Αθήνα: Ετοιμόρροπες «βόμβες»! Πόσα κτίρια ρημάζουν;
σχετικά άρθρα
Η Αθήνα «κρέμεται» από μια κλωστή, και δεν το λέμε μεταφορικά! Μόλις πριν από δύο ημέρες, στις 29 Οκτωβρίου, η σκεπή ενός εγκαταλελειμμένου σπιτιού στην Ακαδημία Πλάτωνος κατέρρευσε. Από θαύμα, κανείς δεν τραυματίστηκε. Οι κάτοικοι της περιοχής μιλούν για «ξεχασμένα» κτίρια που στέκουν ετοιμόρροπα για τέσσερις δεκαετίες, με κομμάτια να πέφτουν κάθε φορά που βρέχει. Μια σιωπηρή απειλή πάνω από τα κεφάλια μας.
Περπατήστε στο κέντρο της πόλης και θα τρομάξετε: Από το Σύνταγμα, το Μοναστηράκι και τον Ψυρρή, μέχρι την πλατεία Κουμουνδούρου, την Ομόνοια, το Μεταξουργείο και τα Εξάρχεια, η Αθήνα θυμίζει ένα φάντασμα του εαυτού της. Μισογκρεμισμένοι τοίχοι, επικίνδυνες ρωγμές, στέγες έτοιμες να καταρρεύσουν, σπασμένα τζάμια και κατεστραμμένα παντζούρια συνθέτουν την εικόνα της απόλυτης αστικής εγκατάλειψης.
Ο Δήμος Αθηναίων δέχεται 15-20 αιτήματα ελέγχου καθημερινά για επικίνδυνα κτίρια που χρήζουν άμεσης κατεδάφισης. Κάντε τους υπολογισμούς: μιλάμε για 1.000 αιτήματα ετησίως! Αυτό δημιουργεί έναν απίστευτο όγκο εκκρεμών υποθέσεων, όπως αποκαλύπτει ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών, Παναγιώτης Χαρλαύτης.
Το πρόβλημα; Ακόμα κι όταν οι ιδιοκτήτες ανταποκρίνονται και παίρνουν προσωρινά μέτρα, η συνέχεια είναι μηδενική. Ο Δήμος, μετά από καταγγελία, ελέγχει, συντάσσει εκθέσεις και τις κοινοποιεί στον εισαγγελέα. Το αποτέλεσμα; Τις περισσότερες φορές καμία ανταπόκριση. Η αδιαφορία, η οικονομική αδυναμία για αξιοποίηση ή συντήρηση, και η συνιδιοκτησία, μετατρέπουν αυτά τα κτίσματα σε ωρολογιακές βόμβες.
Υπάρχουν 70 κτίρια στην Αθήνα που είναι επικινδύνως ετοιμόρροπα και χρειάζονται άμεση κατεδάφιση! Ο κ. Χαρλαύτης αναφέρει πως «σύντομα θα προχωρήσουμε στην κατεδάφιση 12 κτιρίων». Τα χέρια των Δήμων είναι δεμένα, δεν μπορούν να προχωρήσουν σε αποκατάσταση. Μία νομοθετική ρύθμιση που θα επέτρεπε στον εκάστοτε δήμο να παρεμβαίνει, όπως έγινε μια προσπάθεια πριν 10 χρόνια, δεν προχώρησε ποτέ.
Αλλά το χειρότερο είναι με τα διατηρητέα. Αυτά που κάποτε ήταν στολίδια, τώρα ρημάζουν και απειλούν. Δεν είναι μόνο θέμα δημόσιας ασφάλειας, αλλά χάνουμε και ένα τεράστιο κομμάτι της αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η Γιώτα Βρεττάκου-Μιχαλοπούλου, πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων, τονίζει ότι τα περισσότερα ετοιμόρροπα είναι διατηρητέα, χαρακτηρισμένα με ΦΕΚ, και δεν κατεδαφίζονται.
Συνολικά, υπολογίζουμε 25.000-30.000 τέτοια κτίρια στην Ελλάδα, με περίπου 2.500 στον Δήμο Αθηναίων. Παλιά, από τον 19ο και αρχές του 20ού αιώνα, έχουν αφεθεί στην τύχη τους. Οι φθορές έχουν «προχωρήσει επιθετικά», ίσως και να έχουν τετραπλασιαστεί!
Και το κόστος; Τρομακτικό! Μια άδεια αποκατάστασης είναι ένας «πολτός» γραφειοκρατίας, με εμπλοκή πολλών υπουργείων. Οι επισκευές; «Πανάκριβες! Εκεί που λέγαμε 200.000 ευρώ, τώρα μπορεί να μην φτάνουν 500.000 ευρώ», λέει η κα Βρεττάκου. Απαιτούνται εξειδικευμένοι τεχνίτες και μέθοδοι, ανεβάζοντας το κόστος στα ύψη.
Σε ένα διατηρητέο κτίριο, το κράτος πρέπει να συμβάλλει ενεργά. Δεν μπορεί ο ιδιοκτήτης να έχει ένα διώροφο, ενώ ο γείτονας του χτίζει 6-8 ορόφους. Η μεταφορά συντελεστή δόμησης δεν λειτουργεί εδώ και 35 χρόνια, ενώ θα μπορούσε να σώσει την κατάσταση αν οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων υποχρεώνονταν να αγοράζουν συντελεστή.
Είναι εξοργιστικό: η Ελλάδα είναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα που δεν προστατεύει τα αρχιτεκτονικά της στολίδια. Το κράτος δεν αποκαθιστά ούτε τα δικά του διατηρητέα. Αφήνουμε τις πόλεις μας να καταστρέφονται. Μέχρι πότε θα βλέπουμε την Αθήνα να μετατρέπεται σε ένα επικίνδυνο, αστικό ερείπιο, μέρα με τη μέρα; Η οικονομία της πόλης και η ασφάλεια των πολιτών απαιτούν άμεσα λύσεις. Μένει να δούμε πότε θα ξυπνήσουν οι υπεύθυνοι.
