Το άγνωστο παρασκήνιο της ρήξης Μητσοτάκη – Σαμαρά
Πώς φτάσαμε στον εμφύλιο;
Οι δύο πληγές που δεν έκλεισαν ποτέ: Η ήττα της Ντόρας και η Προεδρία της Δημοκρατίας . ο iAxia αποκαλύπτει πώς η προσωπική κόντρα πήρε διαστάσεις εμφυλίου στη ΝΔ.
σχετικά άρθρα
Για χρόνια ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Αντώνης Σαμαράς συνυπήρχαν, έστω και δύσκολα, κάτω από την ίδια κομματική στέγη. Οι σχέσεις των δύο ανδρών δεν υπήρξαν ποτέ πραγματικά ανέφελες. Η βαριά πολιτική κληρονομιά της πτώσης της κυβέρνησης του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη το 1993 δημιούργησε από την αρχή ένα κλίμα αμοιβαίας καχυποψίας, το οποίο δεν ξεπεράστηκε ποτέ πλήρως. Οι πολιτικές διαφωνίες των τελευταίων ετών απλώς έφεραν στην επιφάνεια μια σχέση που είχε βαθιές ιστορικές πληγές. Όμως από το 2024 και μετά, οι πολιτικές διαφωνίες μετατράπηκαν σε μια ανοιχτή σύγκρουση, με εκατέρωθεν αιχμές που δεν άφηναν πλέον κανένα περιθώριο παρερμηνείας.
Η αντιπαράθεση ξεκίνησε από τις επιλογές της κυβέρνησης στα εθνικά θέματα, επεκτάθηκε στην ιδεολογική φυσιογνωμία της Νέας Δημοκρατίας και κατέληξε στη διαγραφή του πρώην πρωθυπουργού από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος. Από εκεί και πέρα, κάθε δημόσια παρέμβαση έμοιαζε με νέο επεισόδιο ενός πολιτικού εμφυλίου. Έκτοτε οι ατάκες που έχουν ανταλλάξει οι δύο πολιτικοί άνδρες ήταν σε πολλές περιπτώσεις φαρμακερές…
Οι δύο σταθμοί που σημάδεψαν τη σχέση τους
Αν και η οριστική ρήξη ήρθε τα τελευταία χρόνια, οι σχέσεις Κυριάκου Μητσοτάκη και Αντώνη Σαμαρά είχαν δοκιμαστεί σε δύο κομβικές στιγμές. Η πρώτη ήταν το 2009, όταν η Ντόρα Μπακογιάννη, αδελφή του σημερινού πρωθυπουργού, ηττήθηκε στην εσωκομματική μάχη για την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας από τον Αντώνη Σαμαρά. Η εξέλιξη εκείνη άφησε βαθύ πολιτικό αποτύπωμα και επηρέασε τις ισορροπίες στο εσωτερικό της παράταξης.
Η δεύτερη κρίσιμη στιγμή ήρθε στις αρχές του 2020 όταν ο Αντώνης Σαμαράς φέρεται να θεωρούσε πιθανό ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα τον πρότεινε για το αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας. Τελικά, ο πρωθυπουργός επέλεξε την ανανέωση της θητείας της Κατερίνας Σακελλαροπούλου, μια απόφαση που, σύμφωνα με πολιτικές εκτιμήσεις, επιβάρυνε περαιτέρω τις ήδη εύθραυστες σχέσεις των δύο ανδρών.
Ομόφυλα και woke ατζέντα
Η πρώτη μεγάλη δημόσια αμφισβήτηση της κυβερνητικής γραμμής ήρθε με το νομοσχέδιο για την ισότητα στον πολιτικό γάμο και τη woke ατζέντα. Ο Μεσσήνιος πολιτικός διαφώνησε ανοιχτά με την πρωτοβουλία της κυβέρνησης, καταψήφισε το νομοσχέδιο και κάλεσε τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας να πράξουν το ίδιο, προκαλώντας έντονη εσωκομματική αναταραχή. Η στάση του θεωρήθηκε από το Μέγαρο Μαξίμου ευθεία αμφισβήτηση της κυβερνητικής πολιτικής και αποτέλεσε έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα της σύγκρουσης που ακολούθησε.
