Το πετρέλαιο γίνεται γεωπολιτικό οικονομικό όπλο
17 Οκτωβρίου 1973
Στις 17 Οκτωβρίου 1973 οι αραβικές πετρελαιοπαραγωγές χώρες πήραν μια απόφαση που άλλαξε τη διεθνή οικονομία, τον πληθωρισμό και την ενεργειακή πολιτική για ολόκληρη τη δεκαετία. Τα 11 μέλη του OAPEC ανακοίνωσαν άμεση μείωση της παραγωγής πετρελαίου κατά 5% σε σχέση με τα επίπεδα του Σεπτεμβρίου και επιπλέον περικοπή 5% κάθε επόμενο μήνα, μέχρι να επιτευχθούν οι πολιτικοί τους στόχοι σχετικά με τον αραβοϊσραηλινό πόλεμο.
σχετικά άρθρα
Η απόφαση ήρθε μόλις μία ημέρα μετά την επίσης ιστορική κίνηση έξι χωρών του ΟΠΕΚ να αυξήσουν μονομερώς την τιμή του αργού κατά περίπου 70%, από 3,01 σε 5,12 δολάρια το βαρέλι. Ήταν μια διπλή επίθεση στην παλιά ισορροπία της ενεργειακής αγοράς: οι παραγωγοί περιόριζαν την προσφορά και ταυτόχρονα αναλάμβαναν μεγαλύτερο έλεγχο στην τιμολόγηση.
Η 17η Οκτωβρίου θεωρείται έτσι μία από τις αφετηρίες της πετρελαϊκής κρίσης του 1973-1974. Οι περικοπές σύντομα συνοδεύτηκαν από εμπάργκο εναντίον χωρών που θεωρούνταν υποστηρικτές του Ισραήλ. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι αραβικές πηγές αντιστοιχούσαν περίπου στο 17% των συνολικών προμηθειών πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων που χρησιμοποιούσε τότε η χώρα. Μέχρι τον Φεβρουάριο του 1974 οι αμερικανικές εισαγωγές αργού είχαν μειωθεί δραματικά σε σχέση με τον Οκτώβριο.
Οι επιπτώσεις εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη την οικονομία. Το ακριβότερο πετρέλαιο αύξησε το κόστος μεταφορών, ηλεκτρισμού, βιομηχανίας, πλαστικών και γεωργίας. Οι επιχειρήσεις μετέφεραν μεγάλο μέρος αυτών των αυξήσεων στις τελικές τιμές και οι δυτικές οικονομίες βρέθηκαν αντιμέτωπες με τον δύσκολο συνδυασμό υψηλού πληθωρισμού και χαμηλής ανάπτυξης, τον στασιμοπληθωρισμό.
Παράλληλα, τεράστια έσοδα μεταφέρθηκαν στις πετρελαιοπαραγωγές χώρες, δημιουργώντας τα λεγόμενα petrodollars, τα οποία επέστρεφαν εν μέρει στις διεθνείς τράπεζες και χρηματοπιστωτικές αγορές.
Η 17η Οκτωβρίου 1973 ήταν επομένως η ημέρα που έγινε απολύτως σαφές ότι η ενέργεια μπορούσε να λειτουργήσει ταυτόχρονα ως εμπόρευμα, πολιτικό όπλο και μηχανισμός αναδιανομής του παγκόσμιου πλούτου.
