Ξυπνήστε! Η ακροδεξιά δεν είναι μονόδρομος. Τι γίνεται Ελλάδα;
Ο πολιτικός χάρτης αλλάζει δραματικά στην Ευρώπη και η ακροδεξιά βρίσκει πρόσφορο έδαφος, αλλά μην βιαστείτε να την αποδεχτείτε ως μονόδρομο. Το 2027 έρχονται κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις σε Ελλάδα, Γαλλία και Ισπανία, ενώ οι ενδιάμεσες στις ΗΠΑ έχουν ήδη δείξει το κλίμα. Σε λίγους μήνες, όλα μπορεί να είναι αλλιώς.
σχετικά άρθρα
Η Γερμανία μας έδωσε μια πρώτη γεύση: η παραδοσιακή Δεξιά μετατοπίζεται προς τα ακροδεξιά, και η AfD μετατρέπεται σε έναν μαζικό πόλο. Αυτή η τάση, δυστυχώς, δεν φαίνεται να αποτελεί γερμανική ιδιομορφία. Η ευρωπαϊκή Δεξιά διαχειρίστηκε τους πολέμους στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή με βαρύτατες ενεργειακές, οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες, συλλέγοντας τη λαϊκή δυσαρέσκεια η Ακροδεξιά.
Ωστόσο, υπάρχουν και φωτεινά παραδείγματα. Η Ισπανία του Σάντσεθ, που τολμά ανοιχτές συγκρούσεις στην ΕΕ και απέναντι στον Τραμπ. Το Βερολίνο, όπου η Die Linke νίκησε. Η Σουηδία, με το κεντροαριστερό μπλοκ να κερδίζει τις εκλογές, οδηγώντας την Ακροδεξιά σε υποχώρηση. Στις ΗΠΑ, ο Μαμντάνι δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο, καθώς η αριστερή πτέρυγα των Δημοκρατικών αποκτά αξιοσημείωτη δυναμική. Ακόμη και στη Βρετανία, διαφαίνεται μετατόπιση προς τα αριστερά της κυβέρνησης Μπέρναμ.
Όλα αυτά δείχνουν ότι η ακροδεξιά στροφή δεν είναι αναπόφευκτη. Μια προοδευτική πολιτική με σαφή θέση μπορεί να διεκδικήσει ξανά κοινωνικές πλειοψηφίες, κλονίζοντας την παλιά βεβαιότητα πως οι εκλογές κερδίζονται μόνο στο Κέντρο. Για περισσότερα σχετικά με τις πολιτικές εξελίξεις, επισκεφθείτε την κατηγορία Πολιτική.
Και η Ελλάδα; Η κυβέρνηση Μητσοτάκη κρύβει όλο και πιο δύσκολα τις επιλογές της πίσω από μια υποτιθέμενη «σταθερότητα»: την ντροπιαστική ψήφο εμπιστοσύνης στον Νετανιάχου, την στρατηγική εξάρτηση από το ακριβό αμερικανικό LNG, τον συνεχή εμπαιγμό για την ακρίβεια, την προκλητική κερδοφορία των μεγάλων εισηγμένων απέναντι στην συμπιεσμένη αγοραστική δύναμη των εργαζομένων, το κράτος των ημετέρων. Η κοινωνική δυσαρέσκεια είναι παρούσα παντού, αλλά η κατεύθυνσή της δεν είναι δεδομένη.
Η εμφάνιση της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα αναδιαμόρφωσε τους συσχετισμούς στον αριστερό, προοδευτικό χώρο. Το μεγάλο ζητούμενο, όμως, για μια συνολική αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών παραμένει.
Η κυβέρνηση της Δεξιάς πρέπει να φύγει στις επόμενες εκλογές, όχι στις μεθεπόμενες. Δεν αρκεί η φθορά ή σημειακές διαφοροποιήσεις από το σημερινό μοντέλο. Χρειαζόμαστε ένα πειστικό, ευθέως αντιπαραθετικό σχέδιο: από το κόστος διαβίωσης και την εργασία, μέχρι τα δημόσια αγαθά και το κράτος δικαίου. Χρειαζόμαστε επίσης μια ενεργητική, πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, μακριά από τον κυνισμό και τον προκλητικό αμοραλισμό.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες δεν είναι απλή εκλογική αριθμητική. Αποτελούν αναγκαίο όρο για να επιτύχουμε αυτά που πρέπει. Η φορολόγηση του μεγάλου πλούτου, η σύγκρουση με τα καρτέλ, η πραγματική ενίσχυση της εργασίας – όλα αυτά θα συναντήσουν αντιστάσεις. Αυτές οι αλλαγές απαιτούν κοινωνική δύναμη: εργαζόμενους που δεν τα βγάζουν πέρα, νέους που αδυνατούν να πληρώσουν το νοίκι, μικρές επιχειρήσεις που συνθλίβονται από το κόστος ενέργειας και τις ολιγοπωλιακές αγορές, αγρότες που νιώθουν εγκαταλελειμμένοι. Για οικονομικές αναλύσεις και επιχειρηματικά νέα, δείτε την κατηγορία Οικονομία.
Χρειαζόμαστε όμως και πολιτική ισχύ. Μια συσπείρωση ευρύτερων δυνάμεων που πιστεύουν πραγματικά στην ανάγκη προοδευτικής αλλαγής. Πολιτικές δυνάμες που έχουν έγνοια να εκφράσουν τους «εκτός των τειχών» που διαρκώς αυξάνονται. Αυτούς που δεν καρπώνονται τα οφέλη της ανάπτυξης, βλέπουν το βιοτικό τους επίπεδο να πέφτει και νιώθουν ότι δεν εκπροσωπούνται. Αυτή είναι η ουσία της συστράτευσης: όχι απλά να χωρέσουν περισσότεροι κάτω από μια εκλογική ομπρέλα, αλλά να είναι πολλοί στην κοινωνία και στο πολιτικό σύστημα αυτοί που θα υπερασπιστούν τις αναγκαίες τομές.
Ο Αλέξης Χαρίτσης είναι ανεξάρτητος βουλευτής Μεσσηνίας και πρώην υπουργός.
