Η Swissair μένει χωρίς μετρητά και καθηλώνεται
2 Οκτωβρίου 2001
Στις 2 Οκτωβρίου 2001, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματα της ευρωπαϊκής αεροπορίας βρέθηκε σε μια κατάσταση που λίγα χρόνια νωρίτερα φαινόταν αδιανόητη. Η Swissair, ο ιστορικός εθνικός αερομεταφορέας της Ελβετίας, αναγκάστηκε να καθηλώσει ουσιαστικά τον στόλο της επειδή δεν διέθετε αρκετή ρευστότητα για να πληρώσει καύσιμα, τέλη αεροδρομίων και βασικές καθημερινές λειτουργικές δαπάνες.
Η εικόνα ήταν πρωτοφανής. Προμηθευτές καυσίμων απαιτούσαν πληρωμή σε μετρητά, ενώ στο Heathrow δύο αεροσκάφη της Swissair δεσμεύθηκαν λόγω ανεξόφλητων τελών. Χιλιάδες επιβάτες έμειναν εγκλωβισμένοι σε αεροδρόμια και η εταιρεία ανακοίνωσε ότι δεν είχε καταφέρει να εξασφαλίσει την απαραίτητη χρηματοδότηση για να συνεχίσει με ασφάλεια τις πτήσεις της.
Η κατάρρευση δεν είχε προκύψει ξαφνικά. Η Swissair είχε ακολουθήσει τα προηγούμενα χρόνια μια επιθετική στρατηγική επέκτασης, αποκτώντας συμμετοχές σε διάφορες ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες. Η στρατηγική, γνωστή ως Hunter Strategy, επιβάρυνε τον όμιλο με σημαντικό χρέος και συμμετοχές σε προβληματικές επιχειρήσεις. Το συνολικό χρέος του ομίλου είχε φθάσει περίπου στα 17 δισ. ελβετικά φράγκα, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής.
Η Swissair είχε ήδη ανακοινώσει ζημίες περίπου 2,9 δισ. φράγκων για το 2000, ενώ οι τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 προκάλεσαν νέα δραματική πτώση της αεροπορικής κίνησης και επιτάχυναν την κρίση ρευστότητας.
Το παράδειγμα αποτελεί ένα εξαιρετικό μάθημα εταιρικής χρηματοδότησης. Μια εταιρεία μπορεί να διαθέτει αεροσκάφη, slots, εμπορικό σήμα και σημαντικά περιουσιακά στοιχεία, αλλά χωρίς καθημερινή ρευστότητα δεν μπορεί να λειτουργήσει. Στην περίπτωση μιας αεροπορικής εταιρείας, όπου καύσιμα, μισθοί, leasing και τέλη πρέπει να πληρώνονται συνεχώς, μια κρίση cash flow μπορεί να εξελιχθεί σε πλήρη παράλυση μέσα σε λίγες ώρες.
Οι ελβετικές τράπεζες UBS και Credit Suisse είχαν ήδη παρέμβει σε σχέδιο διάσωσης, με στόχο να μεταφερθούν βιώσιμα τμήματα της Swissair στην περιφερειακή Crossair. Από την αναδιοργάνωση προέκυψε τελικά η Swiss International Air Lines.
Η 2α Οκτωβρίου 2001 έμεινε στην επιχειρηματική ιστορία ως το περίφημο «grounding» της Swissair: η ημέρα που απέδειξε ότι ακόμη και ένα εθνικό επιχειρηματικό σύμβολο μπορεί να σταματήσει απότομα όταν η ανάπτυξη, το χρέος και η ρευστότητα πάψουν να βρίσκονται σε ισορροπία.
