Η ΕΛ.Α.Σ. ζητά απαντήσεις για χρηματοδότηση και προγράμματα
Ο Τομέας Παιδείας της ΕΛ.Α.Σ. ζητά σταθερή στήριξη της έρευνας ως προϋπόθεση για το brain gain. Θέτει ερωτήματα για τη χρηματοδότηση του ΕΛΙΔΕΚ, την απένταξη του Trust Your Stars και τις καθυστερήσεις στο Ερευνώ – Καινοτομώ.
Ο Τομέας Παιδείας της ΕΛ.Α.Σ. ζητά σταθερή στήριξη της έρευνας στην Ελλάδα. Θεωρεί ότι αποτελεί προϋπόθεση για την επιστροφή επιστημόνων. Σχολιάζει τις δηλώσεις Μητσοτάκη στο Σαν Φρανσίσκο για το brain gain. Θέτει ερωτήματα για το ΕΛΙΔΕΚ, το «Trust Your Stars», το «Ερευνώ – Καινοτομώ» και τις Εθνικές Ερευνητικές Υποδομές. Ζητά δημόσιες απαντήσεις από την κυβέρνηση.
Η θέση της ΕΛ.Α.Σ. για το brain gain
Η ανακοίνωση της ΕΛ.Α.Σ. δόθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2026. Σχολιάζει τις πρόσφατες δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Οι δηλώσεις έγιναν στο Σαν Φρανσίσκο. Αφορούσαν την προσέλκυση εξειδικευμένων εργαζομένων. Η ΕΛ.Α.Σ. επισημαίνει ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο θέσεις εργασίας σε επιχειρήσεις. Κρίσιμο είναι τι προοπτικές προσφέρει η Ελλάδα στους επιστήμονες. Αυτοί θέλουν να επιστρέψουν. Θέλουν να εργαστούν στα πανεπιστήμια και στα εθνικά ερευνητικά κέντρα. Σύμφωνα με την παράταξη, εκδηλώσεις και προβολή ευκαιριών δεν υποκαθιστούν τη σταθερή χρηματοδότηση. Δεν υποκαθιστούν τις σύγχρονες υποδομές. Δεν υποκαθιστούν τις θέσεις εργασίας με προοπτική.
Τα ερωτήματα για το ΕΛΙΔΕΚ
Η ΕΛ.Α.Σ. αναφέρεται στο Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ). Το ίδρυμα δημιούργησε δυνατότητες χρηματοδότησης. Αφορούν νέους επιστήμονες. Μεταδιδακτορικούς ερευνητές. Ερευνητικές ομάδες. Η παράταξη ζητά τον πολυετή προϋπολογισμό του Ιδρύματος. Ζητά να μάθει πότε θα προκηρυχθούν νέοι κύκλοι χρηματοδότησης. Υποστηρίζει ότι η δημοσίευση αποτελεσμάτων παλαιότερων προκηρύξεων δεν αρκεί. Χρειάζεται συνεχής και προβλέψιμη στήριξη της έρευνας.
Το πρόγραμμα «Trust Your Stars»
Στο επίκεντρο βρίσκεται και το πρόγραμμα «Trust Your Stars». Σύμφωνα με την ΕΛ.Α.Σ., απεντάχθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης. Είχαν ήδη υποβληθεί 1.241 αιτήσεις. Η εξέλιξη επηρέασε τον προγραμματισμό ερευνητικών ομάδων. Είχαν επενδύσει χρόνο και εργασία στην προετοιμασία των προτάσεών τους. Η παράταξη ζητά να διευκρινιστούν οι λόγοι της απένταξης. Ζητά τις ευθύνες των αρμόδιων φορέων. Ρωτά αν θα υπάρξει εναλλακτική χρηματοδότηση. Και με ποιον τρόπο.
