Πολιτικό αδιέξοδο: Θέλουν αλλαγή κυβέρνησης αλλά δεν ξέρουν ποιον
Τα παράδοξα των δημοσκοπήσεων
Το 68% ζητά αλλαγή διακυβέρνησης, μόλις 23% δίνει τρίτη ευκαιρία στον Μητσοτάκη – Έντονη δυσαρέσκεια για την κυβέρνηση, αλλά χωρίς αντίστοιχη συσπείρωση γύρω από την αντιπολίτευση – Παραμένει πρώτη η ΝΔ
σχετικά άρθρα
Ένα πολιτικό παράδοξο με ιδιαίτερο ενδιαφέρον καταγράφει η νέα δημοσκόπηση της ALCO για τον Alpha. Η κοινωνία εμφανίζεται σε μεγάλο βαθμό αποστασιοποιημένη από την κυβερνητική διαχείριση και σαφώς προσανατολισμένη προς την ανάγκη αλλαγής, την ίδια ώρα όμως δεν φαίνεται να έχει καταλήξει στο ποιος μπορεί να εκφράσει αυτή την αλλαγή.
Το 68% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι στις επόμενες εκλογές πρέπει να υπάρξει αλλαγή διακυβέρνησης, ενώ μόλις το 23% θεωρεί ότι πρέπει να δοθεί τρίτη ευκαιρία στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Το υπόλοιπο 9% δεν απαντά. Η εικόνα είναι μάλιστα ελαφρώς πιο αρνητική για την κυβέρνηση σε σχέση με τον Σεπτέμβριο, όταν η αλλαγή διακυβέρνησης συγκέντρωνε 67% και η τρίτη ευκαιρία 25%.
Το δίλημμα «μετά τον Μητσοτάκη ποιος;» παραμένει αναπάντητο
Εδώ ακριβώς βρίσκεται το κεντρικό πολιτικό εύρημα της μέτρησης.
Το αίτημα για αλλαγή είναι πολύ μεγαλύτερο από την εκλογική επιρροή οποιουδήποτε κόμματος της αντιπολίτευσης. Στην πρόθεση ψήφου επί των εγκύρων, η Νέα Δημοκρατία καταγράφεται στο 23,4%, η ΕΛ.Α.Σ. στο 13,4% και το ΠΑΣΟΚ στο 11,4%.
Με άλλα λόγια, υπάρχει ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας που λέει «να αλλάξει η κυβέρνηση», χωρίς όμως να εμφανίζεται μέχρι στιγμής μια αντίστοιχα ισχυρή κομματική επιλογή που να συγκεντρώνει αυτή τη διάθεση.
Αυτό είναι και το πολιτικό αδιέξοδο που αποτυπώνει η ALCO: η απόσταση ανάμεσα στη δυσαρέσκεια και στην εναλλακτική πρόταση.
Η ΕΛ.Α.Σ. διατηρεί τη δεύτερη θέση με 13,4%, αλλά το ΠΑΣΟΚ περιορίζει τη διαφορά στις δύο μονάδες, καθώς ανεβαίνει στο 11,4%. Την ίδια ώρα, το ποσοστό των αναποφάσιστων παραμένει ιδιαίτερα υψηλό, στο 15,9%, δημιουργώντας μια μεγάλη δεξαμενή ψηφοφόρων που δεν έχουν ακόμη οριστικοποιήσει την επιλογή τους.
Η κυβέρνηση παίρνει χαμηλό βαθμό
Η εικόνα αυτή συμβαδίζει με την αξιολόγηση της κυβερνητικής απόδοσης.
Μόλις 19% δηλώνει πολύ ή αρκετά ικανοποιημένο από την κυβέρνηση. Το 24% δηλώνει «λίγο» ικανοποιημένο, ενώ το 55% απαντά «καθόλου».
Έτσι, συνολικά 79% δηλώνει λίγο ή καθόλου ικανοποιημένο από τις επιδόσεις της κυβέρνησης.
Το ενδιαφέρον είναι ότι δεν πρόκειται για μια απότομη μεταβολή ενός μήνα. Η εικόνα εμφανίζεται σχετικά παγιωμένη. Τον Σεπτέμβριο το «πολύ ή αρκετά» βρισκόταν στο 20%, το «λίγο» στο 21% και το «καθόλου» στο 58%. Οι μεταβολές είναι μικρές, αλλά το βασικό χαρακτηριστικό παραμένει: η θετική αξιολόγηση της κυβέρνησης βρίσκεται σε σαφώς χαμηλότερα επίπεδα από την αρνητική.
Δεν κυριαρχεί η οργή – κυριαρχεί η απογοήτευση
Και εδώ υπάρχει ένα εύρημα που αξίζει ιδιαίτερης προσοχής.
Όταν οι πολίτες ερωτώνται ποιο συναίσθημα αισθάνονται περισσότερο για την πολιτική ζωή της χώρας, πρώτη έρχεται η απογοήτευση με 42%.
Η οργή ακολουθεί με 27%.
Ακολουθούν η αδιαφορία και η ελπίδα με 8% η καθεμία, η σιγουριά με 7% και η ικανοποίηση μόλις με 4%.
Άρα το βασικό κοινωνικό συναίσθημα που καταγράφει η έρευνα δεν είναι η έκρηξη ούτε η οργή. Είναι η απογοήτευση.
