Ακρίβεια: Το αόρατο τέρας που τρώει τα πάντα!

Είναι το απόλυτο πολιτικό όπλο και ο εφιάλτης κάθε κυβέρνησης, ωστόσο η οικονομική του φύση παραμένει ένα άλυτο αίνιγμα. Η ακρίβεια, αυτό το αόρατο «τέρας», δεν ανέδειξε απλώς τον Τραμπ στην Αμερική, αλλά σήμερα απειλεί να τον ρίξει από τον θρόνο του. Κινεί τα νήματα στις διαμαρτυρίες, συσπειρώνει από την άκρα Αριστερά μέχρι την άκρα Δεξιά και αποτελεί το υπ’ αριθμόν ένα κίνητρο ψήφου παγκοσμίως.

σχετικά άρθρα

Λαγκάρντ: «Ο πόλεμος εμποδίζει την ευημερία» – Τι είπε στον Σιλουάνοφ;

ΕΕ: Ξεμπλοκάρει ο «κουμπαράς» της Ευρώπης! Τι αλλάζει;

Γερμανία: Η αυτοκινητοβιομηχανία βουλιάζει – Τι μας δείχνει;

Και όμως, όσο κι αν οι κυβερνήσεις προσπαθούν, με όποια μέτρα κι αν επιστρατεύουν, η ακρίβεια παραμένει ένα φαινόμενο που φαίνεται να τροφοδοτείται από τις ίδιες τις προσπάθειες καταπολέμησής του. Το πολιτικά αυτονόητο της ακρίβειας είναι, για την Οικονομία, ένα ακατανόητο αίνιγμα. Οι οικονομολόγοι, όπως ο ομότιμος καθηγητής Πλάτωνας Τήνιος, προσπαθούν να το αποκωδικοποιήσουν, αλλά η έννοια ξεγλιστρά συνεχώς.

Η εύκολη απάντηση συνήθως παραπέμπει στον πληθωρισμό, τον εφιάλτη των δεκαετιών του ’70 και του ’80. Όμως, ο σημερινός πληθωρισμός είναι μικροσκοπικός σε σύγκριση με τις επιδόσεις της εποχής της ΑΤΑ. Η ακρίβεια, στην ουσία, αναφέρεται στο επίπεδο των τιμών, ενώ ο πληθωρισμός στον ρυθμό μεταβολής τους. Το ένα μετριέται σε ευρώ, το άλλο σε ποσοστό μεταβολής ανά μονάδα χρόνου.

Ο πληθωρισμός, άλλωστε, είναι μια διαδικασία που επηρεάζει όλες τις τιμές ταυτόχρονα, υποδηλώνοντας απώλεια της αξίας του νομίσματος. Αντίθετα, η ακρίβεια σήμερα μοιάζει να εστιάζει στη μειωμένη δυνατότητα των καταναλωτών να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες τους, σε σχέση πάντα με τους μισθούς τους. Πώς όμως συμβιβάζεται αυτό με τις γενικά καλύτερες επιδόσεις μισθών και απασχόλησης, τη θεαματική πτώση της ανεργίας και τη στενότητα στην αγορά εργασίας που παρατηρούνται σε πολλές χώρες;

Οι υπόλοιπες εξηγήσεις μοιάζουν να αποπνέουν απελπισία: αυξημένοι λογαριασμοί υπηρεσιών, η διεύρυνση της χρήσης καρτών και υπηρεσιών με πάγιες χρεώσεις, που μειώνουν το διαθέσιμο εισόδημα. Ίσως. Ή μήπως είναι η παγκοσμιοποίηση και ο τουρισμός που αλλάζουν τα μέτρα σύγκρισης; Όταν κάνεις διακοπές στη Μύκονο, συναγωνίζεσαι στο μπαρ τους επιβάτες των σούπερ γιοτ, όχι τον γείτονα στο Παγκράτι. Αλλά ακόμα και ο κάτοικος του Γκστάαντ παραπονιέται για την ακρίβεια.

Είναι σαφές ότι η αμηχανία για την ακρίβεια δεν είναι απλώς ένα συγκυριακό μακροοικονομικό φαινόμενο που θα λυθεί με ένα «επιδόματάκι» μέχρι τις επόμενες εκλογές. Το άγχος αυτό σηματοδοτεί κάτι βαθύτερο, ίσως και πιο διαρθρωτικό, που καλεί την Πολιτική να βρει νέες απαντήσεις. Η ουσία είναι: πόσο ακόμα μπορούμε να ζούμε με ένα πρόβλημα που όλοι βλέπουμε, αλλά κανείς δεν καταλαβαίνει πλήρως;