Τα «ήρεμα νερά» που έφεραν βαριές κουβέντες
Ο Αντώνης Σαμαράς δεν έκρυψε ποτέ ότι διαφωνεί με τη στρατηγική της κυβέρνησης απέναντι στην Τουρκία και σε κάθε ευκαιρία το φωνάζει με τον πιο σκληρό τρόπο. «Τα ήρεμα νερά δεν μπορεί να σημαίνουν ήρεμα νερά για την Τουρκία και τρικυμία για την Ελλάδα», είπε, αφήνοντας σαφείς αιχμές ότι η Αθήνα εμφανίζεται υπερβολικά πρόθυμη για διάλογο. Σε άλλη παρέμβασή του υποστήριξε ότι η Ελλάδα «δεν μπορεί να εμφανίζεται δεδομένη και προβλέψιμη», ενώ έκανε λόγο για πολιτική που οδηγεί σε διαρκείς υποχωρήσεις. Οι αναφορές του δεν περιορίζονταν μόνο στην κυβέρνηση συνολικά, αλλά φωτογράφιζαν ευθέως τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, όταν μιλούσε για όσους λειτουργούν ως «υποτακτικοί στα εθνικά». «Όχι μόνο αμετανόητοι και “αλάνθαστοι”, αλλά και πολιτικά θρασείς» έχει πει αναφερόμενος στον Μητσοτάκη και τον Γεραπετρίτη για την εξωτερική πολιτική.
Η απάντηση του Μαξίμου: «Πατριώτες της φακής»
Το Μέγαρο Μαξίμου δεν άφησε αναπάντητες τις επιθέσεις. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για «υπερπατριώτες», υποστηρίζοντας ότι οι πραγματικοί πατριώτες κρίνονται από τα αποτελέσματα και όχι από τις κραυγές. Η φράση όμως που έμεινε ήταν άλλη: «Πατριώτες της φακής.» Μάλιστα, σε μεταγενέστερη ομιλία του, επανήλθε ακόμη πιο δηκτικά: «Κάποτε τους χαρακτήρισα “πατριώτες της φακής”. Μάλλον ήμουν προσβλητικός… για τις φακές.» Παράλληλα έκανε λόγο για ανθρώπους που καλλιεργούν φοβικά σύνδρομα και εμφανίζονται ως αποκλειστικοί εκφραστές του πατριωτισμού. Τον Οκτώβριο του 2024 ο πρωθυπουργός διερωτήθηκε: «Πού ήταν όλοι αυτοί οι υπερπατριώτες όταν εμείς προστατεύσαμε τον Έβρο, επεκτείναμε τα χωρικά ύδατα στα 12 μίλια και αγοράζαμε Rafale;». Ο κ. Μητσοτάκης έχει επίσης χρησιμοποιήσει πολλές φορές την λέξη «Τουρκοφάγοι» για να περιγράψει τους επικριτές της πολιτικής των «ήρεμων νερών», μέσα στους οποίους περιλαμβάνει και τον πρώην πρωθυπουργό. Μια από τις σκληρότερες ατάκες που έχει χρησιμοποιήσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης για τον Μεσσήνιο πολιτικό είναι ότι: «Ας μην ανησυχούν κάποιοι επαγγελματίες ανησυχούντες».
