H κρίση της LTCM και το δόγμα της διάσωσης των κερδοσκόπων
28 Αυγούστου 1998
Στα τέλη Αυγούστου του 1998, με ορόσημο τη βίαιη βουτιά του δείκτη Dow Jones στις 28 Αυγούστου, η Wall Street βρέθηκε μια ανάσα από την ολική κατάρρευση. Ο πανικός ήταν το ωστικό κύμα από τη χρεοκοπία της Ρωσίας που είχε προηγηθεί λίγες μέρες νωρίτερα, αλλά το πραγματικό επίκεντρο της κρίσης ήταν ένα αμερικανικό hedge fund, η Long-Term Capital Management (LTCM). Στελεχωμένη από νομπελίστες οικονομολόγους, η LTCM χρησιμοποιούσε δυσθεώρητη μόχλευση (leverage) και αλγοριθμικά μοντέλα διαπραγμάτευσης παραγώγων, πιστεύοντας αλαζονικά ότι είχε «δαμάσει» τον κίνδυνο των αγορών.
σχετικά άρθρα
Όταν ο ανθρώπινος πανικός απέδειξε ότι τα μαθηματικά τους μοντέλα ήταν άχρηστα, η εταιρεία βρέθηκε εκτεθειμένη με υποχρεώσεις άνω του 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων, απειλώντας να τραβήξει μαζί της στον γκρεμό ολόκληρο το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή παρενέβη η Fed. Οργανώνοντας εσπευσμένα ένα πακέτο διάσωσης με κεφάλαια των μεγαλύτερων ιδιωτικών τραπεζών, η κεντρική τράπεζα φρόντισε να μην καταρρεύσει η LTCM. Αυτή η διάσωση νομιμοποίησε μακροοικονομικά τον απόλυτο ηθικό κίνδυνο (moral hazard) που μαστίζει τον σύγχρονο καπιταλισμό: το διαβόητο “Greenspan Put”.
Έκτοτε, τα κολοσσιαία ιδιωτικά μονοπώλια και οι τράπεζες γνωρίζουν πως μπορούν να τζογάρουν ανεξέλεγκτα την παγκόσμια ρευστότητα, διότι αν κερδίσουν, τα κέρδη ιδιωτικοποιούνται αμύθητα στους μετόχους, αλλά αν χάσουν, η χασούρα κοινωνικοποιείται και διασώζεται από το κράτος. Η 28η Αυγούστου 1998 άνοιξε τον δρόμο για τη γιγάντωση των «πολύ μεγάλων για να χρεοκοπήσουν» (Too Big To Fail) ιδρυμάτων που οδήγησαν τελικά στο μεγάλο κραχ του 2008.
