Τα μεγαλύτερα σκάνδαλα στην ιστορία του NBA: Από στημένα παιχνίδια και παράνομο στοιχηματισμό μέχρι μυστικές πληρωμές εκατομμυρίων
Σήμερα, στο μικροσκόπιο βρίσκεται υπόθεση που αφορά τους Los Angeles Clippers και τον σταρ Καουάι Λέοναρντ
Το NBA, μια βιομηχανία που αποτιμάται σε σχεδόν 140 δισ. δολάρια, δεν θα μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστο από σκιές και αμφισβητήσεις. Όσο αυξάνονται τα χρήματα, τόσο ενισχύονται και τα κίνητρα για παραβίαση των κανόνων. Από τα πρώτα χρόνια της λίγκας μέχρι σήμερα, μια σειρά από σκάνδαλα με στημένα παιχνίδια, στοιχηματισμό και παραβιάσεις του salary cap έχουν θέσει υπό αμφισβήτηση την ακεραιότητα του αθλήματος.
σχετικά άρθρα
Τα πρώτα μεγάλα σκάνδαλα εμφανίστηκαν ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1940 και τις αρχές του 1950, όταν το κολεγιακό μπάσκετ κυριαρχούσε στις ΗΠΑ. Στη Νέα Υόρκη, όπου δραστηριοποιούνταν περίπου 4.000 παράνομοι bookmakers, τεράστια ποσά ποντάρονταν σε αγώνες, δημιουργώντας πρόσφορο έδαφος για χειραγώγηση αποτελεσμάτων.
Κεντρικό πρόσωπο εκείνης της περιόδου ήταν ο bookmaker Χάρι Γκρος, του οποίου το δίκτυο διαχειριζόταν πάνω από 20 εκατ. δολάρια ετησίως σε στοιχήματα. Ο ίδιος προχώρησε σε δωροδοκίες παικτών ώστε να «κόβουν πόντους» (point shaving), αλλοιώνοντας την εξέλιξη αγώνων. Η υπόθεση αποκαλύφθηκε το 1951, οδηγώντας σε συλλήψεις και ομολογίες από 32 παίκτες επτά διαφορετικών ομάδων, οι οποίοι τιμωρήθηκαν με δια βίου αποκλεισμό από το NBA.
Λίγα χρόνια αργότερα, το 1953, ο παίκτης Τζακ Μολίνους, παρά το λαμπρό ξεκίνημά του, τιμωρήθηκε επίσης με ισόβιο αποκλεισμό όταν αποκαλύφθηκε ότι στοιχημάτιζε σε αγώνες της ίδιας του της ομάδας. Στη συνέχεια, συμμετείχε σε ευρύτερο κύκλωμα χειραγώγησης αγώνων, στο οποίο ενεπλάκησαν 50 παίκτες από 27 ομάδες.
Παρόμοια υπόθεση σημειώθηκε και το 1979 στο Boston College, με νέες αποκαλύψεις για στημένα παιχνίδια, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα παρέμενε ενεργό για δεκαετίες.
Από τις καταγγελίες του Λάρι Μπερντ στο σκάνδαλο του διαιτητή
Το 1984, μόλις λίγους μήνες μετά την ανάληψη της ηγεσίας του NBA από τον κομισάριο Ντέιβιντ Στερν, προέκυψαν καταγγελίες από τον θρύλο των Celtics, Λάρι Μπερντ. Ο Μπερντ υποστήριξε ότι η λίγκα επιθυμούσε την παράταση των τελικών σε έβδομο παιχνίδι για οικονομικούς λόγους, κάτι που – όπως ανέφερε – του είχε μεταφερθεί μέσω τρίτου προσώπου. Αν και οι ισχυρισμοί αυτοί δεν αποδείχθηκαν ποτέ, ανέδειξαν μια διαρκή καχυποψία γύρω από τα οικονομικά κίνητρα της λίγκας.
Το πιο σοβαρό πλήγμα στην αξιοπιστία του NBA ήρθε το 2007 με την υπόθεση του διαιτητή Τιμ Ντόναχι. Ο Ντόναχι παραδέχθηκε ότι στοιχημάτιζε σε αγώνες που ο ίδιος διαιτήτευε και επηρέαζε τις αποφάσεις του, λαμβάνοντας περίπου 5.000 δολάρια ανά παιχνίδι. Σύμφωνα με τα στοιχεία, είχε ποσοστό επιτυχίας κοντά στο 90%, κάτι που προκάλεσε έντονες υποψίες για εκτεταμένη χειραγώγηση.
Η έρευνα του FBI οδήγησε σε καταδίκες για συνωμοσία και απάτη, ενώ το NBA επιχείρησε να περιορίσει τη ζημιά, χαρακτηρίζοντας τον Ντόναχι ως «μεμονωμένη περίπτωση». Παρ’ όλα αυτά, οι καταγγελίες του ίδιου για εμπλοκή και άλλων διαιτητών και για πιθανές παρεμβάσεις της λίγκας σε σειρές playoffs άφησαν ανοιχτά ερωτήματα.
Σύγχρονες υποθέσεις: Νέες μορφές παραβίασης και οικονομικά «παραθυράκια»
Στη σύγχρονη εποχή, με τη νομιμοποίηση του στοιχηματισμού σε πολλές πολιτείες των ΗΠΑ, εμφανίζονται νέες μορφές παραβίασης. Το 2024, ο παίκτης των Toronto Raptors, Τζόντε Πόρτερ, τιμωρήθηκε με δια βίου αποκλεισμό, αφού αποκαλύφθηκε ότι στοιχημάτιζε σε αγώνες και παρείχε εμπιστευτικές πληροφορίες για την αγωνιστική του κατάσταση.
Σε έναν αγώνα στις 20 Μαρτίου 2024, ο Πόρτερ έπαιξε μόλις τρία λεπτά, επικαλούμενος ασθένεια, ενώ είχε προηγηθεί ποντάρισμα ύψους 80.000 δολαρίων σε σενάριο χαμηλής απόδοσής του. Συνολικά, φέρεται να είχε τοποθετήσει τουλάχιστον 13 στοιχήματα σε αγώνες του NBA.
Παράλληλα, δεν λείπουν και οι υποθέσεις παραβίασης του salary cap. Το 1999, οι Minnesota Timberwolves τιμωρήθηκαν αυστηρά επειδή είχαν συμφωνήσει μυστικά με τον παίκτη Τζο Σμιθ για μελλοντικό υψηλό συμβόλαιο, παρακάμπτοντας τους κανονισμούς. Η ομάδα έχασε επιλογές πρώτου γύρου στο draft για πέντε χρόνια και δέχθηκε σημαντικά πρόστιμα.
Σήμερα, στο μικροσκόπιο βρίσκεται υπόθεση που αφορά τους Los Angeles Clippers και τον σταρ Καουάι Λέοναρντ. Σύμφωνα με καταγγελίες, ο Λέοναρντ φέρεται να έλαβε περίπου 28 εκατ. δολάρια μέσω συμφωνίας με εταιρεία συνδεδεμένη με την ομάδα, χωρίς να έχει ουσιαστικές υποχρεώσεις, γεγονός που θα μπορούσε να συνιστά παράκαμψη του salary cap.
Η διοίκηση των Clippers αρνείται οποιαδήποτε παρατυπία, ωστόσο το NBA έχει ξεκινήσει έρευνα και, αν επιβεβαιωθούν οι καταγγελίες, ενδέχεται να επιβληθούν βαριές κυρώσεις.
