Η Wachovia αποκαλύπτει ζημίες 24 δισ. δολαρίων
22 Οκτωβρίου 2008
Στις 22 Οκτωβρίου 2008, η αμερικανική τράπεζα Wachovia ανακοίνωσε ζημίες περίπου 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το τρίτο τρίμηνο του έτους, αποκαλύπτοντας το πραγματικό μέγεθος της καταστροφής που είχε προκαλέσει η χρηματοπιστωτική κρίση στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ήταν μία από τις μεγαλύτερες τριμηνιαίες ζημίες που είχαν καταγραφεί μέχρι εκείνη τη στιγμή στον αμερικανικό τραπεζικό τομέα, σε μια περίοδο κατά την οποία η κατάρρευση της Lehman Brothers, μόλις έναν μήνα νωρίτερα, είχε συγκλονίσει τις διεθνείς αγορές.
Η Wachovia αποτελούσε έναν από τους μεγαλύτερους τραπεζικούς οργανισμούς των ΗΠΑ. Η κρίση, ωστόσο, είχε αποκαλύψει την επικίνδυνη έκθεσή της στην αγορά στεγαστικών δανείων, ιδιαίτερα μετά την εξαγορά της Golden West Financial το 2006.
Η συγκεκριμένη εξαγορά, αξίας περίπου 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων, είχε ενισχύσει σημαντικά την παρουσία της Wachovia στην αγορά στεγαστικής πίστης, αλλά ταυτόχρονα την είχε επιβαρύνει με χαρτοφυλάκιο δανείων ιδιαίτερα ευάλωτο στην πτώση των τιμών των ακινήτων.
Στο επίκεντρο βρίσκονταν τα λεγόμενα option adjustable-rate mortgages, στεγαστικά δάνεια με ευέλικτες επιλογές αποπληρωμής. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι μηνιαίες καταβολές μπορούσαν να είναι χαμηλότερες ακόμη και από τους οφειλόμενους τόκους, οδηγώντας σε αύξηση του ανεξόφλητου κεφαλαίου.
Όσο οι τιμές των κατοικιών αυξάνονταν, το σύστημα φαινόταν διαχειρίσιμο. Όταν όμως η αγορά ακινήτων κατέρρευσε, οι αδυναμίες του έγιναν εμφανείς.
Οι δανειολήπτες δυσκολεύονταν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, η αξία των εξασφαλίσεων υποχωρούσε και οι τράπεζες υποχρεώνονταν να αναγνωρίζουν τεράστιες πιστωτικές ζημίες.
Η Wachovia βρισκόταν ήδη σε διαδικασία εξαγοράς από τη Wells Fargo, σε μια συναλλαγή αξίας περίπου 15,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η οποία είχε συμφωνηθεί στις αρχές Οκτωβρίου.
Η προηγούμενη προσπάθεια διάσωσης της τράπεζας από τη Citigroup, με διαφορετική δομή και κρατική υποστήριξη, είχε οδηγήσει σε έντονη επιχειρηματική και νομική αντιπαράθεση.
Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων στις 22 Οκτωβρίου ανέδειξε πόσο δύσκολη είχε γίνει η αποτίμηση τραπεζών που διατηρούσαν μεγάλους όγκους προβληματικών δανείων στους ισολογισμούς τους.
Η τραπεζική κρίση δεν περιοριζόταν πλέον στη διατραπεζική αγορά. Επηρέαζε την πραγματική οικονομία, την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση, την αγορά κατοικίας, την απασχόληση και την εμπιστοσύνη των καταθετών.
Η κατάρρευση της αξίας των τραπεζικών περιουσιακών στοιχείων δημιουργούσε έναν φαύλο κύκλο. Οι τράπεζες περιόριζαν τη χορήγηση νέων δανείων για να προστατεύσουν τα κεφάλαιά τους, γεγονός που επιβράδυνε περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα.
Η περίπτωση της Wachovia ανέδειξε επίσης τους κινδύνους των μεγάλων τραπεζικών εξαγορών, ιδιαίτερα όταν πραγματοποιούνται στο αποκορύφωμα μιας ανοδικής αγοράς.
Η εξαγορά της Golden West, που αρχικά είχε παρουσιαστεί ως στρατηγική κίνηση ανάπτυξης, εξελίχθηκε σε σημαντικό παράγοντα αποσταθεροποίησης του ομίλου.
Η 22α Οκτωβρίου 2008 υπενθυμίζει ότι το πραγματικό κόστος μιας χρηματοπιστωτικής κρίσης συχνά αποκαλύπτεται σταδιακά, μέσα από τις ζημίες των τραπεζικών ισολογισμών.
Το βασικό δίδαγμα παραμένει επίκαιρο: η επιθετική πιστωτική επέκταση, όταν δεν συνοδεύεται από αποτελεσματική αξιολόγηση κινδύνων, μπορεί να μετατρέψει μια περίοδο ανάπτυξης σε συστημική κρίση.

