4 Αυγούστου: η Βρετανία στον πόλεμο και το τέλος του εμπορίου
4 Αυγούστου 1914
Η κήρυξη του πολέμου από τη Μεγάλη Βρετανία στη Γερμανία τα μεσάνυχτα της 4ης Αυγούστου 1914, δεν σηματοδότησε απλώς την έναρξη του Μεγάλου Πολέμου· ήταν η ληξιαρχική πράξη θανάτου της πρώτης παγκοσμιοποίησης. Μέσα σε λίγες ώρες, το αόρατο δίκτυο του διεθνούς εμπορίου, που βασιζόταν στον άκαμπτο κανόνα του χρυσού (gold standard), κατέρρευσε ολοσχερώς. Το Χρηματιστήριο του Λονδίνου, η απόλυτη καρδιά του παγκόσμιου καπιταλισμού, έκλεισε τις πύλες του, προκειμένου να αποτραπεί ένα άνευ προηγουμένου ξεπούλημα μετοχών και η μαζική φυγή κεφαλαίων. Το βρετανικό κράτος ανέλαβε βίαια τον έλεγχο των σιδηροδρόμων και της ναυτιλίας, υποτάσσοντας το ελεύθερο εμπόριο στην ωμή γεωπολιτική επιβίωση.
σχετικά άρθρα
Σήμερα, ο παραλληλισμός με τη σύγχρονη αποπαγκοσμιοποίηση είναι κάτι παραπάνω από ανατριχιαστικός. Η τρέχουσα γεωπολιτική ρήξη διαλύει τις αλυσίδες αξίας με τον ίδιο ακριβώς ρυθμό. Το 1914, τα κράτη συνειδητοποίησαν ότι δεν μπορούν να χρηματοδοτήσουν τον πόλεμο με χρυσό και άρχισαν να τυπώνουν αλόγιστα παραστατικό χρήμα (fiat money), γεννώντας τον υπερπληθωρισμό. Σήμερα, η Δύση επιστρέφει σε ένα μοντέλο πολεμικής οικονομίας, όπου το τεράστιο δημόσιο χρέος εργαλειοποιείται για να στηρίξει τις αμυντικές δαπάνες και τον έλεγχο των ενεργειακών διαδρόμων. Το μάθημα της 4ης Αυγούστου είναι αμείλικτο: όταν ο γεωστρατηγικός κίνδυνος χτυπάει κόκκινο, οι αγορές κεφαλαίου καταρρέουν και το κράτος παρεμβαίνει, μετακυλίοντας πάντα το κόστος στους πολίτες μέσω του δομικού πληθωρισμού. Η αυταπάτη ότι το εμπόριο εγγυάται την ειρήνη, θάφτηκε οριστικά στα λασπωμένα χαρακώματα της Ευρώπης.