Και αυτό έχει τη δική του πολιτική σημασία. Η κοινωνία εμφανίζεται να ζητά αλλαγή, αλλά ταυτόχρονα δεν δείχνει να κινείται μέσα σε ένα κλίμα γενικευμένης πολιτικής έκρηξης. Πρόκειται περισσότερο για μια συσσωρευμένη απογοήτευση από την καθημερινότητα και την πολιτική διαχείριση, παρά για ένα ενιαίο κύμα οργής που έχει ήδη μετατραπεί σε συγκεκριμένη κομματική επιλογή.
Η ακρίβεια χρεώνεται στη ΝΔ
Στο οικονομικό πεδίο βρίσκεται ένα ακόμη ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα.
Το 55% των πολιτών θεωρεί πολύ ή αρκετά πιθανό να περιορίσει την αγορά βασικών αγαθών για την οικογένειά του τον χειμώνα εξαιτίας της ακρίβειας. Συγκεκριμένα, 15% απαντά «πολύ» και 40% «αρκετά».
Το 29% θεωρεί ότι κάτι τέτοιο είναι λίγο πιθανό και μόλις 13% απαντά «καθόλου».
Όμως ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το ερώτημα ποιος ευθύνεται περισσότερο για την ακρίβεια.
Το 45% δείχνει την κυβέρνηση και την κυβερνητική πολιτική.
Η παγκόσμια ενεργειακή κρίση συγκεντρώνει 29%, η κερδοσκοπία ορισμένων επιχειρήσεων 15% και ο μικρός αριθμός ελέγχων στην αγορά 9%.
Άρα, στην αντίληψη των ερωτηθέντων, η ακρίβεια δεν αποτελεί απλώς ένα εισαγόμενο πρόβλημα που προκαλείται από τις διεθνείς συνθήκες. Η μεγαλύτερη κατηγορία απαντήσεων αποδίδει την ευθύνη στην κυβέρνηση και στις επιλογές της.
Και το οικονομικό άγχος έχει πολύ συγκεκριμένη διάσταση: 38% δηλώνει ότι δεν έχει στην άκρη ούτε 500 ευρώ για μια έκτακτη ανάγκη.
Κατακερματισμένη η κάλπη
Στην πρόθεση ψήφου επί των εγκύρων, η ΝΔ βρίσκεται στο 23,4%, έναντι 13,4% της ΕΛ.Α.Σ. και 11,4% του ΠΑΣΟΚ.
Ακολουθούν το ΚΚΕ με 7,1%, η Ελληνική Λύση με 5,8%, η Πλεύση Ελευθερίας με 3,7%, η Συμμαχία Ελλήνων με 3,2%, η Ελπίδα για τη Δημοκρατία με 3,1%, το ΜέΡΑ25 με 2,5%, η Φωνή Λογικής με 2,2%, ο ΣΥΡΙΖΑ με 1,8%, η Νίκη με 1,7% και οι Δημοκράτες με 0,7%. Το «άλλο» βρίσκεται στο 4,1%.
Η εικόνα επομένως είναι πολυδιασπασμένη, με αρκετούς πολιτικούς σχηματισμούς να διεκδικούν χώρο και με ένα σημαντικό ποσοστό πολιτών να μην έχει ακόμη αποφασίσει.
Το παράδοξο της ALCO
Η δημοσκόπηση αφήνει πίσω της ένα ερώτημα που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.
Το 68% λέει «αλλαγή κυβέρνησης». Όμως κανένα κόμμα δεν συγκεντρώνει ούτε κατά διάνοια ένα αντίστοιχο ποσοστό.
Η κοινωνική απαίτηση για αλλαγή είναι επομένως σήμερα μεγαλύτερη από την κομματική προσφορά της αντιπολίτευσης.
Η ΝΔ παραμένει πρώτη στην πρόθεση ψήφου, αλλά η αξιολόγηση της κυβέρνησης είναι χαμηλή και η πλειοψηφία δεν επιθυμεί τρίτη ευκαιρία για τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Από την άλλη πλευρά, η ΕΛ.Α.Σ. και το ΠΑΣΟΚ διεκδικούν τη δεύτερη θέση, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να μετατρέπουν το 68% της επιθυμίας για αλλαγή σε αντίστοιχη κομματική δυναμική.
Και κάπου εκεί βρίσκεται το πραγματικό πολιτικό αίνιγμα της εποχής:
Οι πολίτες φαίνεται να έχουν απαντήσει στο «τι δεν θέλουν», αλλά όχι ακόμη στο «τι θέλουν στη θέση του».
Η ALCO καταγράφει έτσι ένα σκηνικό έντονης δυσαρέσκειας, οικονομικής πίεσης και απογοήτευσης, αλλά ταυτόχρονα και μιας αντιπολίτευσης που δεν έχει ακόμη καταφέρει να μετατρέψει την απαίτηση για πολιτική αλλαγή σε καθαρή, πλειοψηφική εναλλακτική πρόταση.
Και αυτό, ενδεχομένως, είναι το σημαντικότερο εύρημα της μέτρησης: το αίτημα για αλλαγή υπάρχει. Το πρόσωπο και η πολιτική δύναμη που θα το εκφράσει παραμένουν ανοιχτό ερώτημα.
