υπάρχουν κανόνες που, αν τους παραβιάσεις, η πραγματικότητα σε εκδικείται με μαθηματική ακρίβεια. Οι Κάτω Χώρες φαίνεται πως αποφάσισαν να δοκιμάσουν τις αντοχές αυτών των κανόνων, εγκρίνοντας έναν φόρο 36% επί των μη πραγματοποιηθέντων χρηματοοικονομικών κερδών. Για να το πούμε στη γλώσσα της αγοράς: η κυβέρνηση σε φορολογεί για την αξία που νομίζει ότι απέκτησες, ακόμη κι αν δεν έχεις πουλήσει ούτε μία μετοχή, ούτε ένα ομόλογο. Αν σε αυτό προσθέσετε τους συντελεστές φόρου εισοδήματος που αγγίζουν το 50%, μιλάμε για μια συντονισμένη επιχείρηση δήμευσης του πλούτου.
σχετικά άρθρα
Το Παράλογο της «Λογιστικής» Κερδοφορίας
Ας δούμε την ωμή πραγματικότητα πίσω από τους αριθμούς. Φανταστείτε έναν πολίτη που επενδύει 1.000 ευρώ για τη σύνταξή του. Η αγορά πάει καλά και οι μετοχές του αξίζουν 2.000 ευρώ στο τέλος του έτους. Δεν τα εισπράττει, δεν τα ξοδεύει· παραμένουν επενδεδυμένα. Το κράτος όμως του ζητάει 360 ευρώ «εδώ και τώρα».
Για να βρει τα μετρητά, ο επενδυτής αναγκάζεται να πουλήσει. Όταν όλοι αναγκάζονται να πουλήσουν ταυτόχρονα για να πληρώσουν τον φόρο, η τιμή πέφτει. Αν τον επόμενο χρόνο η αγορά διορθώσει, ο επενδυτής καταλήγει να έχει πληρώσει φόρο για κέρδη που εξανεμίστηκαν. Στο τέλος της τριετίας, μπορεί η επένδυση να έχει επιστρέψει στο αρχικό κεφάλαιο, αλλά ο επενδυτής να έχει χάσει το 54% της αξίας του λόγω των φόρων. Ο μόνος εγγυημένος νικητής είναι το Δημόσιο Ταμείο.
Ηθικό Έλλειμμα και Δημοσιονομικές Προτεραιότητες
Το ερώτημα που ανακύπτει δεν είναι μόνο τεχνικό, είναι βαθιά ηθικό και πολιτικό. Η ολλανδική κυβέρνηση δαπανά ετησίως πάνω από 16 δισεκατομμύρια ευρώ σε εξωτερική βοήθεια και δαπάνες ασύλου. Την ίδια στιγμή, αρνείται να προβεί σε οποιαδήποτε ουσιαστική περικοπή δαπανών, επιλέγοντας να «κυνηγήσει» 2 δισεκατομμύρια ευρώ από τις αποταμιεύσεις των πολιτών της.
Είναι το κλασικό μοτίβο που βλέπουμε σε μια κουρασμένη Ευρώπη: αντί για μεταρρυθμίσεις και εξορθολογισμό, επιλέγεται η εύκολη λύση της υπερφορολόγησης. Μόνο που αυτή η λύση έχει κοντά ποδάρια. Η φορολογική βάση δεν είναι μια στατική δεξαμενή· είναι ένας ζωντανός οργανισμός που αντιδρά.
Η Μεγάλη Έξοδος: Δεν Είμαστε Δέντρα
Οι πλούσιοι, οι πραγματικά πλούσιοι, δεν θα πληρώσουν ποτέ αυτόν τον φόρο. Έχουν τη δυνατότητα, τους συμβούλους και τα μέσα να μετακινήσουν τη φορολογική τους έδρα σε πιο φιλικές δικαιοδοσίες, όπως η Ιταλία –που προσπαθεί ενεργά να προσελκύσει κεφάλαια με σταθερούς συντελεστές– ή τα ΗΑΕ.
Το πρόβλημα είναι ότι όταν φεύγει ο πλούτος, δεν φεύγουν μόνο τα νούμερα από τους λογαριασμούς. Φεύγουν οι επενδύσεις, οι θέσεις εργασίας, η κατανάλωση στην τοπική οικονομία και η δυναμική των startups. Η Μεγάλη Βρετανία βιώνει ήδη αυτή την αιμορραγία. Η Ολλανδία φαίνεται να ακολουθεί τον ίδιο δρόμο της σταδιακής διάβρωσης.
Το Φάντασμα της Αργεντινής
Για όσους θεωρούν ότι μια ισχυρή ευρωπαϊκή οικονομία δεν κινδυνεύει, η ιστορία της Αργεντινής είναι ένα οδυνηρό μάθημα. Στις αρχές του 20ού αιώνα, η Αργεντινή ήταν στις 10 πλουσιότερες χώρες του κόσμου. Δεκαετίες παρεμβατισμού, κρατισμού και παράλογης φορολογίας τη μετέτρεψαν σε μια χώρα που παλεύει με τον υπερπληθωρισμό και τη φτώχεια.
Χρειάστηκε η έλευση μιας κυβέρνησης που τόλμησε να μιλήσει για «μικρό κράτος» και κατάργηση δεκάδων φόρων για να αρχίσει να αναστρέφεται το κλίμα. Το μάθημα είναι απλό: ο πλούτος δημιουργείται από την ελευθερία και την αποταμίευση, όχι από τα κρατικά εντάλματα πληρωμής.
Αυτό που συμβαίνει στην Ολλανδία είναι μια προειδοποίηση για όλη την Ευρώπη. Αν το κράτος αποφασίσει ότι έχει μερίδιο στα κέρδη σου προτού καν τα εισπράξεις, τότε η έννοια της ιδιοκτησίας παύει να υφίσταται. Οι πολίτες δεν είναι δέντρα· έχουν πόδια και θα τα χρησιμοποιήσουν για να βρουν ένα μέρος όπου ο μόχθος τους δεν θα αντιμετωπίζεται ως «λεία» μιας σπάταλης γραφειοκρατίας.
