Γρίπη: Άτρωτοι; Μύτη και γονίδια λύνουν το μυστήριο!
Το έχετε αναρωτηθεί ποτέ; Γιατί κάποιοι τρέχουν κάθε χρόνο στα φαρμακεία για αντιγριπικά, ενώ άλλοι περνούν τον χειμώνα σαν να μην υπάρχει ιός; Το μυστήριο της ανοσίας στη γρίπη αρχίζει να ξεδιαλύνεται, με τις απαντήσεις να κρύβονται στη μύτη μας, αλλά και βαθιά στο γενετικό μας υλικό!
σχετικά άρθρα
Η καθηγήτρια Ιατρικής Βιοπαθολογίας–Μικροβιολογίας στο ΑΠΘ και διευθύντρια του Εθνικού Κέντρου Αναφοράς Γρίπης και Αναπνευστικών Ιών Βορείου Ελλάδος, Γεωργία Γκιούλα, έριξε φως σε ένα θέμα που απασχολεί πολλούς. Σε συνέντευξή της στο Πρακτορείο FM, τόνισε ότι οι διαφορές στην αντίδραση του οργανισμού στη γρίπη πηγάζουν από ένα σύνθετο «κοκτέιλ» γενετικών παραγόντων, την ανοσολογική μας μνήμη, αλλά και τα βακτήρια που φιλοξενούνται… ακριβώς κάτω από τη μύτη μας!
Και η πιο συγκλονιστική αποκάλυψη; Μέσα στην επόμενη πενταετία, προβλέπει η κ. Γκιούλα, θα έχουμε στα χέρια μας ένα καθολικό αντιγριπικό εμβόλιο. Ένα εμβόλιο που θα προσφέρει προστασία ενάντια σε όλους τους τύπους του ιού και για διάστημα μεγαλύτερο του ενός έτους! Σκεφτείτε: τέλος στην ετήσια αγωνία για το ποιο στέλεχος θα κυκλοφορήσει!
Το γενετικό παζλ και οι «αόρατοι» φορείς
Πώς γίνεται, όμως, δύο υγιή άτομα της ίδιας ηλικίας και με παρόμοιες συνθήκες ζωής να αντιδρούν εντελώς διαφορετικά στον ίδιο ιό; Η κ. Γκιούλα εξηγεί ότι πολλές έρευνες εστιάζουν σε συγκεκριμένα γονίδια. Αυτά τα γονίδια λειτουργούν ως φρουροί, αποτρέποντας την είσοδο του ιού στα κύτταρα μας. Αν το ανοσοποιητικό μας σύστημα έχει γενετικές μεταλλάξεις που το αποδυναμώνουν, τότε δυσκολεύεται να αναγνωρίσει και να εξουδετερώσει τον ιό.
Το πιο ύπουλο κομμάτι; Μπορεί κάποιος να μολυνθεί, να μην εμφανίσει κανένα σύμπτωμα, να νιώθει εντελώς υγιής, αλλά να μεταδίδει τον ιό! Όπως ακριβώς συμβαίνει με τον κορωνοϊό. Βέβαια, το ιικό φορτίο ενός ασυμπτωματικού είναι μικρότερο, άρα και η μεταδοτικότητα διαφέρει. Τι σημαίνει αυτό για τη δημόσια υγεία και την καθημερινότητά μας; Μία συνεχή επαγρύπνηση.
Η «ασπίδα» του μικροβιώματος της μύτης
Εκτός από τα γονίδια, υπάρχει άλλος ένας αφανής ήρωας: το μικροβίωμα της μύτης μας! Ναι, η φυσιολογική χλωρίδα της μύτης λειτουργεί ως ασπίδα προστασίας. Η κ. Γκιούλα υπογραμμίζει ότι τα «καλά» βακτήρια δημιουργούν ένα εχθρικό περιβάλλον για πολλούς αναπνευστικούς ιούς, συμπεριλαμβανομένης της γρίπης. Όσο αυτό το αναπνευστικό μικροβίωμα βρίσκεται σε ισορροπία, τόσο πιο δυνατοί είμαστε απέναντι στις επιθέσεις.
Το μέλλον είναι καθολικό: Ένα εμβόλιο για όλους!
Η ανάπτυξη ενός καθολικού αντιγριπικού εμβολίου δεν είναι πλέον επιστημονική φαντασία. Βρίσκεται σε εξέλιξη, με κλινικές μελέτες που στοχεύουν στη δημιουργία ενός πανγονοτυπικού εμβολίου. Αυτό θα καλύπτει όλους τους τύπους του ιού της γρίπης (Α ή Β) και θα παρέχει ανοσία μεγαλύτερης διάρκειας. Φανταστείτε την επίδραση στην οικονομία και τη δημόσια υγεία από την ελαχιστοποίηση των ετήσιων επιδημιών!
Ακόμα κι αν έχουμε νοσήσει στο παρελθόν, ο ιός της γρίπης δεν δημιουργεί ισόβια ανοσία, όπως άλλοι ιοί. Τα αντισώματα είναι βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, η έκθεση σε συγγενή στελέχη στο παρελθόν μπορεί να προσφέρει κάποια προστασία, όπως φάνηκε στην πανδημία του 2009, όπου οι μεγαλύτεροι σε ηλικία εμφάνισαν ηπιότερη νόσηση.
Η φετινή εικόνα στην Ελλάδα
Για τη φετινή περίοδο, η κ. Γκιούλα σημειώνει μια πρώιμη αύξηση της δραστηριότητας της γρίπης πανελλαδικά, κυρίως στη Νότια Ελλάδα, με επικράτηση του τύπου Α του ιού. Ωστόσο, αυτό δεν καταγράφεται ακόμη στη Θεσσαλονίκη. Μην ανησυχείτε: η πρώιμη κυκλοφορία δεν σημαίνει απαραίτητα πιο βαριά επιδημική περίοδο. Η σοβαρότητα εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά του ίδιου του ιού.
Συνολικά, η επιστήμη προχωρά, δίνοντάς μας νέα εργαλεία και γνώσεις για να κατανοήσουμε και να αντιμετωπίσουμε καλύτερα τη γρίπη. Μέχρι το καθολικό εμβόλιο να γίνει πραγματικότητα, η ενημέρωση και η προσοχή παραμένουν οι καλύτεροι σύμμαχοί μας!
