Η τέλεια καταιγίδα που γκρεμίζει τις αγορές Tεχνητής Nοημοσύνης και την παγκόσμια οικονομία

Ένας εκρηκτικός συνδυασμός γεωπολιτικής έντασης, επίμονου πληθωρισμού και τεχνολογικού αδιεξόδου δημιουργεί ένα πρωτοφανές ντόμινο, οδηγώντας τους επενδυτές σε μαζική φυγή.

Η τέλεια καταιγίδα που γκρεμίζει τις αγορές Tεχνητής Nοημοσύνης και την παγκόσμια οικονομία

Οι αγορές καταρρέουν με ρυθμούς που έχουμε να δούμε πολύ καιρό. Παρακολουθούμε σε πραγματικό χρόνο τη φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης να σκάει, παρασύροντας τα πάντα στο πέρασμά της. Το φαινόμενο Τζένσεν, ή αλλιώς η κατάρα της Nvidia, έχει πυροδοτήσει ένα ντόμινο που βάφει τα ταμπλό με βαθύ κόκκινο. Βρισκόμαστε μπροστά σε μια καθημερινή σύγκλιση αρνητικών γεγονότων. Οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων ισοπεδώνονται και όλα πλέον ανατιμώνται μέσα σε ένα κλίμα γενικευμένης μετάδοσης του πανικού.

σχετικά άρθρα

Αυτή τη στιγμή, υπάρχουν ελάχιστα ασφαλή καταφύγια. Μετοχές, ομόλογα, ακόμη και ο χρυσός, δέχονται σφοδρές πιέσεις, με τους πάντες να νιώθουν την «κάψα» της ρευστοποίησης. Αν σε αυτό το οικονομικό σκηνικό προσθέσουμε την ραγδαία κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, η κατάσταση γίνεται εκρηκτική. Το αμερικανικό χτύπημα στο Ιράν μεταφράζεται αυτόματα σε έναν και μόνο εφιάλτη για την παγκόσμια οικονομία: υψηλότερες τιμές πετρελαίου.

Η περιοχή των στενών του Ορμούζ, η οποία διαχειρίζεται ένα τεράστιο μερίδιο του παγκόσμιου πετρελαίου, βρίσκεται στο επίκεντρο. Κάθε απειλή εκεί, κινεί τις τιμές με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Τα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά, με τον S&P να καταγράφει απώλειες άνω του 1,6%, τον Nasdaq να βουτάει κατά 2% και το αργό να σκαρφαλώνει. Αυτές είναι τεράστιες μετατοπίσεις για μία μόνο συνεδρίαση, οι οποίες ήρθαν χωρίς καμία προειδοποίηση, προδιαγράφοντας μια απόλυτη καταστροφή.

Έκλεισαν τα Στενά του Ορμούζ - Ποιες χώρες θα επηρεαστούν περισσότερο | in.gr

Η σπίθα στη Μέση Ανατολή και ο εφιάλτης του πετρελαίου

Καθώς οι τιμές του πετρελαίου ανεβαίνουν, ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει εξαιρετικά επίμονος. Υπό αυτές τις συνθήκες, η προοπτική μείωσης των επιτοκίων απομακρύνεται οριστικά. Οι τιμές δεν πρόκειται να πέσουν όσο το ενεργειακό κόστος τραβάει την ανηφόρα. Τα χέρια της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας (Fed) είναι κυριολεκτικά δεμένα, και αυτός είναι ο βασικός λόγος που οι μετοχές κάνουν ελεύθερη πτώση. Οι επενδυτές έχουν κουραστεί από την αδιάκοπη ροή κακών ειδήσεων, όπου κάθε νέος τίτλος ειδήσεων προσθέτει άλλο ένα επίπεδο ρίσκου. Σε κάποιο σημείο, οι αγοραστές απλώς θα κάνουν στην άκρη.

Παράλληλα, οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος από την περιοδεία του στην Ασία προειδοποίησε το Ιράν με «πυρ και θειάφι», ρίχνουν λάδι στη φωτιά. Αυτή η ρητορική προσκαλεί περισσότερα αντίποινα από την Τεχεράνη, η οποία έχει την ικανότητα να κλείσει ξανά το Ορμούζ ή να χτυπήσει πετρελαϊκές υποδομές στον Κόλπο. Μια τέτοια κίνηση θα εκτόξευε το πετρέλαιο, τροφοδοτώντας τον πληθωρισμό σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας: από τα τρόφιμα και τις πτήσεις, μέχρι το κόστος βιομηχανικής παραγωγής.

