Τι δεν είπε ο Ανδρουλάκης στη ΔΕΘ
Δεξιά, αριστερά ή κέντρο; Άγνωστες οι βουλές του προέδρου Νίκου
Άνοιξε διμέτωπο κατά Μητσοτάκη και Τσίπρα, ζήτησε την πρωτιά του ΠΑΣΟΚ, αλλά άφησε θολό το μεγάλο ερώτημα της επόμενης ημέρας – Δεν ξεκαθάρισε τι θα κάνει με μια άλλη ηγεσία της ΝΔ, απέφυγε το καθαρό «ναι» ή «όχι» για τον Τσίπρα και δεν άνοιξε τα χαρτιά του για το τι σημαίνει μια τρίτη θέση για τον ίδιο.
Η εικόνα που επιχείρησε να εκπέμψει ο Νίκος Ανδρουλάκης από τη ΔΕΘ ήταν αυτή ενός αρχηγού που θέλει να εμφανιστεί ως η μοναδική εναλλακτική πρόταση εξουσίας απέναντι στη Νέα Δημοκρατία. Μετωπική στον Κυριάκο Μητσοτάκη, σκληρή επίθεση στον Αλέξη Τσίπρα, στόχος η πρώτη θέση για το ΠΑΣΟΚ και καθαρό «όχι» στη συγκυβέρνηση με τη ΝΔ όπως την περιέγραψε.
σχετικά άρθρα
Κι όμως, πίσω από τις δυνατές φράσεις και τα πολιτικά χτυπήματα, έμειναν ορισμένα κρίσιμα ερωτήματα αναπάντητα.
Και ίσως αυτά να έχουν μεγαλύτερη σημασία από όσα ειπώθηκαν.
Ο Ανδρουλάκης έδωσε στη ΔΕΘ το πολιτικό περίγραμμα της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης. Δεν έδωσε όμως με την ίδια καθαρότητα το περίγραμμα της επόμενης ημέρας.
Ο διμέτωπος είναι καθαρός
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επέλεξε να κινηθεί ταυτόχρονα απέναντι στους δύο πολιτικούς αντιπάλους που θεωρεί ότι διεκδικούν τον ίδιο χώρο επιρροής.
Από τη μία ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η Νέα Δημοκρατία. Από την άλλη ο Αλέξης Τσίπρας και το νέο πολιτικό εγχείρημα που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Για τον πρωθυπουργό ο Ανδρουλάκης επανέλαβε ότι το ΠΑΣΟΚ αποτελεί την προοδευτική απάντηση στη ΝΔ και ότι η πολιτική αλλαγή προϋποθέτει πολιτική ήττα της κυβέρνησης. Για τον Τσίπρα ήταν ακόμη πιο επιθετικός.
Του καταλόγισε ουσιαστικά την ευθύνη για το κενό στην αντιπολίτευση, υποστηρίζοντας ότι εκείνος δημιούργησε την κατάσταση την οποία σήμερα εμφανίζεται να θέλει να καλύψει.
Άρα, το μήνυμα της ΔΕΘ ήταν σαφές:
Ο Ανδρουλάκης δεν θέλει να αφήσει ούτε τη ΝΔ ούτε τον Τσίπρα να εγκλωβίσουν το ΠΑΣΟΚ σε ρόλο συμπληρωματικής δύναμης.
Θέλει το ΠΑΣΟΚ πρώτο.
Και αυτό δεν το άφησε σε επίπεδο συνθήματος. Το επανέλαβε πολλές φορές, λέγοντας ότι χωρίς πρώτη θέση του ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί, κατά την άποψή του, να υπάρξει η πολιτική αλλαγή που χρειάζεται η χώρα.
Το πρώτο μεγάλο κενό: Και αν στη ΝΔ δεν είναι ο Μητσοτάκης;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο.
Ο Ανδρουλάκης ρωτήθηκε τι θα έκανε στην περίπτωση που η Νέα Δημοκρατία ήταν πρώτο κόμμα χωρίς αυτοδυναμία, αλλά ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν ήταν πλέον ο αρχηγός της.
Δεν του ζητήθηκε να αποκαλύψει κάποιο συγκεκριμένο όνομα.
Του ζητήθηκε, όμως, να ξεκαθαρίσει εάν το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ είναι αποκλειστικά ο Μητσοτάκης ή εάν υπάρχει συνολική πολιτική απαγόρευση συνεργασίας με τη ΝΔ.
Η απάντηση ήταν ότι η στρατηγική του ΠΑΣΟΚ δεν αλλάζει και ότι το κόμμα έχει αποφασίσει να αντιμετωπίσει πολιτικά τη ΝΔ και να επιδιώξει τη νίκη της.
