Ο νόμος εμπορίου των ΗΠΑ και ο προστατευτισμός
14 Ιουνίου 1934
Εν μέσω της σκληρής Μεγάλης Ύφεσης, στις 14 Ιουνίου 1934, ο Φράνκλιν Ρούσβελτ υπέγραψε τον νόμο περί Αμοιβαίων Εμπορικών Συμφωνιών (Reciprocal Trade Agreements Act). Επρόκειτο για μια ρηξικέλευθη προσπάθεια της Ουάσιγκτον να αντιστρέψει την καταστροφική πολιτική των υπέρογκων δασμών που είχε γονατίσει το παγκόσμιο εμπόριο. Η πράξη αυτή αφαίρεσε την εξουσία χάραξης δασμολογικής πολιτικής από το έρμαιο των μικροπολιτικών πιέσεων του Κογκρέσου, μεταφέροντάς την στον Λευκό Οίκο, προκειμένου να χτιστούν στοχευμένες, διμερείς εμπορικές γέφυρες. Ο νόμος αυτός υπήρξε ουσιαστικά ο «πατέρας» της σύγχρονης παγκοσμιοποίησης και των μετέπειτα διεθνών οργανισμών εμπορίου.
Σήμερα, ωστόσο, παρακολουθούμε το απόλυτο ρέκβιεμ αυτής της πολιτικής. Η περίφημη Παγίδα του Θουκυδίδη καθοδηγεί πλέον τον ανελέητο εμπορικό πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Η Δύση επιστρέφει βίαια στα δόγματα του ακραίου προστατευτισμού, επιβάλλοντας απαγορευτικούς δασμούς σε κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα και ημιαγωγούς. Η παραγωγή επαναπατρίζεται (reshoring), εκτοξεύοντας το δομικό κόστος λειτουργίας και συντηρώντας τον σκληρό πληθωρισμό που ροκανίζει τα εισοδήματα. Για την Ελλάδα, μια χώρα της οποίας η ναυτιλία και η συμμετοχή στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες αποτελούν βασικούς πυλώνες ανάπτυξης, ο κατακερματισμός του διεθνούς εμπορίου εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους. Οι γεωοικονομικές εντάσεις και η επιβολή εμπορικών αντιποίνων αναγκάζουν το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα να επαναξιολογήσει το συστημικό κίνδυνο σε έναν κόσμο που εγκαταλείπει την αμοιβαία συνεργασία για να οχυρωθεί πίσω από νέα, αόρατα σιδηρούν παραπετάσματα.