Το πρόγραμμα «Ερευνώ – Καινοτομώ»
Η ΕΛ.Α.Σ. αναφέρεται και στο πρόγραμμα «Ερευνώ – Καινοτομώ». Εστιάζει στη χρονική απόσταση μεταξύ έναρξης και δημοσίευσης αποτελεσμάτων. Στην Παρέμβαση ΙΙ εγκρίθηκαν 199 από τις 1.938 αιτήσεις. Άλλες 442 προτάσεις αξιολογήθηκαν θετικά. Ωστόσο, δεν χρηματοδοτήθηκαν. Ο λόγος ήταν η εξάντληση του διαθέσιμου προϋπολογισμού. Η παράταξη ζητά σαφείς απαντήσεις. Αφορούν την επάρκεια των πόρων. Τους χρόνους ολοκλήρωσης. Τη διαφάνεια της αξιολόγησης.
Οι Εθνικές Ερευνητικές Υποδομές
Η ανακοίνωση αναφέρεται στις Εθνικές Ερευνητικές Υποδομές. Ο προγραμματισμένος προϋπολογισμός φτάνει τα 120 εκατ. ευρώ. Η διαδικασία ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2023. Η πρόσκληση του δεύτερου σταδίου δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 2025. Τα προσωρινά αποτελέσματα ανακοινώθηκαν τον Μάιο του 2026. Η ΕΛ.Α.Σ. ζητά το χρονοδιάγραμμα για τις οριστικές αποφάσεις. Ζητά πληροφορίες για τη χρηματοδότηση. Ζητά την έναρξη υλοποίησης των έργων.
Το μήνυμα προς την κυβέρνηση
Η ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει ότι η συζήτηση για την επιστροφή επιστημόνων δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τις συνθήκες εργασίας. Ούτε από τις δυνατότητες επιστημονικής εξέλιξης. Ζητά από την κυβέρνηση συγκεκριμένες και δημόσιες απαντήσεις. Αυτές αφορούν τη χρηματοδότηση του ΕΛΙΔΕΚ. Την πορεία του «Trust Your Stars». Την εξέλιξη του «Ερευνώ – Καινοτομώ». Την ολοκλήρωση της διαδικασίας για τις Εθνικές Ερευνητικές Υποδομές. Τονίζει ότι η σταθερή χρηματοδότηση, οι σύγχρονες υποδομές και οι θέσεις εργασίας με προοπτική αποτελούν βασικές προϋποθέσεις. Έτσι, το brain gain μπορεί να μετατραπεί από πολιτική εξαγγελία σε πραγματική δυνατότητα. Σε δυνατότητα επιστροφής και παραμονής των επιστημόνων στην Ελλάδα.
Το ευρύτερο πλαίσιο
Η συζήτηση για το brain gain απασχολεί την ελληνική πολιτική σκηνή. Η χώρα έχει χάσει πολλούς επιστήμονες τα χρόνια της κρίσης. Η επιστροφή τους αποτελεί στόχο. Ωστόσο, οι συνθήκες εργασίας παραμένουν δύσκολες. Οι μισθοί είναι χαμηλοί σε σχέση με το εξωτερικό. Οι ερευνητικές υποδομές χρειάζονται βελτίωση. Η χρηματοδότηση παραμένει αβέβαιη. Τα προγράμματα καθυστερούν. Οι ερευνητές ζητούν σταθερότητα. Ζητούν προβλεψιμότητα. Η ΕΛ.Α.Σ. θέτει τα ζητήματα αυτά δημόσια. Η κυβέρνηση καλείται να απαντήσει.
Οι επόμενες κινήσεις
Η ΕΛ.Α.Σ. θα συνεχίσει να πιέζει για απαντήσεις. Οι ερευνητικοί φορείς παρακολουθούν τις εξελίξεις. Τα πανεπιστήμια ζητούν στήριξη. Τα ερευνητικά κέντρα αναμένουν χρηματοδότηση. Η κυβέρνηση θα κληθεί να τοποθετηθεί. Οι εξελίξεις στην έρευνα παραμένουν κρίσιμες για το μέλλον της χώρας.

