Το αραβικό πετρέλαιο κλείνει για τις ΗΠΑ
19 Οκτωβρίου 1973
Στις 19 Οκτωβρίου 1973 η πετρελαϊκή κρίση πέρασε σε μια νέα, δραματική φάση. Αμέσως μετά το αίτημα του προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον προς το Κογκρέσο για περίπου 2,2 δισ. δολάρια έκτακτης βοήθειας προς το Ισραήλ, οι αραβικές πετρελαιοπαραγωγές χώρες επέβαλαν εμπάργκο στις αποστολές πετρελαίου προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
σχετικά άρθρα
Το μέτρο ακολούθησε τις αποφάσεις της OAPEC για περικοπές παραγωγής και την προηγούμενη μεγάλη αύξηση στην τιμή του αργού. Η ενέργεια μετατρεπόταν πλέον ανοιχτά σε γεωπολιτικό όπλο. Ο στόχος ήταν να ασκηθεί οικονομική και πολιτική πίεση στις χώρες που υποστήριζαν το Ισραήλ στον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ.
Οι συνέπειες ήταν τεράστιες. Η τιμή του πετρελαίου, που πριν από την κρίση βρισκόταν περίπου στα 2,90 δολάρια το βαρέλι, έφθασε στα 11,65 δολάρια μέχρι τον Ιανουάριο του 1974, δηλαδή σχεδόν τετραπλασιάστηκε.
Η αύξηση μεταφέρθηκε σε ολόκληρη την οικονομία. Τα καύσιμα ακρίβυναν, το κόστος μεταφοράς και βιομηχανικής παραγωγής αυξήθηκε, ενώ τα νοικοκυριά αντιμετώπισαν υψηλότερους λογαριασμούς και τιμές. Στις ΗΠΑ εμφανίστηκαν ουρές στα πρατήρια, περιορισμοί στις πωλήσεις και έντονη αβεβαιότητα για την ενεργειακή επάρκεια.
Ακόμη σημαντικότερη ήταν η μακροοικονομική επίδραση. Το ενεργειακό σοκ ενίσχυσε τον πληθωρισμό σε μια εποχή που η ανάπτυξη ήδη επιβραδυνόταν. Οι δυτικές οικονομίες ήρθαν αντιμέτωπες με τον στασιμοπληθωρισμό, δηλαδή τον δύσκολο συνδυασμό υψηλού πληθωρισμού, ανεργίας και χαμηλής ανάπτυξης.
Η κρίση άλλαξε και την οικονομική πολιτική για δεκαετίες. Δημιουργήθηκαν στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου, αυξήθηκαν οι επενδύσεις σε νέες ενεργειακές πηγές και η ενεργειακή ασφάλεια έγινε βασικός παράγοντας εξωτερικής πολιτικής.
Η 19η Οκτωβρίου 1973 αποτελεί έτσι μια από τις χαρακτηριστικότερες ημερομηνίες στην ιστορία της γεωοικονομίας. Έδειξε ότι μια πρώτη ύλη μπορεί να επηρεάσει ταυτόχρονα συναλλαγματικές ροές, τιμές, επιτόκια, βιομηχανική παραγωγή και παγκόσμιες πολιτικές ισορροπίες.
