Οι ΗΠΑ καταργούν τους ελέγχους στην τιμή του κρέατος
15 Οκτωβρίου 1946
Στις 15 Οκτωβρίου 1946 οι Ηνωμένες Πολιτείες βρέθηκαν μπροστά σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά οικονομικά διλήμματα της μεταπολεμικής περιόδου: πώς εγκαταλείπει μια χώρα την οικονομία των πολεμικών ελέγχων χωρίς να προκαλέσει έκρηξη τιμών. Από τα πρώτα λεπτά της ημέρας έπαψαν να ισχύουν οι ομοσπονδιακοί έλεγχοι στις τιμές των ζώων και του κρέατος, έπειτα από την απόφαση που είχε ανακοινώσει το προηγούμενο βράδυ ο πρόεδρος Χάρι Τρούμαν. Οι περιορισμοί στη σφαγή καταργήθηκαν επίσης.
Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ουάσιγκτον είχε επιβάλει εκτεταμένα ανώτατα όρια τιμών και δελτίο σε βασικά προϊόντα, προκειμένου να αποτρέψει τον πληθωρισμό σε μια οικονομία όπου η στρατιωτική ζήτηση απορροφούσε τεράστιο μέρος της παραγωγής. Μετά τη λήξη του πολέμου όμως, οι έλεγχοι άρχισαν να δημιουργούν στρεβλώσεις. Στην αγορά κρέατος παρουσιάστηκαν μεγάλες ελλείψεις, καθώς παραγωγοί και έμποροι θεωρούσαν τις ελεγχόμενες τιμές υπερβολικά χαμηλές.
Η απελευθέρωση της αγοράς έδειξε αμέσως το τίμημα. Δημοσιεύματα της ημέρας κατέγραφαν αυξήσεις στις τιμές των ζώων της τάξης του 50% έως 90% σε σχέση με τις προηγούμενες επίσημες τιμές.
Το επεισόδιο αποτέλεσε ένα κλασικό οικονομικό πείραμα σε πραγματικό χρόνο. Οι έλεγχοι τιμών μπορούν να περιορίσουν προσωρινά τον επίσημο πληθωρισμό, αλλά όταν η τιμή βρίσκεται κάτω από το επίπεδο ισορροπίας μπορεί να δημιουργήσουν ελλείψεις, μαύρη αγορά και αποθάρρυνση της παραγωγής. Αντίστροφα, η κατάργησή τους μπορεί να επαναφέρει γρήγορα τα προϊόντα στα ράφια, αλλά με απότομη αύξηση τιμών.
Η 15η Οκτωβρίου 1946 συμβολίζει έτσι τη δύσκολη μετάβαση των ΗΠΑ από την πολεμική οικονομία στην ελεύθερη αγορά. Ήταν επίσης μια πρώιμη υπενθύμιση ότι η αντιμετώπιση του πληθωρισμού δεν είναι απλώς θέμα επιβολής μιας ανώτατης τιμής: εξαρτάται από την παραγωγή, την προσφορά και τις προσδοκίες καταναλωτών και επιχειρήσεων.
