Η Google βάζει την AI στην… πρίζα για 22 χρόνια: Πυρηνικό deal και επενδύσεις €13 δισ. στη Φινλανδία
Τρία νέα data centers, επέκταση της Hamina και συμφωνία για έως το 50% της δυναμικότητας της Loviisa δείχνουν ότι η κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης περνά πλέον και από την εξασφάλιση ενέργειας
Τα δισεκατομμύρια που απαιτεί η τεχνητή νοημοσύνη δεν κατευθύνονται πλέον μόνο σε chips, servers και data centers. Η Google ετοιμάζεται να επενδύσει τουλάχιστον €13 δισ. στη Φινλανδία μέσα σε μόλις δύο χρόνια και, μαζί με τις νέες υποδομές, εξασφαλίζει κάτι εξίσου κρίσιμο: ηλεκτρική ενέργεια για τις επόμενες δεκαετίες.
σχετικά άρθρα
Ο αμερικανικός όμιλος ανακοίνωσε ότι το 2027 και το 2028 θα πραγματοποιήσει τη μεγαλύτερη μεμονωμένη επένδυσή του μέχρι σήμερα στην Ευρώπη, επεκτείνοντας το υπάρχον συγκρότημα της Hamina και δημιουργώντας νέα data centers σε Kajaani, Muhos και Vaala. Το σχέδιο συνδέεται με την αυξανόμενη ζήτηση για υπηρεσίες όπως το Gemini, αλλά και για Search, Maps και YouTube.
Η άλλη πλευρά της επένδυσης βρίσκεται περίπου 55 χιλιόμετρα από τη Hamina. Εκεί λειτουργεί ο πυρηνικός σταθμός Loviisa της Fortum, ο οποίος παράγει περίπου το 10% της ηλεκτρικής ενέργειας της Φινλανδίας. Google και Fortum υπέγραψαν συμφωνία αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας διάρκειας 22 ετών, η οποία συνδέει άμεσα την επέκταση των ψηφιακών υποδομών με τη μακροχρόνια λειτουργία ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά περιουσιακά στοιχεία της χώρας.
Μισός πυρηνικός σταθμός για έναν τεχνολογικό όμιλο
Η συμφωνία θα αρχίσει το 2028 με μικρότερη ποσότητα ενέργειας και από το 2030 έως το 2049 θα καλύπτει έως το 50% της δυναμικότητας της Loviisa. Ο σταθμός διαθέτει δύο αντιδραστήρες ισχύος 507 MW ο καθένας και παράγει περίπου 8 TWh ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως.
Η διάρκεια έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι δύο αντιδραστήρες είχαν αρχικά σχεδιαστεί να λειτουργήσουν έως το 2027 και το 2030 αντίστοιχα. Η Fortum έχει ήδη ξεκινήσει πρόγραμμα επενδύσεων περίπου €1 δισ. ώστε να παρατείνει τη ζωή τους έως το 2050, όμως περίπου €700 εκατ. από τις απαιτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες εξακολουθούν να περιμένουν τις επιμέρους επενδυτικές αποφάσεις.
Το μακροχρόνιο συμβόλαιο με την Google προσφέρει στη φινλανδική εταιρεία προβλεψιμότητα εσόδων για να συνεχίσει το πρόγραμμα. Παράλληλα, αναμένεται να επιτρέψει επιπλέον αύξηση ισχύος 10 MW, πέρα από την ήδη προγραμματισμένη αναβάθμιση κατά 38 MW που προβλέπεται για το 2028. Με άλλα λόγια, η Big Tech δεν αγοράζει απλώς ηλεκτρισμό από ένα υπάρχον εργοστάσιο. Η μακροχρόνια ζήτησή της γίνεται μέρος της οικονομικής εξίσωσης που επιτρέπει σε μια μεγάλη μονάδα παραγωγής να παραμείνει ενεργή για ακόμη δύο δεκαετίες.
Το βόρειο πλεονέκτημα
Η Φινλανδία προσφέρει έναν ασυνήθιστα ελκυστικό συνδυασμό για data centers: ψυχρό κλίμα, σχετικά φθηνή ηλεκτρική ενέργεια, ισχυρό δίκτυο και μεγάλη παραγωγή χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Η Google βρίσκεται ήδη στη χώρα εδώ και 15 χρόνια, έχοντας μετατρέψει ένα πρώην εργοστάσιο χαρτιού στη Hamina σε κέντρο δεδομένων.
Τα νέα συγκροτήματα μετακινούν μεγάλο μέρος της ανάπτυξης βορειότερα, όπου υπάρχει διαθέσιμη χωρητικότητα δικτύου κοντά στις περιοχές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η Google υποστηρίζει ότι αυτή η χωροθέτηση περιορίζει την ανάγκη για πρόσθετες επενδύσεις μεταφοράς και μειώνει την πίεση στο σύστημα. Σε μελέτη που παρήγγειλε η εταιρεία, ένα υποθετικό φορτίο 1 GW στην περιοχή Oulu–Kajaani υπολογίστηκε ότι θα μπορούσε να εξοικονομήσει περίπου €520 εκατ. στους καταναλωτές σε ορίζοντα 20 ετών σε σύγκριση με αντίστοιχη εγκατάσταση στον νότο.
