Η γερμανική επανένωση δημιουργεί οικονομικό πείραμα τεράστιας κλίμακας
3 Οκτωβρίου 1990
Τα μεσάνυχτα της 3ης Οκτωβρίου 1990, η Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία έπαψε να υπάρχει ως ανεξάρτητο κράτος και τα πέντε ανατολικά κρατίδια εντάχθηκαν στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας. Η γερμανική επανένωση ολοκληρώθηκε πολιτικά, αλλά την ίδια στιγμή άρχισε ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα οικονομικής ενσωμάτωσης που γνώρισε ποτέ ανεπτυγμένη οικονομία. Η Συνθήκη Ενοποίησης προέβλεπε ρητά ότι η προσχώρηση θα γινόταν στις 3 Οκτωβρίου και ότι το θεσμικό πλαίσιο της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας θα επεκτεινόταν στα ανατολικά κρατίδια.
Η οικονομική ενοποίηση είχε στην πραγματικότητα ξεκινήσει νωρίτερα. Από την 1η Ιουλίου 1990, η Δυτική και η Ανατολική Γερμανία είχαν δημιουργήσει νομισματική, οικονομική και κοινωνική ένωση, με το γερμανικό μάρκο να γίνεται το επίσημο νόμισμα της Ανατολικής Γερμανίας. Η ίδια η γερμανική κυβέρνηση αναγνώριζε ότι χωρίς αυτή την οικονομική και νομισματική ένωση δεν θα μπορούσε να ακολουθήσει η πολιτική ένωση της 3ης Οκτωβρίου.
Η πρόκληση ήταν τεράστια. Δύο οικονομίες με εντελώς διαφορετικά συστήματα παραγωγής, τιμολόγησης, ιδιοκτησίας και παραγωγικότητας έπρεπε να λειτουργήσουν σχεδόν από τη μια μέρα στην άλλη μέσα στο ίδιο σύστημα κοινωνικής οικονομίας της αγοράς. Μεγάλο μέρος της ανατολικογερμανικής βιομηχανίας αποδείχθηκε μη ανταγωνιστικό όταν εκτέθηκε στις τιμές και στις συνθήκες της δυτικής αγοράς.
Ακολούθησαν εκτεταμένες ιδιωτικοποιήσεις, κλείσιμο επιχειρήσεων, αναδιοργάνωση κρατικών βιομηχανιών και πολύ μεγάλες δημόσιες επενδύσεις σε υποδομές, δρόμους, τηλεπικοινωνίες και κατοικίες. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση χαρακτήριζε ήδη λίγες εβδομάδες μετά την ένωση τη δημοσιονομική διαχείριση της ενοποίησης ως τη μεγαλύτερη πρόκληση της γερμανικής οικονομικής πολιτικής των τελευταίων δεκαετιών.
Το κόστος ήταν πολύ μεγάλο, αλλά ταυτόχρονα δημιουργήθηκε μια ενιαία αγορά άνω των 75 εκατομμυρίων ανθρώπων και άνοιξε ένα τεράστιο πεδίο επενδύσεων στην πρώην Ανατολική Γερμανία.
Η 3η Οκτωβρίου 1990 ήταν επομένως και οικονομική ημερομηνία-ορόσημο. Η Γερμανία δεν επανένωσε απλώς δύο κράτη. Επιχείρησε να συγχωνεύσει δύο διαφορετικά οικονομικά συστήματα, μια διαδικασία που θα επηρέαζε τις δημόσιες δαπάνες, τη φορολογία, την αγορά εργασίας και την ανάπτυξη για δεκαετίες.
