Το «άλλο κόμμα» του 30% που τρομάζει τη ΝΔ
Τεράστιο το ποσοστό των ψηφοφόρων που ψάχνουν νέο κόμμα
Δημοσκοπήσεις: Οι πολίτες ψάχνουν την «άλλη» επιλογή – Τεκτονικές αλλαγές στο πολιτικό σκηνικό – Μεγάλο μέρος της μετακίνησης προέρχεται από ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας.
Υπάρχει ένα εύρημα στις τελευταίες δημοσκοπήσεις που αξίζει να διαβαστεί πέρα από τους πίνακες της πρόθεσης ψήφου και τις διαφορές των κομμάτων. Είναι το εύρημα που αφορά εκείνους οι οποίοι δηλώνουν ότι στις επόμενες εκλογές δεν θα ψηφίσουν το κόμμα που επέλεξαν το 2023.
σχετικά άρθρα
Και αυτό το εκλογικό σώμα μεγαλώνει.
Ο διευθύνων σύμβουλος της ALCO Κώστας Παναγόπουλος, μιλώντας στα Παραπολιτικά 90,1, χαρακτήρισε ως την πιο ενδιαφέρουσα μεταβολή της νέας έρευνας την «έκρηξη», όπως είπε, και τον υπερδιπλασιασμό των πολιτών που δηλώνουν πρόθεση να κάνουν διαφορετική εκλογική επιλογή σε σχέση με το 2023. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πολίτες αυτοί προέρχονται κυρίως από τη Νέα Δημοκρατία και τους Σπαρτιάτες του 2023.
Εδώ βρίσκεται ίσως το πραγματικό πολιτικό μήνυμα της συγκυρίας.
Δεν είναι μόνο οι αναποφάσιστοι. Δεν είναι μόνο όσοι δηλώνουν «κανέναν». Είναι και εκείνοι που έχουν ήδη αποφασίσει κάτι πολύ συγκεκριμένο: ότι η επόμενη ψήφος τους δεν θα είναι ίδια με την προηγούμενη.
Η «δεξαμενή» των μετακινούμενων
Το ενδιαφέρον αυτής της κατηγορίας είναι ότι δημιουργεί μια τεράστια, δυνητικά καθοριστική εκλογική δεξαμενή. Αν χρησιμοποιήσουμε ως δημοσιογραφικό μέτρο την τάξη μεγέθους του 30%, μιλάμε για περίπου έναν στους τρεις ψηφοφόρους που εξετάζει διαφορετική επιλογή από εκείνη του 2023.
Δεν σημαίνει ότι όλοι αυτοί έχουν ήδη αποφασίσει πού θα πάνε. Σημαίνει όμως ότι έχουν απομακρυνθεί από την προηγούμενη κομματική τους επιλογή.
Και αυτό είναι πολύ διαφορετικό.
Γιατί ένας αναποφάσιστος μπορεί να επιστρέψει εκεί όπου βρισκόταν. Ένας ψηφοφόρος όμως που δηλώνει ότι θα ψηφίσει διαφορετικά έχει ήδη κάνει το πρώτο βήμα της μετακίνησης.
Η ALCO καταγράφει, μάλιστα, ότι η τάση αυτή δεν είναι καινούργια, αλλά έχει ενισχυθεί θεαματικά. Ο Παναγόπουλος σημείωσε ότι αντίστοιχη τάση είχε εμφανιστεί και πριν από την ανακοίνωση του κόμματος του Αλέξη Τσίπρα.
Το πρόβλημα για τη Νέα Δημοκρατία
Το πιο πολιτικά ενδιαφέρον στοιχείο είναι η προέλευση της μετακίνησης.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της ALCO, σημαντικό μέρος όσων δηλώνουν ότι θα αλλάξουν ψήφο προέρχεται από τη Νέα Δημοκρατία. Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι όλοι αυτοί έχουν αποφασίσει να εγκαταλείψουν οριστικά την κυβερνητική παράταξη. Σημαίνει όμως ότι η κομματική ταύτιση του 2023 δεν λειτουργεί σήμερα με την ίδια ένταση.
Και αυτό αποτελεί προειδοποιητικό σήμα για το κυβερνών κόμμα.
Η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να διατηρεί σαφές προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις και κινείται γύρω από το 30% στην εκτίμηση ψήφου. Οι τελευταίες μετρήσεις μετά τη ΔΕΘ επιβεβαιώνουν αυτή την εικόνα.
Όμως το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πόσοι δηλώνουν σήμερα Νέα Δημοκρατία.
Το ερώτημα είναι πόσοι από εκείνους που ψήφισαν Νέα Δημοκρατία το 2023 δεν θεωρούν πλέον δεδομένο ότι θα την ξαναψηφίσουν.
Και αυτή είναι μια εντελώς διαφορετική ανάγνωση της πολιτικής πραγματικότητας.
Ψάχνουν κόμμα – όχι απλώς κυβέρνηση
Το άλλο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν μεταφράζεται ακόμη σε μία ενιαία εναλλακτική πρόταση.