Εδώ όμως παραμένει ένα μεγάλο «ναι μεν, αλλά».
Γιατί άλλο πράγμα είναι να λες «δεν συνεργάζομαι με τον Μητσοτάκη» και άλλο να λες «δεν συνεργάζομαι με τη ΝΔ ανεξαρτήτως αρχηγού».
Ο Ανδρουλάκης δεν έκανε αυτή τη διάκριση με τρόπο που να κλείνει οριστικά τη συζήτηση.
Και αυτό έχει πολιτική σημασία.
Διότι η ΝΔ είναι κόμμα με εσωκομματική ζωή, όργανα και ηγεσία που μπορεί να αλλάξει. Ο ίδιος ο Ανδρουλάκης, άλλωστε, όταν ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο άλλου προσώπου στην ηγεσία της ΝΔ, παρέπεμψε στα εσωκομματικά της Πειραιώς, αντί να ανοίξει συγκεκριμένο παράθυρο συνεργασίας.
Με απλά λόγια:
Ο Μητσοτάκης μπορεί να είναι σήμερα το «όχι» του Ανδρουλάκη. Δεν απαντήθηκε όμως με την ίδια καθαρότητα αν το «όχι» αφορά τον Μητσοτάκη ή ολόκληρη τη ΝΔ.
Το δεύτερο μεγάλο ερώτημα: Τι γίνεται με τον Τσίπρα;
Το ίδιο θολό παραμένει και το άλλο σκέλος της εξίσωσης.
Ο Ανδρουλάκης εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στον πρώην πρωθυπουργό. Τον κατηγόρησε ότι δημιούργησε το κενό στην αντιπολίτευση και αμφισβήτησε ευθέως την πολιτική του συνέπεια.
Όμως άλλο η πολιτική αντιπαράθεση και άλλο η μετεκλογική αριθμητική.
Αν οι κάλπες δεν δώσουν αυτοδυναμία και χρειαστεί να αναζητηθεί λύση διακυβέρνησης, τότε το ερώτημα δεν θα είναι ποιος συμπαθεί ποιον.
Θα είναι ποιος μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση.
Ο Ανδρουλάκης δεν έδωσε στη ΔΕΘ μια καθαρή προσωπική απάντηση στο υποθετικό ερώτημα μιας συνεργασίας με τον Τσίπρα. Επέλεξε να μεταφέρει τη συζήτηση στις πολιτικές διαφορές, στη συνέπεια λόγων και πράξεων και στην ανάγκη να κριθεί ο καθένας από τη διαδρομή του.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το δεύτερο μεγάλο κενό.
Γιατί οι εκλογές δεν γίνονται μόνο για να καταγραφούν πολιτικές συμπάθειες και αντιπάθειες.
Γίνονται και για να προκύψει κυβέρνηση.
Το τρίτο και πιο δύσκολο ερώτημα: Και αν το ΠΑΣΟΚ βγει τρίτο;
Αυτό είναι ίσως το ερώτημα που θα τον ακολουθεί μέχρι την κάλπη.
Ο Ανδρουλάκης λέει ότι στόχος είναι η πρώτη θέση.
Σωστά. Κάθε αρχηγός οφείλει να διεκδικεί τη νίκη.
Όμως η πολιτική δεν σταματά στην επιθυμία.
Υπάρχει και η πραγματικότητα των αριθμών.
Τι θα συμβεί, λοιπόν, εάν το ΠΑΣΟΚ δεν είναι πρώτο;
Τι θα συμβεί εάν είναι δεύτερο;
Και κυρίως, τι θα συμβεί εάν βρεθεί τρίτο κόμμα με ένα ποσοστό που δεν θα δικαιώνει τις προσδοκίες που σήμερα καλλιεργεί η Χαριλάου Τρικούπη;
Εκεί η συζήτηση δεν είναι μόνο εκλογική.
Είναι και θέμα ηγεσίας.
Ο Ανδρουλάκης έχει επενδύσει πολιτικά στην υπόσχεση ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να γίνει η δύναμη που θα οδηγήσει την πολιτική αλλαγή. Έχει παρουσιάσει την πρώτη θέση ως προϋπόθεση για την επόμενη ημέρα. Έχει επίσης υποστηρίξει ότι ο αγώνας του ΠΑΣΟΚ δεν είναι να βγει δεύτερο, αλλά να νικήσει τώρα.
Τι σημαίνει, όμως, αυτό για τον ίδιο εάν το αποτέλεσμα είναι τρίτη θέση;
Θα θεωρήσει ότι η στρατηγική απέτυχε;
Θα ανοίξει θέμα ηγεσίας;
Θα ζητήσει χρόνο για να ολοκληρώσει το σχέδιό του;
Ή θα παραμείνει στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ ανεξάρτητα από το εκλογικό αποτέλεσμα;
Αυτό είναι ένα ερώτημα που δεν απαντήθηκε.
