Οι χώρες της Βαλτικής εγκαταλείπουν τη σοβιετική οικονομία
6 Σεπτεμβρίου 1991
Στις 6 Σεπτεμβρίου 1991, η Σοβιετική Ένωση αναγνώρισε επίσημα την ανεξαρτησία της Εσθονίας, της Λετονίας και της Λιθουανίας. Η απόφαση του σοβιετικού Κρατικού Συμβουλίου έκλεινε έναν ιστορικό κύκλο πέντε δεκαετιών και ταυτόχρονα άνοιγε για τις τρεις χώρες μια εξαιρετικά δύσκολη οικονομική μετάβαση: από την κεντρικά σχεδιασμένη σοβιετική οικονομία στην ελεύθερη αγορά. Το υπουργείο Εξωτερικών της Λετονίας καταγράφει την απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου ως την επίσημη αναγνώριση από την ΕΣΣΔ.
σχετικά άρθρα
Η πολιτική ανεξαρτησία δεν σήμαινε αυτομάτως και οικονομική αυτονομία. Οι οικονομίες των Βαλτικών χωρών ήταν βαθιά συνδεδεμένες με το σοβιετικό παραγωγικό σύστημα. Έγγραφα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας της εποχής σημείωναν ότι περισσότερο από 90% των εισαγωγών τους προερχόταν από το ενσωματωμένο σοβιετικό οικονομικό δίκτυο. Η μετάβαση στις παγκόσμιες τιμές για ενέργεια και πρώτες ύλες προκάλεσε ένα βίαιο terms–of–trade shock.
Άρχισε έτσι ένα από τα ταχύτερα προγράμματα οικονομικού μετασχηματισμού της μεταπολεμικής Ευρώπης. Η ατζέντα περιλάμβανε απελευθέρωση τιμών, ιδιωτικοποιήσεις, δημοσιονομική μεταρρύθμιση, αναδιάρθρωση ή κλείσιμο μη βιώσιμων κρατικών επιχειρήσεων, τραπεζική μεταρρύθμιση και απελευθέρωση εμπορίου. Η προσαρμογή είχε μεγάλο κοινωνικό κόστος και ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις, αλλά άλλαξε ριζικά τον οικονομικό προσανατολισμό των τριών χωρών.
Η κατεύθυνση ήταν ξεκάθαρη: Δύση αντί Μόσχας. Και η μεταμόρφωση που ξεκίνησε το 1991 απέκτησε σταδιακά θεσμική μορφή. Εσθονία, Λετονία και Λιθουανία εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Μαΐου 2004. Η Εσθονία υιοθέτησε το ευρώ το 2011, η Λετονία το 2014 και η Λιθουανία το 2015.
Έτσι, η 6η Σεπτεμβρίου 1991 δεν ήταν μόνο το τέλος της σοβιετικής κυριαρχίας. Ήταν το σημείο εκκίνησης μιας τεράστιας γεωοικονομικής μετακίνησης, από το κλειστό σοβιετικό σύστημα προς την ευρωπαϊκή ενιαία αγορά, το διεθνές εμπόριο και τελικά το ευρώ.
