Ο χειμώνας που θα κρίνει την κυβέρνηση
Η ακρίβεια τσακίζει την κυβέρνηση
Ακρίβεια, ρεύμα, ενοίκια και εισόδημα βάζουν φωτιά στην καθημερινότητα – Η κοινωνία ζητά αλλαγή, αλλά δεν έχει βρει ακόμη την εναλλακτική – Τα καμπανάκια των δημοσκοπήσεων και του ΟΟΣΑ.
Δεν θα κριθεί η πολιτική μάχη μόνο στη Βουλή, ούτε στα τηλεοπτικά παράθυρα και στις κομματικές αντιπαραθέσεις. Θα κριθεί στο σούπερ μάρκετ, στον λογαριασμό του ρεύματος, στο πρατήριο καυσίμων και στο ενοίκιο.
σχετικά άρθρα
Ο χειμώνας που έρχεται εξελίσσεται σε ένα μεγάλο τεστ για την κυβέρνηση, αλλά και συνολικά για το πολιτικό σύστημα. Γιατί αυτή τη φορά το ερώτημα δεν είναι μόνο τι θα ανακοινωθεί και πόσα χρήματα θα δοθούν. Το κρίσιμο είναι τι θα μείνει τελικά στην τσέπη του πολίτη.
Η ακρίβεια, το κόστος της ενέργειας, η στεγαστική πίεση και η σχέση μισθών και καθημερινών εξόδων δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα. Και όσο μεγαλώνει η απόσταση ανάμεσα στις κυβερνητικές εξαγγελίες και στην πραγματικότητα που βιώνει μια οικογένεια, τόσο δυσκολότερο γίνεται να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη.
Η κοινωνία ψάχνει αλλαγή
Το πολιτικό καμπανάκι είναι ήδη ηχηρό.
Στη δημοσκόπηση της ALCO που δημοσιεύθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου, το 67% των πολιτών δηλώνει ότι επιθυμεί αλλαγή διακυβέρνησης. Την ίδια στιγμή, καταγράφεται υψηλή δυσαρέσκεια για την κυβερνητική επίδοση.
Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια: η επιθυμία για αλλαγή δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει διαμορφωθεί και μια ισχυρή, συγκεκριμένη εναλλακτική πολιτική επιλογή.
Και αυτό είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της σημερινής συγκυρίας.
Η κοινωνική δυσαρέσκεια μεγαλώνει, αλλά η πολιτική εναλλακτική δεν έχει ακόμη αποκτήσει αντίστοιχο βάρος.
Η εικόνα συμπληρώνεται από την Opinion Poll για το Action 24, που πραγματοποιήθηκε πανελλαδικά τον Σεπτέμβριο σε δείγμα 1.008 πολιτών. Η ακρίβεια και η οικονομική πίεση εξακολουθούν να βρίσκονται στον πυρήνα των ανησυχιών των πολιτών.
Με απλά λόγια: η οικονομία της καθημερινότητας παραμένει το μεγάλο πολιτικό πεδίο μάχης.
Ο πολίτης μετράει ευρώ προς ευρώ
Για την κυβέρνηση, λοιπόν, ο επόμενος χειμώνας δεν είναι μια ακόμη πολιτική περίοδος.
Είναι τεστ αντοχής.
Οι πολίτες θα μετρήσουν τις κυβερνητικές παρεμβάσεις με τον δικό τους τρόπο. Όχι με βάση τα δισεκατομμύρια που θα ανακοινωθούν, αλλά με βάση το τι θα συμβεί στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Θα είναι χαμηλότερος ο λογαριασμός του ρεύματος;
Θα μπορούν τα νοικοκυριά να γεμίσουν το ντεπόζιτο χωρίς να «κόψουν» από αλλού;
Θα μειωθεί η πίεση από τα ενοίκια;
Θα αυξηθεί πραγματικά το διαθέσιμο εισόδημα;
Θα μπορεί μια οικογένεια να καλύψει τις βασικές της ανάγκες χωρίς κάθε μήνα να κάνει νέους υπολογισμούς;
Εκεί θα μετρηθεί η αποτελεσματικότητα της πολιτικής.
Γιατί η πολιτική επικοινωνία μπορεί να δημιουργήσει προσδοκίες. Η καθημερινότητα όμως είναι αυτή που τελικά δίνει τον λογαριασμό.
Το καμπανάκι του ΟΟΣΑ
Και εδώ βρίσκεται ίσως η πιο ανησυχητική διάσταση.
