Κόμμα Μαντέλα: Ιστορική ήττα! Πώς αλλάζει η Ν. Αφρική;
Η Νότια Αφρική βιώνει έναν πολιτικό «σεισμό»! Το Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο (ANC), το ιστορικό κόμμα του Νέλσον Μαντέλα, υπέστη ιστορική ήττα στις δημοτικές εκλογές της 5ης Νοεμβρίου, χάνοντας δραματικά την άλλοτε αδιαμφισβήτητη κυριαρχία του.
σχετικά άρθρα
Το αποτέλεσμα είναι ένα βαθύ ρήγμα στην πολιτική ζωή της χώρας, αναγκάζοντας το ANC να αντιμετωπίσει τη σκληρή πραγματικότητα: η κληρονομιά του απαρτχάιντ δεν αρκεί πλέον για να εξασφαλίσει την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων. Πλέον, ανοίγει ένας εξαιρετικά δύσκολος κύκλος διαπραγματεύσεων για τον έλεγχο των μεγαλύτερων αστικών κέντρων.
Με την καταμέτρηση των ψήφων να έχει ολοκληρωθεί, το ANC συγκέντρωσε μόλις το 30,76% των ψήφων. Αυτό σημαίνει μια πτώση σχεδόν 15 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με τις δημοτικές εκλογές του 2021. Στη δεύτερη θέση βρέθηκε η Δημοκρατική Συμμαχία (DA) με 24,64%, ενώ τρίτη δύναμη αναδείχθηκε το κόμμα uMkhonto weSizwe (MK) του πρώην προέδρου Τζέικομπ Ζούμα, με 9,76%.
Αυτή η εκλογική υποχώρηση έρχεται μόλις δύο χρόνια μετά την απώλεια της αυτοδυναμίας του στις εθνικές εκλογές του 2024 – ένα πρωτοφανές γεγονός από την εγκαθίδρυση της δημοκρατίας το 1994. Τώρα, η κρίση εμπιστοσύνης χτυπά και την τοπική αυτοδιοίκηση, όπου το κόμμα χάνει σημαντικά προπύργια.
Ο γενικός γραμματέας του ANC, Φικίλε Μμπαλούλα, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «καταστροφικό» και αναγνώρισε την ανάγκη αντιμετώπισης των εσωτερικών αδυναμιών. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι το κόμμα δεν πρόκειται να «παρακαλέσει» για συμμετοχή σε δημοτικές διοικήσεις.
Η δυσαρέσκεια των πολιτών πηγάζει κυρίως από την καθημερινότητα. Η ανεργία στους νέους 15 έως 34 ετών φτάνει το εξωφρενικό 47,4%. Παράλληλα, η εγκληματικότητα παραμένει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, με 23.096 ανθρωποκτονίες μόνο κατά το οικονομικό έτος Απριλίου 2025 – Μαρτίου 2026. Διακοπές ρεύματος, προβλήματα ύδρευσης, κακή κατάσταση των δρόμων και η ενδημική διαφθορά έχουν πλήξει ανεπανόρθωτα την εμπιστοσύνη στις τοπικές αρχές.
Στο Γιοχάνεσμπουργκ, το κορυφαίο οικονομικό κέντρο της χώρας, η Δημοκρατική Συμμαχία επικράτησε με 35%, έναντι μόλις 20% του ANC. Η υποψήφια Έλεν Ζίλε έχει ήδη δεσμευτεί για αποκατάσταση του οδικού δικτύου και αντιμετώπιση των διαρροών νερού. Στο Κέιπ Τάουν, η Δημοκρατική Συμμαχία διατήρησε την απόλυτη πλειοψηφία της, εξασφαλίζοντας 133 από τις 235 έδρες του δημοτικού συμβουλίου.
Το ρολόι δείχνει αντίστροφα: οι πολιτικές δυνάμεις έχουν 14 ημέρες για να σχηματίσουν συμμαχίες, καθώς στις περισσότερες μεγάλες πόλεις κανένα κόμμα δεν συγκέντρωσε άνω του 50%. Μικρότερα κόμματα, όπως το ActionSA του πρώην δημάρχου Γιοχάνεσμπουργκ Χέρμαν Μασάμπα, αναμένεται να παίξουν ρυθμιστικό ρόλο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η εντυπωσιακή ενίσχυση του κόμματος MK του Τζέικομπ Ζούμα. Ο 84χρονος πρώην πρόεδρος, παρά τα σκάνδαλα διαφθοράς του 2018, παραμένει επιδραστικός. Το κόμμα του συγκέντρωσε περίπου 34% στην επαρχία ΚουαΖούλου-Νατάλ και 38,4% στην ευρύτερη περιοχή του Ντέρμπαν. Η ρητορική του για κρατική παρέμβαση, αναδιανομή γης και αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική βρίσκει απήχηση σε περιοχές με βαθιές κοινωνικές ανισότητες.
Η Νότια Αφρική αλλάζει. Η ιστορική κληρονομιά του Μαντέλα δεν είναι πλέον αρκετή. Οι πολίτες αξιολογούν τα κόμματα με βάση την αποτελεσματικότητα στη διακυβέρνηση και την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών. Για τον πρόεδρο Σίριλ Ραμαφόσα, αυτή η ήττα είναι μια ηχηρή προειδοποίηση. Η χώρα εισέρχεται σε μια εποχή συνεργασιών και κατακερματισμένου πολιτικού σκηνικού, όπου το μέλλον θα κριθεί από την ικανότητα να δοθούν λύσεις στα πιεστικά προβλήματα της καθημερινότητας. Πώς θα επηρεάσει αυτή η αστάθεια την ήπειρο και τον κόσμο; Το μέλλον της Νότιας Αφρικής είναι πιο αβέβαιο από ποτέ.
