Η ίδρυση της Τράπεζας της Αγγλίας και το χρέος
27 Ιουλίου 1694
Η ίδρυση της Τράπεζας της Αγγλίας δεν ήταν μια απλή πράξη θεσμικής οργάνωσης, αλλά μια ωμή αναγκαιότητα πολεμικής χρηματοδότησης. Ο βασιλιάς Γουλιέλμος Γ’ χρειαζόταν απεγνωσμένα ρευστότητα για να χρηματοδοτήσει τον πόλεμο εναντίον της Γαλλίας, και το κράτος ήταν πρακτικά χρεοκοπημένο. Η λύση που βρέθηκε άλλαξε για πάντα τη μακροοικονομική ιστορία: μια ιδιωτική εταιρεία θα δάνειζε την κυβέρνηση με σταθερό επιτόκιο 8%, αποκτώντας παράλληλα το προνόμιο να εκδίδει τραπεζογραμμάτια (fiat money) έναντι του κρατικού χρέους. Αυτή ήταν η ληξιαρχική πράξη γέννησης της σύγχρονης κεντρικής τραπεζικής και της έννοιας του κρατικού χρέους ως εργαλείου γεωπολιτικής ισχύος. Το μοντέλο αυτό επέτρεψε στη Βρετανία να χτίσει την αυτοκρατορία της, χρησιμοποιώντας τη μόχλευση του χρέους πολύ πιο αποτελεσματικά από τους ανταγωνιστές της.
Σήμερα, 332 χρόνια μετά, ζούμε τις συνέπειες της ακραίας εξέλιξης αυτού του μοντέλου. Οι Κεντρικές Τράπεζες έχουν μετατραπεί σε απόλυτους κυρίαρχους των αγορών. Από την εποχή της ποσοτικής χαλάρωσης (QE) έχουμε περάσει πλέον στη νομισματική σύσφιξη (QT), προσπαθώντας απεγνωσμένα να τιθασεύσουμε έναν πληθωρισμό που οι ίδιες οι τράπεζες πυροδότησαν τυπώνοντας αλόγιστα χρήμα. Το μάθημα του 1694 παραμένει αμείλικτο: ο έλεγχος του νομίσματος και η ικανότητα έκδοσης χρέους είναι τα απόλυτα όπλα επιβίωσης ενός κράτους στο παγκόσμιο στερέωμα, αρκεί να μην καταστρέψουν την αγοραστική δύναμη τω