«Παραγγέλνεις ΝΔ και σου έρχεται… Ποτάμι»
Αν υπάρχει μία φράση που συμπυκνώνει την κριτική του Αντώνη Σαμαρά προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη, είναι η εξής: «Παραγγέλνεις Νέα Δημοκρατία και σου έρχεται στο πιάτο Ποτάμι, Σημιτικό ΠΑΣΟΚ και… ολίγη από Νέα Δημοκρατία.» Με μία μόνο πρόταση ο πρώην πρωθυπουργός επιχείρησε να περιγράψει αυτό που θεωρεί ιδεολογική μετάλλαξη της παράταξης. Δεν ήταν η μοναδική φορά. Κατηγόρησε την ηγεσία ότι μετατρέπει τη Νέα Δημοκρατία σε ένα κόμμα χωρίς σαφή ιδεολογική ταυτότητα, απομακρυσμένο από τις αρχές της ιστορικής κεντροδεξιάς. «Μετατροπή της ΝΔ από κόμμα αρχών σε κόμμα ιδιοκτήτη». Άλλη βαριά μομφή, με ευθεία αναφορά στον τρόπο ηγεσίας του Μητσοτάκη.
«Τους έλεγα δέκα πράγματα και έκαναν τα αντίθετα»
Μετά τις ευρωεκλογές, ο Αντώνης Σαμαράς εμφανίστηκε ακόμη πιο επιθετικός. «Τους έλεγα να κάνουν δέκα πράγματα και έκαναν τα αντίθετα», είπε, αποδίδοντας στην κυβέρνηση την εκλογική φθορά. Και πρόσθεσε: «Δεν φταίω εγώ αν χάθηκε σχεδόν η μισή εκλογική δύναμη της ΝΔ. Ήταν μια ευθεία αμφισβήτηση της στρατηγικής του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Η διαγραφή και η οριστική ρήξη
Η διαγραφή του Αντώνη Σαμαρά από την Κοινοβουλευτική Ομάδα αποτέλεσε το σημείο χωρίς επιστροφή. Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι ο πρώην πρωθυπουργός είχε επιλέξει να αμφισβητήσει συνολικά την κυβερνητική πολιτική. Η απάντηση του Σαμαρά ήταν εξίσου σκληρή. Μίλησε για «αλαζονεία» και «έλλειψη ψυχραιμίας» του Κυριάκου Μητσοτάκη, υποστηρίζοντας ότι η αντίδραση του πρωθυπουργού αποδεικνύει πως δεν αντέχει την κριτική. «Δεν είστε ηγεμόνας, είστε πρωθυπουργός. Η Ελλάδα δεν είναι ιδιοκτησία σας», είναι μια από τις κατηγορίες που έχει εκτοξεύσει ο Αντώνης Σαμαράς. Πολλές φορές στη διαμάχη έχει παρέμβει με δηλώσεις του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης ο οποίος έχει χαρακτηρίσει τις δηλώσεις Σαμαρά ως παλιό ελληνικό σίριαλ τύπου «Ρετιρέ», ενώ έχει τονίσει ότι η χώρα δεν θα γυρίσει πίσω: «Η ιστορία δεν θα επαναληφθεί». Αυτό είναι μια ξεκάθαρη αναφορά στο 1993 και την πτώση της κυβέρνησης του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη διάρκεια ομιλίας του στη Βουλή στις 23 Οκτωβρίου 2024, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δεν αναγνωρίζω τον καταδικασμένο από το Ειδικό Δικαστήριο Νίκο Παππά ως εκπρόσωπο του ΣΥΡΙΖΑ. Ούτε θα συνομιλήσω μαζί του, ούτε θα χαριεντιστώ μαζί του». Η συγκεκριμένη αναφορά λειτούργησε ως έμμεση «αιχμή» προς τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά για προηγούμενο χαιρετισμό του με τον Νίκο Παππά, πυροδοτώντας ακόμα περισσότερο την πολιτική κόντρα.
Η σύγκρουση Μητσοτάκη – Σαμαρά δεν αφορά πλέον μόνο δύο πολιτικά πρόσωπα. Αποτυπώνει τη βαθύτερη αντιπαράθεση για την ταυτότητα της Νέας Δημοκρατίας, την εξωτερική πολιτική και την ιδεολογική πορεία της κυβερνητικής παράταξης.