Το πυρηνικό συμβόλαιο αποτελεί μόνο ένα μέρος της ενεργειακής στρατηγικής. Νέες συμφωνίες για αιολικά πάρκα ανεβάζουν στα 629 MW την πρόσθετη χερσαία αιολική ισχύ που υποστηρίζεται από την Google, ενώ κοντά στο Kajaani σχεδιάζεται σύστημα αποθήκευσης με μπαταρίες ισχύος 94 MW, το οποίο αναμένεται να λειτουργήσει στα τέλη του 2027.
Όταν η AI συναντά τον λογαριασμό του ρεύματος
Η τεράστια κατανάλωση των data centers δημιουργεί όμως και το αντίθετο ερώτημα: πόσες τέτοιες επενδύσεις μπορεί να δεχθεί ένα εθνικό ηλεκτρικό σύστημα χωρίς να μεταφέρει το κόστος στους υπόλοιπους καταναλωτές;
Μία ημέρα μετά την ανακοίνωση, κόμματα της φινλανδικής αντιπολίτευσης ζήτησαν εθνικό σύστημα αδειοδότησης για τα data centers, προειδοποιώντας ότι η ανεξέλεγκτη ανάπτυξή τους θα μπορούσε να οδηγήσει σε ελλείψεις ισχύος και υψηλότερες τιμές. Ο επικεφαλής του Κεντρώου, Antti Kaikkonen, υποστήριξε ότι οι εγκαταστάσεις πρέπει να εξετάζονται συνολικά ως προς την επάρκεια παραγωγής και δικτύου, ενώ οι Σοσιαλδημοκράτες συνέδεσαν την επάρκεια και την προσιτή ενέργεια ακόμη και με την εσωτερική ασφάλεια.
Ο πρωθυπουργός Petteri Orpo απέρριψε την εικόνα μιας χώρας που κινδυνεύει να ξεμείνει από ηλεκτρική ενέργεια, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει αρκετή παραγωγική δυνατότητα και ότι οι νέες εγκαταστάσεις θα δημιουργήσουν σημαντική οικονομική δραστηριότητα. Η Google, από την πλευρά της, παρουσιάζει το ενεργειακό πακέτο ακριβώς ως μηχανισμό που θα εμποδίσει τη νέα ζήτηση να επιβαρύνει τους λογαριασμούς των νοικοκυριών.
Η ενέργεια γίνεται μέρος της υποδομής
Οι αριθμοί δείχνουν γιατί η Φινλανδία αντιμετωπίζει την επένδυση ως πολύ μεγαλύτερη υπόθεση από την κατασκευή μερικών server farms. Κατά τη φάση ανάπτυξης εκτιμάται ότι θα υποστηριχθούν περισσότερες από 37.000 θέσεις εργασίας, ενώ μετά την ολοκλήρωση περίπου 7.000 θέσεις ετησίως. Η Google δεσμεύει επιπλέον €31 εκατ. για τοπικά προγράμματα, μεταξύ άλλων για εκπαίδευση περισσότερων από 4.400 εργαζομένων σε δεξιότητες AI.
Για τη Fortum, η συμφωνία δημιουργεί επίσης μετρήσιμο οικονομικό όφελος. Η εταιρεία εκτιμά ότι, όταν συμβασιοποιηθεί το 50% της παραγωγικής δυναμικότητας της Loviisa, το συμβόλαιο θα αυξήσει κατά περίπου 1,4 ποσοστιαίες μονάδες τη συγκρίσιμη απόδοση επί των καθαρών περιουσιακών στοιχείων του ομίλου.
Οι δύο εταιρείες δεν σταματούν εκεί. Έχουν υπογράψει μνημόνιο για να εξετάσουν νέες πυρηνικές και ανανεώσιμες μονάδες, αποθήκευση και άλλες λύσεις ευελιξίας, ακόμη και νέα επιχειρηματικά μοντέλα που θα μπορούσαν να καταστήσουν οικονομικά βιώσιμους πρόσθετους αντιδραστήρες στη Loviisa.
Αυτό είναι τελικά το στοιχείο που κάνει τα €13 δισ. κάτι περισσότερο από ακόμη μία ανακοίνωση για data centers. Καθώς η υπολογιστική ισχύς που απαιτεί η AI αυξάνεται, η πρόσβαση σε σταθερή ηλεκτρική ενέργεια γίνεται μέρος της ίδιας της τεχνολογικής υποδομής. Η Google δεν εξασφαλίζει πλέον μόνο γη, chips και servers για την επόμενη γενιά υπηρεσιών της. Εξασφαλίζει από σήμερα ένα σημαντικό κομμάτι της ενέργειας που θα χρειάζεται μέχρι σχεδόν τα μέσα του αιώνα.
