Μόσχα 1946: Το Υπόμνημα που Γέννησε το Στρατιωτικο-Βιομηχανικό Σύμπλεγμα

22 Φεβρουαρίου 1946

Μόσχα 1946: Το Υπόμνημα που Γέννησε το Στρατιωτικο-Βιομηχανικό Σύμπλεγμα

Από την πρεσβεία των ΗΠΑ στη Μόσχα, ο διπλωμάτης Τζορτζ Κέναν στέλνει ένα τηλεγράφημα 8.000 λέξεων (το “Long Telegram”) στην Ουάσιγκτον. Ανέλυε γιατί η ΕΣΣΔ δεν μπορούσε να είναι εταίρος, αλλά αντίπαλος που έπρεπε να «ανασχεθεί» (containment).

σχετικά άρθρα

Οικονομικά, αυτό το κείμενο είναι η ιδρυτική πράξη της οικονομίας του Ψυχρού Πολέμου. Η στρατηγική της «ανάσχεσης» σήμαινε ότι οι ΗΠΑ έπρεπε να διατηρούν μια μόνιμη πολεμική οικονομία εν καιρώ ειρήνης. Αυτό οδήγησε στη γιγάντωση του «Στρατιωτικο-Βιομηχανικού Συμπλέγματος» (όπως το ονόμασε αργότερα ο Αϊζενχάουερ), διοχετεύοντας τρισεκατομμύρια δολάρια φορολογουμένων σε αμυντικές εργολαβίες και R&D. Παράλληλα, η ανάγκη για οικονομική θωράκιση της Δύσης οδήγησε άμεσα στο Σχέδιο Μάρσαλ.

Σήμερα, καθώς η Δύση συζητά το «de-risking» από την Κίνα και την αύξηση των αμυντικών δαπανών του ΝΑΤΟ, ζούμε ουσιαστικά την επικαιροποίηση του δόγματος Κέναν. Το μάθημα του 1946 είναι ότι η μεγάλη γεωπολιτική στρατηγική δεν είναι ποτέ δωρεάν· πάντα μεταφράζεται σε βιομηχανική πολιτική και ανακατανομή πόρων, με τους αμυντικούς κολοσσούς (τότε Lockheed, σήμερα και Palantir) να είναι οι σταθεροί κερδισμένοι της διεθνούς ανασφάλειας.