Η Τράπεζα της Ελλάδος προτείνει ηλεκτρονικές πληρωμές κατά της φοροδιαφυγής

Στην Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής 2026, η κεντρική τράπεζα επισημαίνει ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης, ιδίως σε κλάδους όπου κυριαρχούν οι συναλλαγές με μετρητά.

σχετικά άρθρα

Κλάδοι εργαζομένων πραγματοποιούν 24ωρη απεργία σήμερα

ΑΑΔΕ: Υποχρεωτική η αναγραφή ΑΦΜ πελάτη στα απλοποιημένα τιμολόγια χονδρικής πώλησης καυσίμων

Η Βουλή ψηφίζει ρύθμιση για δάνεια του νόμου Κατσέλη

Η διεύρυνση της χρήσης καρτών, η επέκταση των τερματικών POS και η διασύνδεσή τους με τις ταμειακές μηχανές και τα ηλεκτρονικά συστήματα της ΑΑΔΕ, σε συνδυασμό με τη σταδιακή υποχώρηση των συναλλαγών με μετρητά, έχουν οδηγήσει σε αισθητή βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης και σημαντική μείωση του κενού ΦΠΑ. Ωστόσο, η ΤτΕ τονίζει ότι παραμένουν σημαντικά περιθώρια προόδου.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους κλάδους στους οποίους δραστηριοποιούνται ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, καθώς εκεί εξακολουθούν να πραγματοποιούνται σε μεγάλο βαθμό συναλλαγές με μετρητά, γεγονός που διευκολύνει την απόκρυψη εισοδημάτων και τη μη έκδοση αποδείξεων.

«Παρά τη σημαντική πρόοδο, οι προσπάθειες για τον περαιτέρω περιορισμό του κενού ΦΠΑ, καθώς και της διαφοράς μεταξύ πραγματικής κατανάλωσης και δηλούμενων εισοδημάτων, πρέπει να συνεχιστούν» επισημαίνει η κεντρική τράπεζα, υπογραμμίζοντας ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί «μέσω της ακόμη ευρύτερης προώθησης των ηλεκτρονικών συναλλαγών σε συνδυασμό με την εντατικοποίηση των ελέγχων, ιδίως στις δραστηριότητες με αυξημένη συμμετοχή ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων, όπου οι συναλλαγές γίνονται σε μεγάλο βαθμό με μετρητά».

Φορολογικά κίνητρα

Για τον λόγο αυτό, η κεντρική τράπεζα τάσσεται υπέρ της διατήρησης ή ακόμη και διεύρυνσης των φορολογικών κινήτρων για τους καταναλωτές, θεωρώντας ότι συμβάλλουν στην αποκάλυψη συναλλαγών που διαφορετικά θα παρέμεναν αδήλωτες. Η λογική είναι ότι κάθε ηλεκτρονική συναλλαγή αφήνει ψηφιακό αποτύπωμα, περιορίζοντας τα περιθώρια φοροδιαφυγής και ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των φορολογικών ελέγχων. Για τον λόγο αυτό, η κεντρική τράπεζα θεωρεί ότι η περαιτέρω εξάπλωση των ηλεκτρονικών συναλλαγών μπορεί να αυξήσει την απόδοση του ΦΠΑ και να περιορίσει τις αδήλωτες συναλλαγές, ενισχύοντας την Οικονομία.

Συναλλαγές με κάρτες

Στο τέλος Μαρτίου 2026, οι ενεργές κάρτες πληρωμών στην Ελλάδα έφτασαν τα 23,6 εκατομμύρια, αυξημένες κατά 6% σε σχέση με ένα χρόνο πριν. Περίπου το 85% αφορά χρεωστικές κάρτες, ενώ αυξημένη είναι και η χρήση προπληρωμένων καρτών. Το πρώτο τρίμηνο του έτους πραγματοποιήθηκαν σχεδόν 658,3 εκατομμύρια πληρωμές με κάρτες, αυξημένες κατά 11,7% σε ετήσια βάση, ενώ η συνολική αξία τους ανήλθε στα 18,45 δισεκατομμύρια ευρώ έναντι 16,7 δισεκατομμυρίων ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το 73% των ηλεκτρονικών πληρωμών στην Ελλάδα πραγματοποιείται πλέον με κάρτες, ποσοστό που κατατάσσει τη χώρα στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης, πίσω μόνο από την Πορτογαλία και την Κύπρο. Ταυτόχρονα, όμως, ενισχύεται και η χρήση άλλων ψηφιακών μέσων πληρωμής, όπως το ηλεκτρονικό χρήμα και οι μεταφορές πιστώσεων.

Το κενό ΦΠΑ

Η ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών έχει ήδη αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στα δημόσια έσοδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το κενό ΦΠΑ στην Ελλάδα υποχώρησε στο 11,4% το 2023, όταν το 2019 βρισκόταν στο 24%, ενώ τα στοιχεία δείχνουν ότι το 2024 βρέθηκε κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Σταθερό φορολογικό πλαίσιο για επενδύσεις

Πέρα από τη μάχη κατά της φοροδιαφυγής, η ΤτΕ μέσω της Έκθεσης Νομισματικής Πολιτικής αναδεικνύει και το κεφάλαιο της φορολογικής πολιτικής για την ανάπτυξη. Η Τράπεζα της Ελλάδος υποστηρίζει ότι, παράλληλα με τα μέτρα στήριξης, απαιτείται ένα σταθερό και φιλικό προς τις Επιχειρήσεις φορολογικό περιβάλλον. Στις προτάσεις της περιλαμβάνονται η διατήρηση και ενίσχυση των φορολογικών κινήτρων για δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης, καθώς και η εφαρμογή επιταχυνόμενων αποσβέσεων για παραγωγικές επενδύσεις στη βιομηχανία. Στόχος, σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα, είναι η ενίσχυση της παραγωγικής βάσης της οικονομίας, η προσέλκυση νέων επενδύσεων και η βελτίωση της μακροπρόθεσμης αναπτυξιακής δυναμικής της χώρας.