Platon: Όταν ο φακός «μιλάει» για ανθρωπιά στο Μπενάκη
σχετικά άρθρα
Ο Platon, ο Έλληνας μάγος του φακού, φέρνει την πιο συγκλονιστική του έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη. Και δεν φωτογραφίζει απλά πρόσωπα, αλλά ψυχές, με μια φιλοσοφία που συνοψίζεται σε επτά λέξεις: «Η φωτογραφία έχει να κάνει με τον σεβασμό προς την ανθρωπότητα».
Έχει υπογράψει πάνω από 30 εξώφυλλα του εμβληματικού περιοδικού Time και χρειάζεται μόλις 1/500 του δευτερολέπτου για να «παγώσει» τον χρόνο. Ο Πλάτων Αντωνίου, όπως είναι το πλήρες όνομά του, δεν ψάχνει την τέλεια πόζα, αλλά την αλήθεια πίσω από τη μάσκα. Αυτή η στιγμή, λέει, πρέπει να αντιπροσωπεύει το άτομο στην ιστορία.
Ο παγκοσμίου φήμης φωτογράφος, με ελληνικές ρίζες από τη Λεύκες της Πάρου, επιστρέφει στην πατρίδα του με μια αναδρομική έκθεση που αποκαλεί «ερωτική επιστολή» στην Ελλάδα. Στο Μουσείο Μπενάκη, θα δούμε πορτρέτα από το αγαπημένο του νησί, δίπλα σε αμφιλεγόμενες και μη διασημότητες, αλλά και το αδημοσίευτο πορτρέτο του Έλληνα Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη. Μια γεύση από την Art Business που αγγίζει την καρδιά.
Η έκθεση στήνεται σαν ένας λαβύρινθος, εμπνευσμένος από τον μύθο του Θησέα. Εκεί, η δύναμη της φωτογραφίας αποκαλύπτει όχι μόνο πρόσωπα της εξουσίας, αλλά και ανθρώπους που μάχονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο Platon πιστεύει ότι οι άνθρωποι της Πάρου τον έμαθαν να διαβάζει τη γλώσσα του σώματος και να επικοινωνεί, μαθαίνοντας περισσότερα για την ανθρώπινη κατάσταση από εκείνους, παρά από τους ισχυρούς.
Κάθε άνθρωπος φοράει μια μάσκα. Και όσο πιο ψηλά ανεβαίνει στην κλίμακα της εξουσίας, τόσο πιο αποτελεσματική γίνεται. Η δουλειά του Platon δεν είναι να την αφαιρέσει με το ζόρι, αλλά να δημιουργήσει ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης όπου ο φωτογραφιζόμενος νιώθει ασφαλής να την κατεβάσει. Θυμάται τον Νετανιάχου, ο οποίος αρχικά του ψιθύριζε «Πλάτων, κάνε με να φαίνομαι ωραίος», αλλά ένα χρόνο μετά, μετά την απώλεια του πατέρα του, πόζαρε ως ένας πληγωμένος, συντετριμμένος άνθρωπος. Η Πολιτική σκηνή συχνά κρύβει πίσω της αυτές τις μάσκες.
Τι είναι δίκαιο και τι όχι; Αυτό είναι το ερώτημα που θέτει συνεχώς ο Platon μέσα από τη δουλειά του. Μια φωτογραφία μπορεί να αποτυπώσει έναν ήρωα που η ιστορία μετά να τον μετατρέψει σε δαίμονα, ή το αντίστροφο. Αν όμως η φωτογραφία είναι αληθινή, συνεχίζει να λειτουργεί, να αποδίδει τον χαρακτήρα του εικονιζόμενου, ανεξάρτητα από τις αλλαγές της ιστορίας.
Ο ίδιος ο Platon, προσπαθώντας να ανταποκριθεί στο βαρύ του όνομα, διδάχτηκε από τον πατέρα του ότι η πάλη δεν είναι μόνο δύναμη, αλλά και εξυπνάδα. Έτσι, απέκτησε μια «υγιή περιφρόνηση για την εξουσία», που του χαρίζει την ελευθερία να μιλάει ισότιμα με τους ισχυρούς. Το μεγάλο του όνειρο; Να φωτογραφίσει τον Πολ ΜακΚάρτνεϊ, έναν από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς φυσιογνωμίες της ιστορίας, και μετά… να αποσυρθεί.
Η έκθεση του Platon στο Μουσείο Μπενάκη δεν είναι απλώς μια συλλογή εικόνων. Είναι μια πρόσκληση να κοιτάξουμε πέρα από την επιφάνεια, να αναρωτηθούμε για τη φύση της αλήθειας, της εξουσίας και της ανθρώπινης κατάστασης, μέσα από τα μάτια ενός καλλιτέχνη που πιστεύει ακράδαντα στον σεβασμό προς τον άνθρωπο.