Τέσσερις τρόποι με τους οποίους ο Τραμπ θα επιχειρήσει να αλλάξει την κοινή γνώμη μετά την ήττα του | ΣΚΑΪ

Οι δηλώσεις του Τζέι Ντι Βανς επιτείνουν την ανησυχία. Υποστηρίζοντας ότι ο πόλεμος με το Ιράν θα διαρκέσει τουλάχιστον μέχρι το 2028, προαναγγέλλει χρόνια οικονομικού πόνου. Οι αγορές απεχθάνονται τους ανοιχτούς πολέμους και την αβεβαιότητα, ειδικά όταν συνοδεύονται από φήμες για σχέδια ανάπτυξης «βρώμικης βόμβας», που, είτε αληθεύουν είτε αποτελούν πρόσχημα κλιμάκωσης, θολώνουν το τοπίο επικίνδυνα.

Το αίνιγμα της Nvidia και το γεωπολιτικό χάσμα για τα μικροτσίπ

Μέσα σε αυτό το γεωπολιτικό χάος, ο μεγαλύτερος άγνωστος Χ ακούει στο όνομα Nvidia. Είναι εξωφρενικό, αλλά ολόκληρο το οικοδόμημα της τεχνητής νοημοσύνης εξαρτάται από έναν άνθρωπο: τον Τζένσεν Χουάνγκ. Η ενδεχόμενη επιστροφή του αποτελεί το κλειδί. Αν επιστρέψει, η αγορά ίσως ανακάμψει, καθώς η άτυπη «τράπεζα της Nvidia» θα συνεχίσει να χρηματοδοτεί την υπόλοιπη φούσκα της AI. Οι εγγυήσεις, τα δάνεια και η στήριξη από αυτή τη μία εταιρεία προς το ευρύτερο οικοσύστημα θα επιτρέψουν στη μηχανή να συνεχίσει να δουλεύει.

Η φθηνή χρηματοδότηση είναι το οξυγόνο αυτού του συστήματος. Χωρίς αυτήν, η αγορά καταρρέει. Ωστόσο, τα πράγματα δεν είναι απλά. Ακόμη και αν ο ίδιος επιθυμεί την επιστροφή του, η αμερικανική κυβέρνηση είναι κατηγορηματικά αντίθετη. Πρόσωπα-κλειδιά, όπως ο Σκοτ Μπέσεντ, αλλά και οι Δημοκρατικοί, τον θεωρούν πλέον ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Φοβούνται ότι μια χαλαρή στάση θα οδηγήσει την κορυφαία αμερικανική τεχνολογία στα χέρια του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος.

Η συμφωνία μεταξύ των δύο κομμάτων στην Ουάσιγκτον για τα μικροτσίπ είναι σπάνια αλλά απόλυτη. Το ερώτημα του ενός τρισεκατομμυρίου είναι αν οι αμερικανικές μετοχές θα συνεχίσουν να καταρρέουν. Όλα κρίνονται από τον τεχνολογικό τομέα και από το αν οι επενδύσεις στην AI θα διατηρηθούν. Η προειδοποίηση του Κέβιν Γουόρς από τη Fed, ότι η παύση των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη θα φέρει κατάρρευση μετοχών και εκτόξευση της ανεργίας, θα έπρεπε να χτυπάει καμπανάκια σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Το επικίνδυνο στοίχημα της SpaceX και η φούσκα των ομολόγων

Ο δανεισμός γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη παίρνει πλέον τρομακτικές διαστάσεις. Η SpaceX ετοιμάζεται να εκδώσει ομόλογα ύψους 40 δισεκατομμυρίων δολαρίων, προκειμένου να αγοράσει μικροτσίπ. Οι μεγάλες εταιρείες δεν πουλάνε χρέος τόσο ελαφρά τη καρδία, παρά μόνο όταν υπάρχει ευκαιρία, γεγονός που προσθέτει αφόρητο στρες στο ήδη πιεσμένο πιστωτικό σύστημα.

