Γλυπτά: Ψεύτικος ο δρόμος της Μπαγέ; Η Ελλάδα απαντά!
σχετικά άρθρα
Βρετανική «παγίδα» χαρακτηρίζουν ελληνικές και διεθνείς πηγές την πρόταση του διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλιναν, να αποτελέσει ο δανεισμός της Ταπισερί της Μπαγέ πρότυπο για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα. Η Ελλάδα απορρίπτει κατηγορηματικά οποιαδήποτε λύση δανεισμού, θεωρώντας την προσβλητική και νομικά αβάσιμη, απαιτώντας την οριστική επανένωση των κειμηλίων.
Πριν από λίγες ημέρες, ο Κάλιναν ισχυρίστηκε ότι η συμφωνία για την Ταπισερί της Μπαγέ – ένα ιστορικό τεχνούργημα σχεδόν 1.000 ετών που θα εκτεθεί στο Λονδίνο για 10 μήνες – θα μπορούσε να «ανοίξει τον δρόμο» για δάνειο των Γλυπτών στην Αθήνα. Όμως, η δρ. Κρις Τίτγκατ, πρόεδρος του Διεθνούς Συνδέσμου για την Επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα (IARPS), απάντησε αιχμηρά στα «ΝΕΑ» ότι ο Κάλιναν «κοροϊδεύει όλο τον κόσμο».
«Πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικές περιπτώσεις», τόνισε η Τίτγκατ. «Οι συμβαλλόμενες χώρες συμφωνούν, τόσο ως προς τον δανεισμό όσο και ως προς την ιδιοκτησία της ταπισερί, κάτι που δεν συμβαίνει με τα Γλυπτά». Η ελληνική πλευρά ξεκαθαρίζει πως δεν πρόκειται να αποδεχθεί οποιονδήποτε δανεισμό που θα αναγνώριζε το Βρετανικό Μουσείο ως ιδιοκτήτη.
Ο Πολ Κάρτλετζ, διαπρεπής ελληνιστής του Κέιμπριτζ και αντιπρόεδρος της Βρετανικής Επιτροπής για την Επανένωση των Μαρμάρων, συμφωνεί. Δεν υπάρχει «καμία απολύτως αντιστοιχία» μεταξύ των δύο περιπτώσεων. Ο Κάλιναν, προσθέτει, «αναβάλλει την εξεύρεση λύσης» με αυτή την πρόταση.
Στο μεταξύ, η υπόθεση αποκτά νέες διαστάσεις με τον νέο πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου, Άντι Μπέρναμ. Ενώ στο παρελθόν, ως βουλευτής και δήμαρχος Μάντσεστερ (2001-2023), υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής του επαναπατρισμού, η πρόσφατη δήλωσή του στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» – «Είναι θέμα του Βρετανικού Μουσείου, έτσι δεν είναι;» – ερμηνεύτηκε ως «κωλοτούμπα».
Ωστόσο, μια ελληνική διπλωματική πηγή εξηγεί ότι η συνέχεια της δήλωσής του, όπου τόνισε πως «Τάσσομαι απολύτως υπέρ της χρήσης της βρετανικής πολιτιστικής διπλωματίας», αφήνει ανοιχτό παράθυρο. Αυτή είναι η πρώτη φορά που Βρετανός πρωθυπουργός αναγνωρίζει έμμεσα τον διακυβερνητικό χαρακτήρα του ζητήματος, όπως έχει αποφανθεί και η UNESCO. Μένει να δούμε αν αυτή η Πολιτική διπλωματία θα φέρει απτά αποτελέσματα.
Ο λόρδος Εντ Βέιζι, πρόεδρος του Parthenon Project, τονίζει τη σημασία αυτής της αναγνώρισης, αφήνοντας την πόρτα ανοιχτή για κυβερνητική εμπλοκή στην εξεύρεση λύσης. Το Parthenon Project προτείνει μια αμοιβαία επωφελή πολιτιστική συνεργασία, πέρα από τον δανεισμό, που θα επιτρέψει την επανένωση των Γλυπτών στην Αθήνα, διατηρώντας παράλληλα τον ρόλο του Βρετανικού Μουσείου. Μια πρόσφατη δημοσκόπηση της JL Partners έδειξε ότι το 61% των Βρετανών υποστηρίζει την επιστροφή των Μαρμάρων.
Ενώ οι διαπραγματεύσεις, που ξεκίνησαν το 2022 μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του τότε προέδρου του Βρετανικού Μουσείου Τζορτζ Όσμπορν, παραμένουν σε εκκρεμότητα, η ελληνική θέση παραμένει αμετακίνητη. Η χώρα μας δεν θα δεχθεί «δανειστική βιβλιοθήκη» για τα κλεμμένα αριστουργήματα. Αντίθετα, προτείνει λύσεις όπως η «κατάθεση» (deposit), που δεν θα υποχρεώσει την Ελλάδα να αναγνωρίσει την βρετανική “ιδιοκτησία”. Αυτό το ζήτημα είναι ένα σύνθετο Διεθνές διπλωματικό παιχνίδι που εξελίσσεται.
Η μπάλα βρίσκεται πλέον στο γήπεδο της βρετανικής κυβέρνησης. Θα επιλέξει να ακούσει τη διεθνή κοινή γνώμη και τους δικούς της πολίτες, ή θα συνεχίσει να κρύβεται πίσω από νομικά προσχήματα και προσβλητικές προτάσεις; Η απάντηση θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον των Γλυπτών, αλλά και την εικόνα της Βρετανίας στον παγκόσμιο πολιτιστικό χάρτη.
