Η JPMorgan πληρώνει 13 δισ. για τα τοξικά στεγαστικά
19 Νοεμβρίου 2013
Στις 19 Νοεμβρίου 2013, η JPMorgan Chase, ένας από τους μεγαλύτερους τραπεζικούς ομίλους των Ηνωμένων Πολιτειών, ανακοίνωσε ιστορικό συμβιβασμό ύψους 13 δισεκατομμυρίων δολαρίων με το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης και άλλες ομοσπονδιακές και πολιτειακές αρχές. Η συμφωνία αφορούσε παραπλανητικές πρακτικές στην τιτλοποίηση και πώληση στεγαστικών δανείων πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.
Το ποσό αποτελούσε, κατά την ανακοίνωσή του, τον μεγαλύτερο χρηματικό συμβιβασμό με μία μεμονωμένη εταιρεία στην αμερικανική ιστορία, αποτυπώνοντας το μέγεθος των προβλημάτων που είχαν αποκαλυφθεί στην αγορά στεγαστικών τίτλων.
Η υπόθεση είχε τις ρίζες της στη μεγάλη πιστωτική επέκταση της προηγούμενης δεκαετίας, όταν αμερικανικές τράπεζες και χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί χορηγούσαν μαζικά στεγαστικά δάνεια υψηλού κινδύνου, συχνά σε δανειολήπτες με περιορισμένη δυνατότητα αποπληρωμής.
Τα δάνεια αυτά συγκεντρώνονταν σε επενδυτικά προϊόντα, γνωστά ως τίτλοι εξασφαλισμένοι με στεγαστικά δάνεια (RMBS), τα οποία στη συνέχεια πωλούνταν σε θεσμικούς επενδυτές, ασφαλιστικές εταιρείες, συνταξιοδοτικά ταμεία και άλλους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.
Η πρακτική της τιτλοποίησης δεν ήταν παράνομη από μόνη της. Αντίθετα, αποτελούσε έναν καθιερωμένο μηχανισμό μεταφοράς πιστωτικού κινδύνου και χρηματοδότησης της αγοράς ακινήτων.
Το πρόβλημα προέκυψε όταν οι επενδυτές λάμβαναν παραπλανητικές πληροφορίες σχετικά με την ποιότητα των δανείων που περιλαμβάνονταν στους τίτλους.
Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης, η JPMorgan και οι εταιρείες Bear Stearns και Washington Mutual, τις οποίες είχε αποκτήσει κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2008, είχαν εμπλακεί σε συναλλαγές κατά τις οποίες σημαντικά προβλήματα στην ποιότητα στεγαστικών δανείων δεν είχαν γνωστοποιηθεί επαρκώς στους επενδυτές.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η JPMorgan αναγνώρισε ότι είχαν υπάρξει σοβαρές παραπλανητικές δηλώσεις σε σχέση με συγκεκριμένες συναλλαγές στεγαστικών τίτλων.
Ο συνολικός συμβιβασμός των 13 δισεκατομμυρίων δολαρίων χωρίστηκε σε δύο βασικά σκέλη.
Το πρώτο προέβλεπε 9 δισεκατομμύρια δολάρια σε χρηματικές καταβολές, για την επίλυση αστικών αξιώσεων των ομοσπονδιακών και πολιτειακών αρχών. Από το ποσό αυτό, τα 2 δισεκατομμύρια δολάρια αποτελούσαν αστική χρηματική ποινή στο πλαίσιο της σχετικής αμερικανικής νομοθεσίας για τη χρηματοπιστωτική απάτη.
Το δεύτερο σκέλος αφορούσε 4 δισεκατομμύρια δολάρια σε μέτρα ανακούφισης δανειοληπτών, όπως μειώσεις κεφαλαίου στεγαστικών δανείων, τροποποιήσεις όρων αποπληρωμής και άλλες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των συνεπειών της στεγαστικής κρίσης.
Η συμφωνία δεν εξάλειφε την πιθανότητα άσκησης ποινικών διώξεων, καθώς ο συμβιβασμός αφορούσε συγκεκριμένες αστικές αξιώσεις.
Η υπόθεση είχε ιδιαίτερη σημασία επειδή ανέδειξε μια από τις βασικές αδυναμίες του χρηματοπιστωτικού συστήματος πριν από το 2008: τη δυνατότητα μεταφοράς του πιστωτικού κινδύνου από τις τράπεζες στους επενδυτές, χωρίς πάντοτε επαρκή διαφάνεια, αξιολόγηση κινδύνου και αποτελεσματική εποπτεία.
Η πώληση προβληματικών στεγαστικών τίτλων είχε συμβάλει στη διάδοση των ζημιών σε ολόκληρο το διεθνές τραπεζικό σύστημα, μετατρέποντας την αμερικανική κρίση ακινήτων σε παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σοκ.
Η 19η Νοεμβρίου 2013 έμεινε στην οικονομική ιστορία ως μια ημέρα-ορόσημο για την τραπεζική λογοδοσία μετά τη μεγάλη κρίση του 2008.
Ο συμβιβασμός της JPMorgan υπενθύμισε ότι η κερδοφορία των τραπεζών και η ανάπτυξη σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων δεν μπορούν να αποσυνδεθούν από την υποχρέωση προστασίας των επενδυτών και της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Πάνω απ’ όλα, η υπόθεση ανέδειξε ότι το οικονομικό κόστος μιας τραπεζικής κρίσης δεν τελειώνει όταν οι αγορές σταθεροποιούνται, αλλά μπορεί να συνεχιστεί για πολλά χρόνια μέσα από αποζημιώσεις, δικαστικές διεκδικήσεις και αυστηρότερους κανόνες εποπτείας.