Elon Musk says SpaceX's Starship, already the largest rocket on Earth, will get even bigger with next-gen V4 model | Space

Αυτό που πρέπει να προσέξουν οι επενδυτές είναι τα ψηλά γράμματα. Τα ομόλογα αυτά δεν εκδίδονται απευθείας από τη SpaceX, ούτε καλύπτονται από τα πραγματικά περιουσιακά της στοιχεία (όπως πύραυλοι ή το Starlink). Αντίθετα, υποστηρίζονται από μια εξαιρετικά έμμεση υπόσχεση αποπληρωμής μέσω μιας εταιρείας-μεσάζοντα. Αυτή η εταιρεία θα πάρει τα 40 δισ., θα προσθέσει 7 δισ. δικά της, θα αγοράσει τόνους τσιπ της Nvidia και θα τα νοικιάσει στη SpaceX για 5 χρόνια, ώστε ο Ίλον Μασκ να εκπαιδεύσει το Grok.

Μια πενταετία είναι αιώνας στον κόσμο της τεχνολογίας, όπου τα μοντέλα απαρχαιώνονται σε λίγους μήνες. Το σχήμα στηρίζεται στην έγκαιρη πληρωμή ενός και μόνο πελάτη. Αν η SpaceX χρεοκοπήσει, οι ομολογιούχοι θα λάβουν μόνο την υπολειμματική αξία των τσιπ, η οποία σε 3 χρόνια μπορεί να αγγίζει μόλις τα 20 σεντς στο δολάριο. Για να αντέξει η αγορά αυτόν τον κίνδυνο, τα ομόλογα της SpaceX θα πρέπει να προσφέρουν αποδόσεις 7-8%, ανταγωνιζόμενα το 5% των κρατικών ομολόγων, κινδυνεύοντας να σπάσουν την ευαίσθητη αλυσίδα του χρέους.

Η διπλωματική αδυναμία και η αντοχή της ρωσικής οικονομίας

Την ώρα που οι αγορές φλέγονται, ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε την αλλοπρόσαλλη περιοδεία του στην Ασία, με αποκορύφωμα την τριμερή σύνοδο με Ρωσία και Κίνα. Αν και αναζητά παραχωρήσεις, οι ενδείξεις δείχνουν ότι μάλλον αυτός θα αναγκαστεί να υποχωρήσει. Ένα αδύναμο χαρτί στο τραπέζι οδηγεί σε αδύναμες διαπραγματεύσεις. Την ίδια στιγμή, ο Βλαντιμίρ Πούτιν υπενθυμίζει με αυτοπεποίθηση ότι η εποχή των κυρώσεων έχει τελειώσει, προβάλλοντας τη Ρωσία ως ασφαλή επενδυτικό προορισμό.

Παρά τον πόλεμο και τα χτυπήματα στα διυλιστήρια, τα ρωσικά έσοδα από το πετρέλαιο παραμένουν ισχυρά, κυμαινόμενα στα 2 με 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια την εβδομάδα. Οι αγοραστές στην Ασία αγνοούν τους δυτικούς κανόνες και αγοράζουν από όπου είναι φθηνότερα, αναπληρώνοντας πλήρως τις απώλειες από την ευρωπαϊκή αγορά. Η Κίνα συνεχίζει να απορροφά τεράστιες ποσότητες ρωσικής ενέργειας, διασφαλίζοντας ότι τα ταμεία της Μόσχας δεν θα αδειάσουν σύντομα.

Παράλληλα, ο πόλεμος στο Ιράν λειτουργεί υπέρ της Ρωσίας. Στραγγίζει τα αμερικανικά αποθέματα όπλων, καταναλώνει πόρους που πληρώνει ο Αμερικανός φορολογούμενος και αυξάνει την τιμή του αργού. Η Ρωσία αποκομίζει τεράστια έσοδα αποφεύγοντας τις παγίδες του πληθωρισμού, βρισκόμενη σε μια ασυνήθιστα πλεονεκτική θέση, ενώ η Ουάσιγκτον βλέπει το γεωπολιτικό της κεφάλαιο να εξανεμίζεται.

Η ψευδαίσθηση των δέκα μηνών για τις σπάνιες γαίες

Στο μέτωπο της Κίνας, η στρατηγική των ΗΠΑ φαντάζει το λιγότερο ουτοπική. Ο Τραμπ ζητά από τους συμμάχους να κατασκευάσουν μαγνήτες, καυχιώμενος ταυτόχρονα ότι η Αμερική θα φτάσει την Κίνα στην παραγωγή σπάνιων γαιών μέσα σε 10 μήνες. Πρόκειται για μια εντελώς παραισθησιογόνα εκτίμηση. Μια τέτοια εφοδιαστική αλυσίδα απαιτεί ορυχεία, εργοστάσια, διυλιστήρια και, κυρίως, δεκαετίες τεχνογνωσίας.

