Η συνθήκη «Δύο συν Τέσσερα» ανοίγει τον οικονομικό δρόμο της επανένωσης

12 Σεπτεμβρίου 1990

Η συνθήκη «Δύο συν Τέσσερα» ανοίγει τον οικονομικό δρόμο της επανένωσης

Στις 12 Σεπτεμβρίου 1990, στη Μόσχα, οι υπουργοί Εξωτερικών της Δυτικής και της Ανατολικής Γερμανίας μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Σοβιετική Ένωση, τη Γαλλία και τη Βρετανία υπέγραψαν τη Συνθήκη «Δύο συν Τέσσερα». Η συμφωνία διευθέτησε τις εξωτερικές πτυχές της γερμανικής επανένωσης, τερμάτισε τα ειδικά δικαιώματα των τεσσάρων νικητριών δυνάμεων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και άνοιξε τον δρόμο ώστε η ενωμένη Γερμανία να αποκτήσει πλήρη κυριαρχία.

σχετικά άρθρα

Οικονομικά, η επανένωση είχε ήδη αρχίσει πριν από την πολιτική ένωση. Από την 1η Ιουλίου 1990, η Ανατολική Γερμανία είχε ενταχθεί στη νομισματική, οικονομική και κοινωνική ένωση με τη Δυτική και το γερμανικό μάρκο είχε αντικαταστήσει το ανατολικογερμανικό νόμισμα. Η κοινωνική οικονομία της αγοράς, η ελεύθερη διαμόρφωση τιμών, η ιδιωτική ιδιοκτησία και το δυτικογερμανικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης εισήχθησαν ουσιαστικά μέσα σε μία ημέρα.

Το κόστος όμως ήταν τεράστιο. Ήδη πριν από την επίσημη επανένωση είχε δημιουργηθεί ο Fonds Deutsche Einheit, αρχικού ύψους 115 δισ. μάρκων, για τη χρηματοδότηση της οικονομικής προσαρμογής της Ανατολής. Αργότερα το ποσό αυξήθηκε σε πάνω από 160 δισ. μάρκα.

Η προσαρμογή αποκάλυψε πόσο χαμηλή ήταν η παραγωγικότητα πολλών ανατολικογερμανικών επιχειρήσεων όταν εκτέθηκαν ξαφνικά στις τιμές και στον ανταγωνισμό της Δυτικής Ευρώπης. Πολλές κρατικές επιχειρήσεις αναδιαρθρώθηκαν ή έκλεισαν, η ανεργία αυξήθηκε και το κράτος ανέλαβε τεράστια μεταφορά κεφαλαίων προς τα νέα κρατίδια. Σύμφωνα με τη Bundesbank, έως το 2000 οι καθαρές μεταβιβάσεις είχαν ξεπεράσει το 1 τρισ. γερμανικά μάρκα, ενώ για χρόνια οι οικονομικοί πόροι που κατευθύνονταν στην επανένωση αντιστοιχούσαν περίπου στο 4–4,5% του γερμανικού ΑΕΠ ετησίως.

Η 12η Σεπτεμβρίου 1990 δεν δημιούργησε από μόνη της την οικονομική ένωση. Έκανε όμως πολιτικά και διεθνώς εφικτή την ολοκλήρωσή της. Και άνοιξε ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα οικονομικής σύγκλισης και αναδιάρθρωσης που γνώρισε ποτέ μια ανεπτυγμένη οικονομία.