Η Ισλανδία παίρνει τον έλεγχο της Kaupthing Bank
09 Οκτωβρίου 2008
Στις 9 Οκτωβρίου 2008 η χρηματοπιστωτική κρίση στην Ισλανδία έφθασε στο δραματικότερο σημείο της. Η ισλανδική εποπτική αρχή ανέλαβε τον έλεγχο της Kaupthing Bank, της μεγαλύτερης τράπεζας της χώρας, λίγες ημέρες αφότου είχαν ήδη καταρρεύσει οι Landsbanki και Glitnir. Μέσα σε ελάχιστες ημέρες ουσιαστικά ολόκληρο το ιδιωτικό τραπεζικό σύστημα της χώρας είχε περάσει υπό κρατικό έλεγχο.
Η Kaupthing αποτελούσε μέχρι τότε σύμβολο της εντυπωσιακής διεθνούς επέκτασης των ισλανδικών τραπεζών. Στα χρόνια πριν από την κρίση, οι τράπεζες της χώρας είχαν επεκτείνει δραματικά τους ισολογισμούς τους, δανειζόμενες στις διεθνείς κεφαλαιαγορές και πραγματοποιώντας επενδύσεις σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Το πρόβλημα ήταν ότι το μέγεθος του χρηματοπιστωτικού συστήματος είχε γίνει υπερβολικά μεγάλο σε σχέση με την ισλανδική οικονομία και τις δυνατότητες του κράτους να λειτουργήσει ως δανειστής έσχατης ανάγκης. Όταν μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers οι διεθνείς αγορές χρηματοδότησης πάγωσαν, οι ισλανδικές τράπεζες δεν μπορούσαν πλέον να αναχρηματοδοτήσουν τις τεράστιες υποχρεώσεις τους.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν οι βρετανικές αρχές έθεσαν τις δραστηριότητες της Kaupthing στη Βρετανία σε καθεστώς διαχείρισης. Η μητρική τράπεζα βρέθηκε ουσιαστικά σε τεχνική αδυναμία πληρωμών και το διοικητικό συμβούλιο ζήτησε από τις ισλανδικές αρχές να αναλάβουν τον έλεγχο.
Οι συνέπειες για την Ισλανδία ήταν συγκλονιστικές. Το νόμισμα κατέρρευσε, το χρηματιστήριο σταμάτησε προσωρινά τις συναλλαγές και η χώρα χρειάστηκε οικονομική βοήθεια από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και τις σκανδιναβικές χώρες. Το πρόγραμμα του ΔΝΤ ανήλθε σε περίπου 2,1 δισ. δολάρια.
Η 9η Οκτωβρίου 2008 έμεινε στην ιστορία ως το αποκορύφωμα ενός εξαιρετικά επικίνδυνου οικονομικού μοντέλου: μια μικρή χώρα είχε επιτρέψει στις τράπεζές της να αποκτήσουν διεθνείς υποχρεώσεις πολλαπλάσιες της οικονομικής της βάσης. Η κατάρρευση της Kaupthing απέδειξε ότι μια τράπεζα μπορεί να γίνει όχι απλώς too big to fail, αλλά ακόμη και too big to save για το ίδιο της το κράτος.
