Το διάστημα μιλάει! Πρώτο ραδιοσήμα από εξωπλανήτη
σχετικά άρθρα
Το Διάστημα “μιλάει” για πρώτη φορά! Ραδιοσήμα από εξωπλανήτη – Τι κρύβεται πίσω από την «φωνή»;
Για πρώτη φορά στην ιστορία της Αστρονομίας, οι επιστήμονες κατάφεραν να ανιχνεύσουν ένα ραδιοσήμα που εκπέμπεται απευθείας από έναν εξωπλανήτη, εκτός του δικού μας ηλιακού συστήματος. Ξεχάστε όμως τους εξωγήινους! Παρόλο που η ανακάλυψη εξάπτει τη φαντασία, οι ερευνητές ξεκαθαρίζουν: πρόκειται για την «ηχώ» ενός κολοσσιαίου μαγνητικού πεδίου, 200 φορές ισχυρότερου από αυτό του Δία.
Η ιστορική αυτή στιγμή καταγράφηκε από το αστεροσκοπείο MeerKAT στη Νότια Αφρική. Οι κεραίες του εντόπισαν επαναλαμβανόμενες εκπομπές ραδιοκυμάτων από τον γίγαντα αερίων Beta Pictoris b, ο οποίος βρίσκεται 63 έτη φωτός μακριά από τη Γη. Το φαινόμενο δεν είναι άλλο από τις μαγνητικές καταιγίδες του πλανήτη, που ανοίγουν ένα εντελώς νέο κεφάλαιο στην κατανόηση των κόσμων πέρα από το δικό μας σύστημα.
Ο «ραδιοφωνικός σταθμός» του Beta Pictoris b
Ο πλανήτης-πηγή αυτών των εκπομπών είναι ο Beta Pictoris b, ένας γίγαντας αερίων με μάζα περίπου 12 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Δία. «Γνωρίζω ότι τα ραδιοσήματα είναι συνδεδεμένα στη συνείδηση του κόσμου με την αναζήτηση εξωγήινης νοημοσύνης, αλλά εδώ πρόκειται για κάτι εντελώς διαφορετικό», εξηγεί ο Έντο Μπέργκερ, καθηγητής Αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και συν-συγγραφέας της μελέτης.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η εκπομπή των ραδιοκυμάτων προέρχεται από διαδικασίες παρόμοιες με το Βόρειο Σέλας της Γης. Όταν φορτισμένα σωματίδια παγιδεύονται σε ένα ισχυρό μαγνητικό πεδίο, απελευθερώνουν φωτεινή ακτινοβολία και ραδιοκύματα. Για να παραχθούν όμως ραδιοκύματα στις συγκεκριμένες συχνότητες που καταγράφηκαν, απαιτείται ένα μαγνητικό πεδίο πρωτοφανούς ισχύος. «Το μαγνητικό πεδίο σε αυτόν τον πλανήτη είναι τουλάχιστον 200 φορές ισχυρότερο από του Δία», τονίζει ο Μπέργκερ.
Τα μαγνητικά πεδία είναι κρίσιμα για την επιβίωση των πλανητών, καθώς λειτουργούν ως «ασπίδα» που προστατεύει τις ατμόσφαιρές τους από τους ηλιακούς ανέμους.
Η έκπληξη των ερευνητών
Η ανακάλυψη εξέπληξε την ερευνητική ομάδα. «Ο διδακτορικός μου φοιτητής, Κέβιν Ορτίθ Σεμπάγιος, ανέλυε τα δεδομένα και μπήκε στο γραφείο μου λέγοντας: “Δεν νομίζω ότι θα το πιστέψεις”», περιγράφει ο Μπέργκερ. «Ήταν εντελώς αναπάντεχο. Κάναμε την έρευνα σαν μια αναγνωριστική δοκιμή, γνωρίζοντας ότι θα εντοπίζαμε πηγές μόνο αν το μαγνητικό πεδίο ήταν εξαιρετικά ισχυρό».
Μέχρι σήμερα, οι αστρονόμοι υπέθεταν ότι τα μαγνητικά πεδία των εξωπλανητών θα έμοιαζαν με αυτά του Δία, με εκπομπές σε πολύ χαμηλότερες συχνότητες. Αυτή η παρατήρηση ανατρέπει τα δεδομένα. Το σύστημα του Beta Pictoris είναι πολύ νεαρό, μόλις 23 εκατομμυρίων ετών, σε αντίθεση με τα 4,5 δισεκατομμύρια του δικού μας. Ο Beta Pictoris b ανακαλύφθηκε το 2008.
Αν η ανακάλυψη επιβεβαιωθεί οριστικά, θα προσφέρει στους επιστήμονες ένα εντελώς νέο «εργαλείο» για τη μελέτη των εξωπλανητών, της ατμόσφαιράς τους και των συνθηκών που επικρατούν σε μακρινούς κόσμους του γαλαξία μας. Μια «φωνή» από το διάστημα, όχι για να μας μιλήσει, αλλά για να μας διδάξει.