Η ALCO καταγράφει υψηλά ποσοστά σε ερωτήσεις όπου υπάρχει η επιλογή «κανένας» ή «κανένα», κάτι που ο ίδιος ο Παναγόπουλος συνέδεσε με ένα βαθύτερο πρόβλημα αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος.
Με άλλα λόγια, ένα κομμάτι της κοινωνίας φαίνεται να ξέρει τι δεν θέλει, χωρίς να έχει αποφασίσει ακόμη τι ακριβώς θέλει.
Αυτό εξηγεί και τη μεγάλη ρευστότητα που καταγράφεται στις μετρήσεις.
Οι πολίτες δεν μετακινούνται απαραίτητα μαζικά προς ένα συγκεκριμένο κόμμα. Αναζητούν την εναλλακτική που θα μπορούσε να καλύψει το πολιτικό κενό.
Και αυτό το κενό είναι σήμερα το μεγάλο στοίχημα.
Σαμαράς, Κασιδιάρης και η δεξιά πολυκατοικία
Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον όταν μπαίνουν στο κάδρο οι πιθανές νέες πολιτικές κινήσεις.
Ο Παναγόπουλος, ερωτηθείς εάν η μετακίνηση συνδέεται με ένα ενδεχόμενο κόμμα του Αντώνη Σαμαρά ή του Ηλία Κασιδιάρη, απάντησε ότι η σύνδεση είναι μεγαλύτερη στην περίπτωση Σαμαρά. Ταυτόχρονα υπογράμμισε ότι πρόκειται για υποθετικά σενάρια, καθώς δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμη ποια κόμματα θα συμμετάσχουν τελικά στις εκλογές.
Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή εικόνα μπορεί να αλλάξει σημαντικά εάν στο εκλογικό σκηνικό προστεθούν νέοι σχηματισμοί.
Ήδη άλλωστε άλλες δημοσκοπήσεις έχουν αρχίσει να μετρούν την πιθανή επιρροή ενός κόμματος Σαμαρά, καταγράφοντας δεξαμενή δυνητικής ψήφου που προέρχεται μεταξύ άλλων από τη Νέα Δημοκρατία.
Το μεγάλο ερώτημα, συνεπώς, είναι εάν αυτή η δυσαρέσκεια θα παραμείνει διάχυτη ή εάν θα αποκτήσει συγκεκριμένη πολιτική στέγη.
Η κυβέρνηση απέναντι σε μια κοινωνία που δεν περιμένει
Την ίδια στιγμή, το κοινωνικό κλίμα παραμένει δύσκολο.
Η ίδια η ALCO καταγράφει ότι οι εξαγγελίες της ΔΕΘ δεν έχουν πείσει σημαντικό τμήμα της κοινωνίας, ενώ τα ζητήματα της ακρίβειας, της ενέργειας και της καθημερινότητας εξακολουθούν να βαραίνουν την πολιτική συμπεριφορά.
Ο Παναγόπουλος σημείωσε ότι η πραγματικότητα των τιμών ενέργειας και βασικών αγαθών σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνά την ευεργετική επίπτωση των κυβερνητικών μέτρων στα νοικοκυριά.
Επομένως, η κυβέρνηση έχει μπροστά της μια διπλή πρόκληση: από τη μία να διατηρήσει τη σημερινή εκλογική της βάση και από την άλλη να περιορίσει τη διαρροή εκείνων που ήδη δηλώνουν ότι αναζητούν διαφορετική επιλογή.
Τεκτονικές αλλαγές κάτω από την επιφάνεια
Το παράδοξο της σημερινής συγκυρίας είναι ότι οι αριθμοί μπορεί να δείχνουν σχετικά σταθεροί, αλλά κάτω από αυτούς συντελούνται σημαντικές μετακινήσεις.
Η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη. Το ΠΑΣΟΚ ενισχύθηκε μετά τη ΔΕΘ και η απόσταση από το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα μειώθηκε, σύμφωνα με τον Παναγόπουλο. Όμως κανένα από αυτά τα δεδομένα δεν απαντά στο μεγαλύτερο ερώτημα: πού θα πάνε τελικά όσοι σήμερα λένε ότι θα ψηφίσουν «κάτι άλλο»;
Εκεί βρίσκεται το πραγματικό πολιτικό στοίχημα.
Το «άλλο κόμμα» δεν είναι σήμερα ένα συγκεκριμένο κόμμα. Είναι μια εκλογική αναζήτηση.
Και όσο αυτή η αναζήτηση αφορά μεγέθη της τάξης του 30%, τόσο μεγαλύτερη είναι η σημασία της για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.
Γιατί μπορεί η πρώτη θέση να εμφανίζεται σήμερα σχετικά σταθερή στις δημοσκοπήσεις. Το εκλογικό σκηνικό όμως δεν κρίνεται μόνο από αυτούς που έχουν ήδη αποφασίσει. Κρίνεται κυρίως από αυτούς που έχουν αρχίσει να αλλάζουν γνώμη.
