Γλυπτά Παρθενώνα: Ναυάγιο στις συνομιλίες Ελλάδας – Βρετανικού Μουσείου – Η Αθήνα λέει «όχι» στον δανεισμό
Ναυάγιο στις συνομιλίες Ελλάδας και Βρετανικού Μουσείου για τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Η Αθήνα απέρριψε τον δανεισμό ως λύση. Δεν αναγνωρίζει την κυριότητα του Μουσείου. Οι επαφές έχουν σταματήσει.
Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου. Οι συνομιλίες για την επανένωσή τους με τα εκθέματα του Μουσείου της Ακρόπολης βρίσκονται σε αδιέξοδο.
Οι διαπραγματεύσεις για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα βρίσκονται σε αδιέξοδο. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Telegraph, δεν διεξάγονται ενεργές συνομιλίες. Η Αθήνα απέρριψε το μοντέλο δανεισμού. Δεν αναγνωρίζει την κυριότητα του Βρετανικού Μουσείου. Η ελληνική πλευρά δεν αναμένει άμεση επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
σχετικά άρθρα
Το αδιέξοδο και το ιστορικό των συνομιλιών
Οι συνομιλίες ξεκίνησαν το 2021. Στόχος ήταν η εξεύρεση φόρμουλας για την επιστροφή των Γλυπτών. Το βασικό σημείο διαφωνίας παραμένει άλυτο. Αφορά τον νόμιμο ιδιοκτήτη των Γλυπτών. Η Αθήνα εμφανίζεται απογοητευμένη από την έλλειψη προόδου. Μόλις στις 11 Σεπτεμβρίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνάντησε τον γενικό διευθυντή της UNESCO, Χάλεντ Ελ Ενάνι. Επανέλαβε ότι η επανένωση παραμένει διαχρονική προτεραιότητα της Ελλάδας. Ωστόσο, οι προσπάθειες για δημιουργική λύση δεν απέδωσαν. Η τακτική επικοινωνία μεταξύ Αθήνας και Βρετανικού Μουσείου έχει σταματήσει. Πηγή της Telegraph αναφέρει ότι δεν υπάρχουν ενεργές συνομιλίες. Η ελληνική πλευρά κατέστησε σαφές ότι δεν αναμένει άμεση επιστροφή στο τραπέζι. Τα κανάλια επικοινωνίας δεν έχουν κλείσει οριστικά. Η κατάσταση θα μπορούσε να μεταβληθεί στο μέλλον.
Η κόκκινη γραμμή του δανεισμού
Το Βρετανικό Μουσείο υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να παραχωρήσει οριστικά αντικείμενα της συλλογής του. Επικαλείται το ισχύον βρετανικό νομικό πλαίσιο. Μπορεί μόνο να τα δανείσει. Ένα κανονικό καθεστώς δανεισμού προϋποθέτει την αποδοχή της κυριότητας του δανειστή. Αυτό αποτελεί κόκκινη γραμμή για την Αθήνα. Η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει ότι το Βρετανικό Μουσείο απέκτησε νόμιμα την κυριότητα. Η ελληνική θέση είναι σαφής. Τα Γλυπτά που βρίσκονται στο Λονδίνο αποτελούν αναπόσπαστα τμήματα του Παρθενώνα. Πρέπει να επανενωθούν με όσα εκτίθενται στο Μουσείο της Ακρόπολης. Το υπουργείο Πολιτισμού αναφέρει ότι περίπου το 60% του σωζόμενου γλυπτού υλικού βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο. Το υπόλοιπο βρίσκεται κυρίως στην Αθήνα. Το Βρετανικό Μουσείο αναφέρει ότι η πρώτη επίσημη ελληνική απαίτηση κατατέθηκε το 1983. Διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις έχουν αρνηθεί να αναγνωρίσουν τον τίτλο κυριότητας.
