Ο πόλεμος Ιράν–Ιράκ ταράζει την αγορά πετρελαίου
22 Σεπτεμβρίου 1980
Στις 22 Σεπτεμβρίου 1980, το Ιράκ εξαπέλυσε μεγάλη στρατιωτική επίθεση εναντίον του Ιράν, ανοίγοντας έναν πόλεμο που θα διαρκούσε σχεδόν οκτώ χρόνια. Για την παγκόσμια οικονομία, η στιγμή ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη. Το πετρέλαιο είχε ήδη υπερδιπλασιαστεί σε τιμή μετά την Ιρανική Επανάσταση του 1979, και τώρα δύο από τους σημαντικότερους παραγωγούς του Περσικού Κόλπου βρίσκονταν σε ανοικτό πόλεμο.
σχετικά άρθρα
Το μέγεθος του κινδύνου αποτυπώνεται σε αμερικανικό κυβερνητικό υπόμνημα που συντάχθηκε αμέσως μετά την έναρξη των εχθροπραξιών. Το Ιράκ παρήγαγε τότε περίπου 3,3–3,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα, με εξαγωγές έως 3,3 εκατ., ενώ το Ιράν παρήγαγε περίπου 1,6 εκατ. βαρέλια και εξήγαγε περίπου 0,8 εκατ. βαρέλια αργού και προϊόντων. Συνολικά, περίπου 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως εξαγωγών κινδύνευαν να διακοπούν.
Η διαταραχή είχε άμεση σημασία για χώρες που εξαρτώνταν από το συγκεκριμένο πετρέλαιο. Η Γαλλία, η Ιαπωνία και η Ιταλία ήταν μεγάλοι αγοραστές ιρακινού αργού, ενώ η Βραζιλία κάλυπτε περισσότερο από το μισό των εισαγωγών της από το Ιράκ. Σύγχρονη μελέτη της Federal Reserve Bank of Dallas εκτιμά ότι το σοκ του 1980 αφαίρεσε περίπου 4% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Οι τιμές είχαν ήδη αυξηθεί από περίπου 13 δολάρια το βαρέλι στα τέλη του 1978 σε πάνω από 30 δολάρια στα μέσα του 1980. Μετά την έναρξη του πολέμου ξεπέρασαν τα 35 δολάρια στις αρχές του 1981. Για οικονομίες που ήδη αντιμετώπιζαν διψήφιο πληθωρισμό, η νέα πίεση στο πετρέλαιο σήμαινε υψηλότερο κόστος μεταφορών, παραγωγής και θέρμανσης.
Η 22η Σεπτεμβρίου 1980 έδειξε για ακόμη μία φορά πόσο στενά συνδέονται γεωπολιτική, ενέργεια και πληθωρισμός. Ένας πόλεμος στον Περσικό Κόλπο μπορούσε να μεταφερθεί σχεδόν αμέσως στους λογαριασμούς των νοικοκυριών και στις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
