Ο δείκτης φόβου σε ιστορικά επίπεδα μετά την Lehman Brothers
16 Οκτωβρίου 2008
Στις 16 Οκτωβρίου 2008 οι διεθνείς αγορές έζησαν ακόμη μία συνεδρίαση ακραίου πανικού, λίγες εβδομάδες μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers. Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της ημέρας ήταν η εκτίναξη του VIX, του λεγόμενου «δείκτη φόβου» της Wall Street, έως περίπου τις 81 μονάδες, επίπεδο πρωτοφανές για την εποχή και σαφής ένδειξη ότι οι επενδυτές περίμεναν ακραίες διακυμάνσεις στις τιμές των μετοχών.
Η ημέρα άρχισε με καταρρεύσεις στις διεθνείς αγορές. Ο Nikkei στην Ιαπωνία υπέστη τη χειρότερη πτώση του από το κραχ του 1987, ενώ στο Λονδίνο ο FTSE 100 υποχώρησε κατά 218 μονάδες στις 3.861. Τραπεζικές, ενεργειακές και μεταλλευτικές μετοχές δέχθηκαν μεγάλες πιέσεις καθώς οι επενδυτές φοβούνταν ότι τα κρατικά προγράμματα διάσωσης ίσως δεν αρκούσαν για να αποτρέψουν μια βαθιά παγκόσμια ύφεση.
Στη Wall Street επικράτησε πρωτοφανής μεταβλητότητα. Ο Dow Jones βρέθηκε κάποια στιγμή να χάνει πάνω από 400 μονάδες, αλλά την τελευταία ώρα των συναλλαγών άλλαξε εντελώς κατεύθυνση και έκλεισε τελικά με άνοδο 401 μονάδων στις 8.979.
Η αναστροφή δεν σήμαινε ότι η κρίση είχε τελειώσει. Αντίθετα, οι τεράστιες ημερήσιες μεταβολές έδειχναν ότι η αγορά είχε χάσει κάθε σταθερό σημείο αναφοράς για τις αποτιμήσεις. Οι τράπεζες εξακολουθούσαν να καταγράφουν μεγάλες ζημιές, hedge funds ρευστοποιούσαν θέσεις για να καλύψουν αναλήψεις και η πραγματική οικονομία άρχιζε πλέον να εμφανίζει σαφή σημάδια ύφεσης.
Η 16η Οκτωβρίου 2008 αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τι συμβαίνει όταν οι χρηματοπιστωτικές αγορές παύουν να λειτουργούν κυρίως με βάση τις προσδοκίες για κέρδη και επιτόκια και κινούνται σχεδόν αποκλειστικά από τον φόβο και τη ρευστότητα.
Ήταν μία από τις ημέρες που αποκάλυψαν πόσο βαθιά είχε γίνει η κρίση: ακόμη και μια άνοδος 400 μονάδων του Dow δεν θεωρούνταν ένδειξη σταθερότητας, αλλά αποτέλεσμα μιας αγοράς που μπορούσε να αλλάζει κατεύθυνση μέσα σε λίγα λεπτά.