Η υβριδική συμφωνία που δεν προχώρησε
Τα προηγούμενα χρόνια επιχειρήθηκε ενδιάμεση λύση. Θα απέφευγε τόσο τη μόνιμη παραχώρηση όσο και τον συμβατικό δανεισμό. Το σενάριο της «υβριδικής συμφωνίας» προέβλεπε την επιστροφή σημαντικού αριθμού Γλυπτών στην Αθήνα. Η Ελλάδα θα έστελνε σε αντάλλαγμα σπουδαίες αρχαιότητες στο Λονδίνο για περιοδικές εκθέσεις. Το 2024 οι συνομιλίες είχαν περιγραφεί ως «αρκετά προχωρημένες». Το Βρετανικό Μουσείο μιλούσε για «εποικοδομητικές» συζητήσεις. Τον Νοέμβριο του 2025, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραδέχθηκε δημοσίως ότι δεν σημειώθηκε η επιθυμητή πρόοδος. Άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων ευκαιριών. Αυτές θα μπορούσαν να προκύψουν από τη μεγάλη ανακαίνιση του Βρετανικού Μουσείου. Ειδικά από την αίθουσα Duveen όπου εκτίθενται τα Γλυπτά.
Γιατί η Αθήνα απορρίπτει το μοντέλο της Ταπισερί της Μπαγιέ
Η νέα εξέλιξη έρχεται μετά την έναρξη της έκθεσης της Ταπισερί της Μπαγιέ στο Βρετανικό Μουσείο. Η έκθεση αποτελεί μέρος συμφωνίας δανεισμού μεταξύ Βρετανίας και Γαλλίας. Το έργο θα παραμείνει στο Λονδίνο από το 2026 έως το 2027. Σε αντάλλαγμα, σημαντικές αρχαιότητες θα σταλούν στη Γαλλία. Ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου Νίκολας Κάλιναν άφησε να εννοηθεί ότι το μοντέλο θα μπορούσε να δείξει δρόμο και για τα Γλυπτά. Σύμφωνα με την Telegraph, η προσέγγιση αυτή δεν έγινε δεκτή θετικά στην Αθήνα. Η ελληνική πλευρά επισημαίνει θεμελιώδη διαφορά. Η κυριότητα της Ταπισερί της Μπαγιέ δεν αμφισβητείται. Στην περίπτωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, η διαφωνία για τον νόμιμο τίτλο βρίσκεται στον πυρήνα της διένεξης.
Η θέση του Βρετανικού Μουσείου
Το Βρετανικό Μουσείο εξέδωσε ανακοίνωση. Στην τελευταία δημόσια διατύπωση που παραμένει αναρτημένη στην ιστοσελίδα του, αναφέρει ότι επιδιώκει μια «νέα εταιρική σχέση για τον Παρθενώνα». Χαρακτηρίζει τις συζητήσεις με την Ελλάδα «εποικοδομητικές και σε εξέλιξη». Ωστόσο, οι εξελίξεις δείχνουν διαφορετική εικόνα. Οι συνομιλίες έχουν σταματήσει. Η Αθήνα δεν σχολίασε επίσημα το δημοσίευμα της Telegraph. Το υπουργείο Πολιτισμού δεν έχει προβεί σε νεότερη δήλωση.
Οι επόμενες κινήσεις
Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό. Τα κανάλια επικοινωνίας δεν έχουν κλείσει οριστικά. Η Ελλάδα θα συνεχίσει να διεκδικεί την επανένωση των Γλυπτών. Η διεθνής πίεση παραμένει παράγοντας. Η UNESCO παρακολουθεί την υπόθεση. Το Βρετανικό Μουσείο αντιμετωπίζει αυξανόμενες εκκλήσεις για επιστροφή των Γλυπτών. Η κοινή γνώμη διεθνώς τάσσεται υπέρ της επανένωσης. Οι εξελίξεις αναμένονται με ενδιαφέρον.