Και μπορεί να αποδειχθεί το πιο κρίσιμο από όλα.
Η στρατηγική του «πρώτου» έχει και την επόμενη ημέρα
Υπάρχει μια πολιτική αντίφαση που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.
Από τη μία πλευρά ο Ανδρουλάκης λέει ότι δεν υπάρχει περίπτωση ακυβερνησίας και ότι μετά τις εκλογές θα υπάρχει κυβέρνηση. Από την άλλη, υποστηρίζει ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να είναι πρώτο για να υπάρξει πολιτική αλλαγή και απορρίπτει τη συγκυβέρνηση με τη ΝΔ υπό τη σημερινή στρατηγική.
Άρα το πραγματικό πολιτικό στοίχημα δεν είναι μόνο να πείσει ότι μπορεί να κερδίσει.
Είναι να πείσει τι θα κάνει εάν δεν κερδίσει.
Γιατί εκεί αρχίζει η πραγματική πολιτική.
Στις δημοσκοπήσεις μπορείς να διεκδικείς την πρωτιά.
Στην κάλπη όμως οι πολίτες αποφασίζουν τους συσχετισμούς.
Και μετά την κάλπη αρχίζουν οι αριθμοί.
Δεν αρκεί το «ούτε Μητσοτάκης ούτε Τσίπρας»
Ο Ανδρουλάκης έχει εδώ και χρόνια οικοδομήσει την πολιτική του στρατηγική πάνω στην απόσταση από τους δύο βασικούς πόλους.
Ούτε Μητσοτάκης.
Ούτε Τσίπρας.
Στη σημερινή συγκυρία, όμως, το πολιτικό ερώτημα είναι μεγαλύτερο.
Ποιος κυβερνά; Με ποιους; Με ποια προγραμματική συμφωνία; Και με ποιον πρωθυπουργό;
Το ΠΑΣΟΚ θέλει να εμφανίζεται ως η δύναμη που μπορεί να δώσει απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα.
Όμως όσο πλησιάζει η κάλπη, τόσο περισσότερο θα πιέζεται να απαντήσει και στα υποθετικά σενάρια που σήμερα αποφεύγει.
Διότι ο πολίτης δεν ψηφίζει μόνο για να τιμωρήσει κάποιον.
Ψηφίζει και για να ξέρει ποιος θα κυβερνήσει την επόμενη ημέρα.
Η ΔΕΘ έδειξε τον στόχο – δεν έδειξε όλο τον δρόμο
Ο Νίκος Ανδρουλάκης έφυγε από τη Θεσσαλονίκη έχοντας πετύχει έναν βασικό στόχο: να βάλει το ΠΑΣΟΚ στο κέντρο της συζήτησης.
Έβαλε απέναντι τον Μητσοτάκη.
Χτύπησε τον Τσίπρα.
Έθεσε ως κεντρικό στόχο την πρωτιά.
Παρουσίασε πρόγραμμα και οικονομικές προτάσεις.
Και επανέλαβε ότι δεν ενδιαφέρεται για τα σενάρια παρασκηνίου, αλλά για την πολιτική αλλαγή.
Όμως ακριβώς επειδή διεκδικεί ρόλο πρωταγωνιστή, οι απαιτήσεις από τον ίδιο είναι μεγαλύτερες.
Δεν αρκεί πλέον να λέει ποιον δεν θέλει.
Πρέπει να εξηγήσει και ποιον θέλει.
Δεν αρκεί να λέει ότι δεν συνεργάζεται με τη σημερινή ΝΔ.
Πρέπει να εξηγήσει τι θα κάνει εάν η ΝΔ αλλάξει αρχηγό.
Δεν αρκεί να συγκρούεται με τον Τσίπρα.
Πρέπει να ξεκαθαρίσει τι θα πράξει εάν οι αριθμοί της κάλπης τον φέρουν μπροστά σε ένα αναγκαστικό δίλημμα.
Και πάνω απ’ όλα:
δεν αρκεί να ζητά την πρωτιά. Πρέπει να απαντήσει τι θα κάνει εάν δεν την πάρει.
Γιατί η πολιτική κρίση ενός αρχηγού δεν μετριέται μόνο όταν κερδίζει.
Μετριέται κυρίως όταν το αποτέλεσμα δεν είναι αυτό που περίμενε.
Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη απάντηση που δεν έδωσε ο Νίκος Ανδρουλάκης από τη ΔΕΘ.