Αυτή τη στιγμή, η Κίνα ελέγχει το 90% της παγκόσμιας παραγωγής οξειδίων σπάνιων γαιών και κατασκευάζει πάνω από το 90% των μαγνητών. Αυτά τα υλικά είναι απολύτως απαραίτητα για την κατασκευή μαχητικών αεροσκαφών, smartphones, συστημάτων ραντάρ και, φυσικά, τσιπ τεχνητής νοημοσύνης. Οι ΗΠΑ βρίσκονται δεκαετίες πίσω. Ακόμα και με ένα χρονικό περιθώριο δέκα ετών, η εξάρτηση από το Πεκίνο θα παρέμενε τεράστια, μια εξάρτηση που η Κίνα μπορεί να εργαλειοποιήσει ανά πάσα στιγμή κόβοντας τις εξαγωγές.

Η παραγωγή μαγνητών στις ΗΠΑ ή σε συμμαχικά ασιατικά εδάφη σκοντάφτει στην πραγματικότητα της πρώτης ύλης. Τα εργοστάσια δεν πρόκειται να επενδύσουν δισεκατομμύρια, ξέροντας ότι το Πεκίνο μπορεί να μπλοκάρει τις εξαγωγές βασικών ορυκτών. Επιπλέον, μέχρι το 2035, προβλέπεται παγκόσμιο έλλειμμα 17% στην προσφορά, με την Κίνα να διατηρεί τον έλεγχο του 50% της διύλισης. Το περιβαλλοντικό κόστος και οι αυστηροί κανονισμοί στη Δύση καθιστούν την αδειοδότηση τέτοιων ρυπογόνων εγκαταστάσεων υπόθεση ετών, κάνοντας την ανεξαρτητοποίηση ένα μακρινό όνειρο.

Η ώρα της αλήθειας: ύφεση ή νομισματική υποτίμηση

Η επιστροφή στο πρόβλημα της τεχνητής νοημοσύνης κλείνει τον κύκλο της κρίσης. Οι πιθανότητες κατάρρευσης αυξάνονται ραγδαία και οι απαντήσεις πολιτικής είναι οδυνηρές. Οι δανειστές γίνονται πιο σκληροί και οι δανειολήπτες ξεμένουν από δικαιολογίες. Αν οι τεχνολογικοί κολοσσοί σταματήσουν την επέκταση των υποδομών τους, τα ομόλογά τους θα «σκάσουν» και η οικονομία θα φρενάρει απότομα.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα κάνει η Fed. Αν παραμείνει αδρανής ή αυξήσει τα επιτόκια, η κρίση χρέους θα γιγαντωθεί, προσθέτοντας 8% έως 9% του ΑΕΠ σε νέο χρέος, ενώ τα ελλείμματα θα εκτοξευτούν λόγω ανεργίας. Η συρρίκνωση της οικονομίας μαζί με την αύξηση του χρέους είναι η συνταγή της απόλυτης καταστροφής.

Από την άλλη, αν η Fed μειώσει τα επιτόκια και τυπώσει φρέσκο χρήμα, η οικονομία μπορεί να ανασάνει πρόσκαιρα και το χρέος να εξανεμιστεί μέσω του πληθωρισμού. Όμως, όπως έχει αποδείξει η ιστορία, δεν υπάρχει δωρεάν γεύμα. Αυτή η επιλογή σημαίνει σκληρή υποτίμηση του δολαρίου. Οι ομολογιούχοι θα χάσουν τα χρήματά τους, η ισχύς του νομίσματος θα καταρρεύσει και οι τιμές των εισαγόμενων αγαθών θα συνθλίψουν για άλλη μια φορά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Η αποεπένδυση από τον τεχνολογικό τομέα έχει ήδη ξεκινήσει, με τα μεγάλα funds να αποχωρούν με τον ταχύτερο ρυθμό από τον περασμένο Ιούνιο. Η εμπιστοσύνη χάνεται επειδή τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη είναι σάπια. Με το τσουνάμι των ομολόγων να πλησιάζει και τον σινοαμερικανικό πόλεμο των τσιπ να προμηνύει αντίποινα, οι επενδυτές οφείλουν να προσδεθούν. Αν η φούσκα της AI σκάσει οριστικά, η προσγείωση δεν θα είναι απλώς ανώμαλη, αλλά καταστροφική για την παγκόσμια οικονομία.