Η κρίση εμπιστοσύνης δεν αφορά μόνο τη σημερινή κυβέρνηση. Αφορά ευρύτερα τη σχέση των πολιτών με τους θεσμούς και το πολιτικό σύστημα.
Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ είναι αποκαλυπτικά.
Σύμφωνα με την έρευνα για την εμπιστοσύνη στους δημόσιους θεσμούς, η υψηλή ή μέτρια υψηλή εμπιστοσύνη στην εθνική κυβέρνηση στην Ελλάδα υποχώρησε από 32% το 2023 σε μόλις 24% το 2025, όταν ο μέσος όρος στις χώρες του ΟΟΣΑ βρίσκεται στο 40%.
Ακόμη χαμηλότερα βρίσκεται η εμπιστοσύνη στα πολιτικά κόμματα, στο 15%.
Το μήνυμα είναι σαφές: ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας δεν αμφισβητεί μόνο συγκεκριμένες πολιτικές. Αμφισβητεί την ικανότητα του πολιτικού συστήματος να δίνει πειστικές απαντήσεις.
«Μας ακούν;»
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το εύρημα σχετικά με τη συμμετοχή των πολιτών στις αποφάσεις.
Μόλις 21% θεωρεί ότι άνθρωποι σαν τους ίδιους έχουν λόγο σε όσα αποφασίζει η κυβέρνηση.
Παράλληλα, το ποσοστό όσων θεωρούν ότι η κυβέρνηση χρησιμοποιεί στοιχεία και τεκμήρια στη λήψη αποφάσεων υποχώρησε από 37% το 2023 σε 30% το 2025.
Αυτό δείχνει ότι το πρόβλημα της εμπιστοσύνης έχει και μια δεύτερη διάσταση.
Δεν είναι μόνο «πόσα μου δίνεις».
Είναι και «με ακούς;», «με υπολογίζεις;», «γιατί παίρνεις αυτή την απόφαση;» και «βλέπεις τι συμβαίνει στην πραγματική ζωή;»
Το μεγάλο τεστ αρχίζει τώρα
Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν η κυβέρνηση μπορεί να μετατρέψει τις εξαγγελίες σε απτό αποτέλεσμα.
Και εδώ δεν θα υπάρχουν πολλά περιθώρια για πολιτικό μάρκετινγκ.
Γιατί ο πολίτης θα κάνει τον δικό του λογαριασμό.
Από τη μία πλευρά θα βρίσκονται τα μέτρα, οι παροχές, οι φορολογικές ελαφρύνσεις και οι κυβερνητικές δεσμεύσεις.
Από την άλλη θα βρίσκονται το σούπερ μάρκετ, το πετρέλαιο, η βενζίνη, το ηλεκτρικό ρεύμα, το ενοίκιο και οι καθημερινές υποχρεώσεις.
Και ανάμεσα στα δύο θα βρίσκεται η πραγματική πολιτική αξιοπιστία.
Την ίδια ώρα, το τεστ δεν αφορά μόνο την κυβέρνηση. Αφορά και την αντιπολίτευση.
Η κοινωνική δυσαρέσκεια από μόνη της δεν αποτελεί πολιτική πρόταση. Για να μετατραπεί σε πολιτική αλλαγή, χρειάζεται συγκεκριμένη εναλλακτική πρόταση, πειστικό σχέδιο και απαντήσεις για την επόμενη ημέρα.
Η εμπιστοσύνη δεν αγοράζεται με εξαγγελίες
Το πολιτικό σύστημα βρίσκεται έτσι μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι.
Η κυβέρνηση θα πρέπει να αποδείξει ότι οι παρεμβάσεις της μπορούν να αλλάξουν την καθημερινότητα.
Η αντιπολίτευση θα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να προσφέρει μια διαφορετική και εφαρμόσιμη πρόταση.
Και οι πολίτες θα συνεχίσουν να κρίνουν με τον πιο απλό τρόπο:
Από το τι μπορούν να πληρώσουν και από το τι μπορούν να κρατήσουν στην τσέπη τους.
Γιατί η εμπιστοσύνη δεν επιστρέφει με συνθήματα.
Δεν επιστρέφει με διαφημιστικές καμπάνιες.
Δεν επιστρέφει με μεγάλες εξαγγελίες.
Επιστρέφει όταν ο πολίτης βλέπει αποτέλεσμα.
Και ο χειμώνας που έρχεται μπορεί να αποδειχθεί το πιο δύσκολο τεστ μέχρι σήμερα για αυτή ακριβώς τη σχέση: την απόσταση ανάμεσα σε αυτά που λέει η πολιτική και σε αυτά που ζει η κοινωνία.
